ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਕੀਮਤੀ ਗਹਿਣੇ, ਮੋਤੀ ਅਤੇ ਮੂੰਗਾ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਸੈਜ ਸਜਾਈ। ਉਹ ਹੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਲਦੀ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਮਾਲ੍ਯਵਤ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਰਖਿਆ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਰਾਵਣ—ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ—ਦੀ ਵੰਧਾਈ ਲਈ ਵਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਚਿਤਾ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਗਈ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਚਿਤਾ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ। ਸਾਰੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਲੱਕੜ ਚੁੱਕਦੇ ਤੇ ਕੱਟਦੇ ਗਏ, ਜਦ ਕਿ ਪੰਡਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਗਾਈਆਂ ਅੱਗਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੜਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ, ਰੋਣਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ, ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੱਕੜ, ਕਮਲ ਦੇ ਡੰਡ, ਚੰਦਨ ਦੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਚਿਤਾ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਚਾਦਰ ਅਤੇ ਛਾਲ ਦੀ ਸੇਜ ਵਿਛਾਈ ਗਈ। ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਕਰਿਆ ਲਈ ਉੱਤਮ ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵੇਦੀ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਤੇ ਅੱਗ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਘਿਉ ਭਰੀ ਹੋਈ ਚਮਚ, ਪੈਰਾਂ ਕੋਲ ਰਥ ਅਤੇ ਜੰਘਾਂ ਕੋਲ ਥਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਹਵਨ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਮਾਨ ਵੀ ਠੀਕ ਥਾਂ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਜੰਤੂ ਦੀ ਬਲੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਰਾਜੇ ਲਈ ਘਿਉ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਮੋਟਾ ਕਪੜਾ ਵਿਛਾਇਆ ਗਿਆ। ਦੁੱਖੀ ਦਿਲ ਨਾਲ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ। ਹੰਜੂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਪੜੇ ਤੇ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟੀਆਂ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਗਿੱਲੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਾ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਤਿਲ ਵੀ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ-ਦੁਬਾਰਾ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾਰੀਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲੋ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾਰੀਵਾਂ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈਆਂ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ—ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਾਜਾ—ਰਾਮ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਰਾਮ, ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ, ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਅਤੇ ਮਹੇਂਦਰ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਮਹਾਨ ਕਵਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਮਿੱਠੀ ਸੁਭਾਵ ਵਿਚ ਪਰਤ ਆਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਵਾਲ਼ਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦਾ 112ਵਾਂ ਸਰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਸਭਰੇ ਤੇ ਸੁਭਾਗੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਰਾਵਣ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਮੌਤ, ਰਾਘਵ ਦੀ ਵੀਰਤਾ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਹਨੁਮਾਨ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਤੇ ਬਲ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਘਵ ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਮੋਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਉਸ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਘਵ ਨੇ ਮਾਤਲੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਲੀ—ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਾਰਥੀ—ਰਾਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਮਾਤਲੀ ਦੇ ਜਾ ਚੁੱਕਣ 'ਤੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਅਭਿਵਾਦਨ ਕੀਤਾ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਫੌਜ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ—ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ—ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸੁਭਾਵਕ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਓ। ਉਹ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਭਗਤ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਹ ਮੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਇਸ ਭਰਾ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਦੇਖਾਂ।" ਇਸ ਉੱਤੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਘਵ ਦੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ "ਜਿਵੇਂ ਆਦੇਸ਼" ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਸੀ, ਉਹ ਪਾਤਰ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦੇ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਵਾਨਰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਪਾਤਰ ਨਾਲ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੰਕਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿਚ, ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਅਤੁੱਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਰਾਮ ਦੀ ਹੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ, ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ, ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਮਹਾਨ ਰਾਜ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਾਮ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਲੰਕਾ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ, ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸਨ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਸ ਕੋਲ ਦਹੀਂ, ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ, ਮਿਠਾਈਆਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਲਿਆਏ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਭਾਗੇ ਉਪਹਾਰ ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਮਹਾਂਵੀਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।