ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਜਨਕ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਇਸ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣੋ। ਨਿਮੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਰਤਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਆਪਣੀ ਹਥੇਲੀ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਇੱਕ ਅਮਾਨਤ ਵਜੋਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਦਕਸ਼ ਦਾ ਯਜਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੇ ਇਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਣਿਆ, ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਹਿਆ, ‘ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਮੇਰਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਕੀਮਤੀ ਅਤੇ ਦਿਵਯ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ।’ ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਨ ਆਏ, ਅਤੇ ਭਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕੀਤੀ। ਰਾਜੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਧਨੁਸ਼, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦਾ ਗਹਿਣਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਦੇਵਰਤਾ ਕੋਲ ਅਮਾਨਤ ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਖੇਤ ਜੋਤ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਫਰੋ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਉਭਰੀ। ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਖੇਤ ਸਾਫ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਕੁੜੀ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀਤਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਭਰੀ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਪਲਣ ਲੱਗੀ। ਮੇਰੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿਸੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਸ਼ਲ ਦਾ ਇਨਾਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ; ਧਰਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਭਰੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਪਲਦੀ ਰਹੀ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਮੰਗਣ ਆਏ; ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ‘ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸਿਰਫ ਕੌਸ਼ਲ ਦੇ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।’ ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਮਿਥਿਲਾ ਆਏ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਜਾਂਚਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੁਣੌਤੀ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਕੋਈ ਵੀ ਰਾਜਾ ਉਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਪਕੜ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਚੁੱਕ ਸਕਿਆ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਸੀ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ। ਫਿਰ, ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ 'ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਿਥਿਲਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਕੀਤਾ; ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਧਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ। ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਤੇ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ, ਮੈਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਦਿੱਤੀ; ਫਿਰ, ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਜੋ ਅਸਹਾਇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ 'ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਦੁਸ਼ਟ—ਇਹ ਹੈ ਉਹ ਪਰਮ ਚਮਕਦਾਰ ਧਨੁਸ਼, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ। ਸਥਿਰ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵਿਖਾਵਾਂਗਾ; ਜੇ ਰਾਮ ਇਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਣ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।” ਹੁਣ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦਾ ਸੜ੍ਹ ਸੱਤਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਜਨਕ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਧਨੁਸ਼ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਿਖਾਓ।” ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, “ਇਹ ਦਿਵਯ ਧਨੁਸ਼, ਸੁਗੰਧਤ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਲਿਆਓ।” ਜਨਕ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗਏ, ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ ਪੇਟਾ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਬਾਹਰ ਆਏ। ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਮਜਬੂਤ ਆਦਮੀ ਮਿਲ ਕੇ, ਮਸ਼ਕਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹ ਅੱਠ ਪਹੀਏ ਵਾਲਾ ਪੇਟਾ ਹਿਲਾਇਆ। ਇਹ ਲੋਹੇ ਦਾ ਪੇਟਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਸੀ, ਲੈ ਕੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਰਾਜਾ, ਇਹ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ; ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖੋ।” ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਰਾਮ-ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। “ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ ਜਨਕਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਤਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕੇ। ਨਾ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਨਾ ਅਸੁਰਾਂ, ਨਾ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ, ਨਾ ਗੰਧਰਵਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਕਿਨਰਾਂ, ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਸੱਪਾਂ—ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣਣ, ਤਾਣ ਪਾਉਣ, ਵੱਕਣ ਜਾਂ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ; ਇਸ ਨੂੰ, ਧਨੁਸ਼, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਓ।” ਜਨਕ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ, ਰਾਮ, ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਦੇਖੋ।” ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਰਾਮ ਉਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਧਨੁਸ਼ ਸੀ; ਪੇਟਾ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਵਧੀਆ, ਦਿਵਯ ਧਨੁਸ਼ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂਹਾਂਗਾ; ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਤਾਣਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕਰਾਂਗਾ।” ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ,” ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੀ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮਸ਼ਕਤ ਦੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨ 'ਤੇ, ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਚੋਂ ਪਕੜਿਆ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਿਖੇਤੀ, ਧਰਮਵਾਨ ਆਤਮਾ, ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਤਾਣ ਦਿੱਤਾ। ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਾਣਿਆ; ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਉੱਤਮ ਆਦਮੀ, ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਚੋਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਧੁਨ ਉਠੀ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗੁੰਜ ਹੋਵੇ; ਧਰਤੀ ਜੋਰ ਨਾਲ ਹਿਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਪਟ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਉਸ ਧੁਨ ਨਾਲ ਹੈਰਾਨ, ਡਿੱਗ ਪਏ—ਸਿਵਾਇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਰਘੁ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ।