ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਅਤੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਤੇਰੇ ਬਹੁਤਰੇ ਗੁਣ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬੇਅੰਤ ਤਪ, ਬੇਅੰਤ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ ਗੁਣਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ, ਹੇ ਕੁਸ਼ਿਕ ਪੁੱਤਰ।" ਉਹ ਆਗੂ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਇਹ ਅਸਧਾਰਣ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹੁਣ ਕਰਤਵਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਮੁੜ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣਾ, ਹੇ ਵੈਦ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਸਵਾਗਤਯੋਗ ਹੈਂ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਵਿਦਾ ਦੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਕੇ, ਜਨਕ ਨੂੰ ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸੀ, ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਨਕ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਪਰਤ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੀ ਛਿਆਸਠਵੀਂ ਸਰਗ ਸੁਣ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ, ਜਦੋਂ ਦਿਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਬੁਲਾਇਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪੂਜਨੀਯੋ! ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਪਾਲਣ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹਾਂ।" ਜਨਕ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਵਾਕਪਟੂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖਸ਼ਤਰੀਆ ਹਨ; ਇਹ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਭਾਗਵਾਨ! ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵਿਖਾ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਦੇਖ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਨਕ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ! ਸੁਣ, ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਹੈ। ਦੇਵਰਾਤ, ਜੋ ਨਿਮੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਦੱਖ ਦੇ ਯਜਨ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਇਆ, ਤਦ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਣਿਆ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਇਸ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗਾ।' ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਡਰ ਗਏ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ। ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਅਮੋਲਕ ਧਨੁਸ਼, ਜੋ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਕੋਲ amanat ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਜਦ ਮੈਂ ਖੇਤ ਜੋਤ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਥੋਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚੋਂ ਸੀਤਾ ਨਿਕਲੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਖੇਤ ਸਾਫ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਲੱਭਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀਤਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ; ਉਹ ਧਰਤੀ ਵਿਚੋਂ ਉਗੀ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਪਲਣ ਲੱਗੀ। ਮੇਰੀ ਧੀ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਜਣਨੀ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸ਼ੌਰਯ ਦੀ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੋਈ; ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਗੀ ਤੇ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਾਂਗ ਵਧੀ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਆਏ; ਹਰ ਰਾਜਾ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਮੈਂ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਮਹਾਨ! ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੌਰਯ ਦੇ ਮੁੱਲ ਤੇ ਹੀ ਦਿਆਂਗਾ।' ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪਰਖ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਮਿਥਿਲਾ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ। ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਸੀ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਰਯ ਉੱਤੇ ਸੰਦੇਹ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਿਥਿਲਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ; ਉਹ ਆਪ ਨੂੰ ਅਪਮਾਨਿਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮਿਥਿਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ; ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਧਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ। ਤਦ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਤੇ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਚਾਰਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੈਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜਾਂ ਭੱਜ ਗਏ। ਉਹ ਰਾਜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਦੁਰਾਚਾਰੀ, ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਉਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਧੀਰਜਵਾਨ, ਮੈਂ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵਿਖਾਵਾਂਗਾ; ਜੇ ਰਾਮ ਇਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਣ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਜਣਨੀ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।" ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਸਤਸਠਵੀਂ ਸਰਗ ਸੁਣ। ਜਦ ਜਨਕ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਧਨੁਸ਼ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਿਖਾ।" ਤਦ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਧਨੁਸ਼, ਸੁਗੰਧਤ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਲਿਆਓ।" ਜਨਕ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ, ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ ਪੇਟਾ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ। ਪੰਜ ਸੌ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਮਰਦ, ਇਕੱਠੇ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਅੱਠ ਪਹੀਏ ਵਾਲਾ ਪੇਟਾ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲਿਆਏ। ਉਹ ਮੰਤਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਹੇ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੇਟਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਸੀ, ਚੁੱਕਿਆ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਜਨਕ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਆਏ।