ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਰੱਖੀ ਕਿ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਇਹ ਗੱਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਕਿ ਜੇ ਇਹ ਉੱਚੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕੀਤਾ। ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ, ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, “ਇਹੋ ਜੇ ਹੋਵੇ।” ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ਿ ਹੈਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।” ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਪਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ਿ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦਿਆਂ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਪਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਸਰੂਪ; ਇਹ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਚੁਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਾਨੰਦ ਨੇ ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣਾਈਆਂ, ਤਾਂ ਜਨਕ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕੁਸ਼ਿਕ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: “ਮੈਂ ਧੰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪਾਈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ— ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਕਉਸ਼ਿਕ, ਮੇਰੇ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਆਏ ਹੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਡੇ ਤਪ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੈਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਮਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਤੇ ਸਭ ਦੀ ਸਭਾ ਤੋਂ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗੁਣਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ, ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਤੇਰੇ ਗੁਣ—all are beyond measure, ਹਮੇਸ਼ਾ, ਹੇ ਕੁਸ਼ਿਕ ਨੰਦਨ। ਇਹ ਅਸਾਧਾਰਣ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹੁਣ ਕਰਤਵਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਦੌੜ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੁੜ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੋ; ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਵਾਗਤ ਹੋ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਜਨਕ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ। ਜਨਕ, ਜੋ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਵਲ ਪਰਤ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਿਤ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦਾ ਛਿਆਸਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ, ਜਦ ਦਿਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਰਤਵਾਂ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਬੁਲਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਮਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਖਿਆ: “ਮਹਾਨੁਭਾਵ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼? ਤੁਸੀਂ ਆਦੇਸ਼ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਆਦੇਸ਼ ਮੰਨਣ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹਾਂ।” ਜਨਕ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਕੁਸ਼ਲ ਵਕਤਾ ਸੀ, ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਸ਼ਤਰੀਯ; ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਭਾਗਵਾਨ, ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਓ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਦੇਖ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲੇ ਜਾਣ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਨਕ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਇਹ ਸੁਣੋ ਕਿ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਹੈ। ਦੇਵਰਾਤ, ਨਿਮੀ ਰਾਜਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਨੇ ਇਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦ ਦੱਖਾ ਦੇ ਯਜ्ञ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ, ਤਦ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਣਿਆ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਬੋਲ ਆਖੇ: ‘ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਮੇਰਾ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਇਹ ਕੀਮਤੀ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅੰਗ ਇਸ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ।’ ਤਦ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਅਤੇ ਭਵਾਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਮੋਲਕ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਕੋਲ ਅਮਾਨਤ ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਜਦ ਮੈਂ ਖੇਤ ਜੋਤ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਉੱਭਰੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੀਤਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਭਰ ਕੇ ਮੇਰੀ ਧੀ ਵਾਂਗ ਪਲੀ। ਮੇਰੀ ਧੀ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਜਣਨੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜੰਮੀ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੌਰਯ ਦੀ ਇਨਾਮ ਵਾਂਗ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਮੰਗਣ ਆਏ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਮੈਂ ਆਖਿਆ, ‘ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੌਰਯ ਦੇ ਮੁਲ ਵਜੋਂ ਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।’ ਤਦ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮਿਥਿਲਾ ਆਏ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੋ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਜਾਂ ਤਾਣਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਰਹੇ; ਆਪਣੀ ਅਸਮਰਥਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ—ਇਹ ਜਾਣ ਲਵੋ, ਹੇ ਤਪਸਵੀ। ਫਿਰ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਸੰਦੇਹ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਮਿਥਿਲਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਮਿਥਿਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਕ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰੋਤ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ।