ਸੂਰਜ ਦੇ ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ, ਹਰੀ ਨੂੰ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ; ਉਹ ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸाक्षੀ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਚਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ, ਸਾੜਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਗਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਅਪਕ ਹੋ ਕੇ ਜਾਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਸੁੱਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਯਜਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੇਵਤੇ, ਯਜਨਾ, ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਦਾ ਫਲ ਹੈ; ਉਹ ਹਰ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਪਰਮ-ਪਤੀ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਜੋ ਵੀ ਕੋਈ ਕਲੇਸ਼, ਮੁਸ਼ਕਲ, ਜੰਗਲ ਜਾਂ ਡਰ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਡੁੱਬਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਜਗਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ; ਜੇ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਜਪਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਂਗਾ; ਐਸਾ ਕਹਿ ਕੇ ਅਗਸਤਿ ਜੀ ਆਏ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਚਲੇ ਗਏ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਦੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਰਾਘਵ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸੰਯਮ ਵਿਚ, ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਨਿਹਾਰ ਕੇ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਕੇ, ਉਹ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ; ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁਕਿਆ। ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਜਿੱਤ ਲਈ ਆਗੇ ਵਧਿਆ; ਪੂਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੋਲਿਆ; ਰਾਤ ਦੇ ਰਾਜਾ (ਰਾਵਣ) ਦੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿਚ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਚਨ ਉਚਾਰੇ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੇ ਇੱਕ-ਸੌ-ਛੇਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰਥ ਚਲਾਇਆ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ, ਉੱਚੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ। ਉਹ ਰਥ ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ-ਫਰਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਰਥ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਗੂੰਜਦਾ ਸੀ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਅਚਾਨਕ ਉੱਡਦਾ ਹੋਇਆ, ਉੱਚੇ ਝੰਡੇ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਆਇਆ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਰਥ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਝੰਡੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਦਿਖਦੇ ਸਨ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਰਥ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਰਥ, ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਨੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜਰ ਪੈਣ ਨਾਲ ਟੁੱਟਣੀ ਵਾਂਗ ਸੀ; ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼, ਜੋ ਨਵੇਂ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਵਕਰਾ ਸੀ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਤਾਣਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਮਾਤਲੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਮਾਤਲੀ, ਵੇਖ ਰਾਵਣ ਦਾ ਰਥ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਜਦ ਇਹ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਮੁੜ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਮਕਸਦ ਆਪਣਾ ਨਾਸ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ; ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੋ। ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਡਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਵਿਖੇਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਰਥ ਨੂੰ ਤੇਜ਼, ਅਟੱਲ, ਅਡੋਲ ਚਲਾਓ, ਦਿਲ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰ ਸਥਿਰ ਰੱਖੋ, ਰਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਰੱਖੋ।" "ਸਚਮੁਚ, ਤੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਸਿਖਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।" ਮਾਤਲੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਾਰਥੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਰਥ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਥ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਵੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਵਿਖੇਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਵੱਲ ਰਥ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੇਇੱਜਤੀ ਹੋਈ, ਰਾਮ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕਰਕੇ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਚੁਕਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਬਾਣ ਚੁੱਕੇ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ; ਦੋ ਮਹਾਨ ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਂਗ, ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਨਾਸ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਦੋ-ਦੋ ਦੀ ਜੰਗ ਦੇਖਣ ਆਏ। ਡਰਾਉਣੇ, ਰੋਮ-ਹਠਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਾਸ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾ ਲਈ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਰਥ 'ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਖੂਨ ਵਰਖਿਆ; ਭਿਆਨਕ ਹਵਾ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦੀ। ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਝੁੰਡ ਗਿੱਧਾਂ ਦਾ ਰਾਵਣ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਉਪਰ ਚੱਕਰ ਲਾਉਂਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਰਥ ਜਾਂਦਾ। ਲੰਕਾ ਸੰਧਿਆ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਈ, ਲਾਲ ਜੂਹੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ; ਧਰਤੀ ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ। ਗੜਗੜਾਹਟ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਉਲਕਾ ਪਿੰਡ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ। ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਰਾਵਣ ਗਿਆ, ਧਰਤੀ ਕੰਬੀ; ਲੜਦੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਫੜ ਲਏ। ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਲਾਲ, ਪੀਲੀਆਂ, ਚਿੱਟੀਆਂ ਅਤੇ ਫਿੱਕੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਈਆਂ, ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਧਾਤਾਂ ਵਾਂਗ। ਗਿੱਧਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਅੱਗ ਉਗਲਦੇ ਹੋਏ; ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ, ਉਹ ਰਾਵਣ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ ਚੱਕਰ ਲਾਈ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਉਲਟੀ ਹਵਾ ਵਹੀ, ਧੂੜ ਉਡਾਉਂਦੀ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕਰਦੀ।