ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਇਕਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਰਵੋਚਤਾ ਭੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਨ ਦੀ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ! ਤੁਹਾਡੀ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ।" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਕਉਸ਼ਿਕ, ਤੇਰੀ ਤੀਬਰ ਤਪਸਿਆ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਅਤੇ ਮਰੁਤ ਤੇਨੂੰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਤੈਨੂੰ ਭਲਾਈ ਮਿਲੇ, ਤੇਰੀ ਕismet ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ, ਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੋਵੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਜੇ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਓਂਕਾਰ, ਵਸ਼ਟ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਵੇਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮੈਨੂੰ ਚੁਣ ਲੈਣ। ਮੈਂ ਖਸ਼ਤ੍ਰ ਵੇਦ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਵੇਦ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਹਾਂ।" ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, "ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਕਿ ਮੇਰੀ ਇਹ ਉੱਚੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪਰਤ ਜਾਣ।" ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮਿਤਰਤਾ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹੀ ਹੋਵੇ। ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਹੈਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੀ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਧਰਮੀ ਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ, ਉਹ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਕੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਜੀਤਾ-ਜਾਗਦਾ ਰੂਪ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਹੈ; ਇਹ ਹੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਦਾ ਸਰਵੋਚ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਤਾਨੰਦ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਜਨਕ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਉਸ਼ਿਕ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਮੈਂ ਧੰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲੀ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਉਪਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਯਜਨ ਤੇ ਆਏ।" "ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਕਉਸ਼ਿਕ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਯਜਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।" "ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਗੁਣ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਾਨ ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਿਕਰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।" "ਮੈਂ, ਹੇ ਉਜਲੇ, ਰਾਮਾ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਸਭ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਯਜਨ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਸੁਣੇ ਹਨ।" "ਤੁਹਾਡੀ ਤਪਸਿਆ ਅਪਾਰ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੀ ਤਾਕਤ ਬੇਹਦ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਗੁਣ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਣਗਿਣਤ ਹਨ, ਹੇ ਕਉਸ਼ਿਕ ਪੁੱਤਰ।" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਦਭੁਤ ਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਪਰ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਹੁਣ ਕਰਤਵਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੂਰਜ ਆਪਣਾ ਗੇੜ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਮਿਲੋ; ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਵਿਦਾ ਦਿਓ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨਕ ਨੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਭਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਜਨਕ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਨਕ ਨੇ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਧਰਮੀ ਆਤਮਾ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਤੇ ਪਰਤ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦਾ ਛਿਆਸਠਵਾਂ ਸਰਗ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ, ਜਦੋਂ ਦਿਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪੂਜਨੀਯ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼? ਮੈਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਾਂਗਾ।" ਜਨਕ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖਸ਼ਤ੍ਰੀ; ਇਹ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਧਨੁਸ਼, ਹੇ ਜਨਕ, ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇੱਛਾਪੂਰਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾ। ਜਦ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਦੇਖ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾ ਸਕਣ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਨਕ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਸੁਣੋ।" "ਦੇਵਰਾਤ, ਜੋ ਨਿਮੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।" "ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਜਦ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਮੇਰਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਕੀਮਤੀ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅੰਗ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।'" "ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਗਏ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਭਗਵਾਨ ਭਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ।" "ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਤਨ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਕੋਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।" "ਜਦ ਮੈਂ ਖੇਤ ਜੋਤ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੀਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨਿਕਲੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੀਤਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਮੇਰੀ ਧੀ ਵਾਂਗ ਪਾਲੀ ਗਈ।" "ਮੇਰੀ ਧੀ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਜਣਨੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਉਹ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਦੇ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਈ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਾਂਗ ਪਾਲੀ ਗਈ।" "ਰਾਜੇ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਆਏ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।