ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ’ਚ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਰਾਮ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਹੂ ਨੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਪਕੜ ਲਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਰੋਹਣੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਬੁੱਧ ਗ੍ਰਹਿ ਨੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤਾਰੇ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਧੂੰਏਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਆਸਮਾਨ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਉਤ ਆਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਹਥਿਆਰ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਮੰਦ ਪੈ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਵੀ ਉਸ ਅੱਗੇ ਥੱਕ ਗਿਆ। ਕਬੰਧ ਨਕਸ਼ਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਪੀਛੇ ਧੂਮकेतੂ ਸੀ, ਤੇ ਕੋਸਲ ਦੇ ਤਾਰੇ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਦਿਸਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਮੰਗਲ ਨੇ ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਦਸ-ਮੁੰਹਾਂ, ਵੀਹ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ੍ਹ ਲੈਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਾੜ ਮੈਨਾਕਾ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦ ਰਾਮ ਉਸਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਰਹੇ ਸਨ। ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਤੀਰ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਲਾ ਸਕ ਰਹੇ ਸਨ; ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ, ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਇੰਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਏ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਮ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਿਆ, ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਜਾਤੀ ਡਰ ਗਈ, ਧਰਤੀ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਾਘ ਵੱਸਦੇ ਪਹਾੜ ਸਨ, ਉਹ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਦਰੱਖਤ ਹਿਲਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਗਧੇ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਚੀਕਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਘਣਘੋਰ ਬੱਦਲ ਗੱਜਣ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਚਹੁੰ-ਓਰ ਭਿਆਨਕ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਭਿਆਨਕ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਡਰ ਗਈ, ਇ en ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿਚ, ਗੰਧਰਵ, ਮਹਾਨ ਨਾਗ, ਰਿਸ਼ੀ, ਦਾਨਵ, ਦੈਤ, ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਕਾਸ਼-ਵਾਸੀ, ਸਭ ਆ ਕੇ ਇਹ ਜੰਗ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਭਿਆਨਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਜੰਗ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਚੀਕ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਦਸ-ਮੁੰਹਾਂ ਦੀ ਜੈ ਹੋ!" ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰਾਮ ਨੂੰ "ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋ!" ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਰਾਵਣ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਘਵ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਮਹਾਨ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਥਿਆਰ, ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਕਠੋਰ, ਭਿਆਨਕ ਧੁਨੀ ਕਰਦਾ, ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਨੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਨੋਕ ਤੀਖੀ, ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਲਿਪਟਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਅੱਗ ਹੋਵੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਡਰਾਵਣਾ ਤੇ ਅਪਰਾਪਤ, ਇ en ਕਾਲ ਲਈ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ। ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਈ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਚੀਰ-ਫਾੜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਰਾਵਣ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਚੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਵਣ ਉਸ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਗੱਜਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਗੱਜਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ, ਅਕਾਸ਼, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਿੱਲਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਇਸ ਮੰਦ-ਮਤਿ ਅਤਿਕਾਇਆ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਡਰ ਗਏ, ਇ en ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਗੱਜ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: "ਇਹ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਕਠੋਰ ਭਾਲਾ, ਜੋ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਰਾਮ! ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਤੇਰੇ ਤੇ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਵੇਗਾ।" "ਜੰਗ ਵਿਚ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਅੱਜ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।" "ਹੋਣਹਾਰ ਰਾਘਵ, ਹੁਣ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਭਾਲੇ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹ ਭਾਲਾ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਉਹ ਭਾਲਾ ਛੁੱਟਿਆ, ਉਹ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਚਮਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਅੱਠ ਘੰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਭਾਰੀ ਧੁਨੀ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਭਾਲਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣ ਕੇ ਤੀਰ ਛੱਡੇ। ਰਾਘਵ ਨੇ ਉਸ ਆਉਂਦੇ ਭਾਲੇ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਜਲ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਲੈ-ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਝਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਰਾਵਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਾਲਾ ਰਾਮ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਰਾਖ ਕਰ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਪਰਵਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖ, ਜੋ ਭਾਲੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਕੇ ਚੂਰਨ ਹੋ ਗਏ, ਰਾਘਵ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਘੁਕੁਲ ਚੂੜਾਮਣੀ ਰਾਮ ਨੇ ਉਹ ਭਾਲਾ ਫੜ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਾਤਲੀ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਚੋਟੀ ਤੇ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ, ਘੰਟੀ ਵਾਂਗ ਵੱਜਦਾ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਧੂਮकेतੂ ਹੋਵੇ। ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਭਾਲਾ ਉਸਦੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਉੱਤੇ ਲੱਗਿਆ; ਤੇ ਭਾਲੇ ਦੀ ਟਕਰ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਟੁੱਟ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਉਸਦੀ ਚਮਕ ਮਿਟ ਗਈ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ, ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੇਦ ਦਿੱਤਾ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਪੂਰੀ ਤਨਾਤਨੀ ਨਾਲ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਨੁਕੀਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਮੱਥਾ ਵੀ ਵੱਜਿਆ। ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਛੇਦ ਹੋਏ, ਲਹੂ ਵਗਦਾ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਅਸ਼ੋਕ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੋਵੇ। ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਗਹਿਰੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ, ਸਰੀਰ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਿਆ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਥੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰੀ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਹੈ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੀ ਇੱਕ ਸੌ ਤੇ ਤੀਜੀ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ।