ਇਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਸਾਸ਼ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਤਪस्या ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਧੂੰਆਂ ਉਠਣ ਲੱਗਾ। ਇਹ ਧੂੰਆ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ ਹੋਣ। ਦੇਵਤਾ, ਰਿਸ਼ੀ, ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼—all ਇਹ ਤਪस्या ਅਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਹੇਰਾਨ ਹੋ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਮੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਸਾਰੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: "ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਕਈ ਵਾਰ ਪਰਖੇ ਅਤੇ ਰੁੱਸੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਤਪ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭੀ ਕੋਈ ਖਾਮੀ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਉਹ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਅਤੇ ਅਚਲ, ਸਭ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਹਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ। ਸਮੁੰਦਰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਹਾੜ ਟੁੱਟ ਰਹੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਕੰਪ ਰਹੀ ਹੈ, ਹਵਾ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਵੀ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਤੇਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੰਦ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕੋਈ ਵੀ ਸਹੀ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਲਾਏਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਅੱਗ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।" ਇਸ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਜ-ਅਧਿਕਾਰਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੰਦੋ; ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਦਿੰਦੋ।" ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ: "ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ! ਤੁਹਾਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਤਪ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਮੈਂ, ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੀ ਅਸੀਸ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਸੁਖੀ ਰਹੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ, ਜਾਵੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬੋਲੇ: "ਜੇ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਓਂ, ਵਸ਼ਟ-ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਖੁਦ ਮੈਨੂੰ ਚੁਣ ਲੈਣ। ਮੈਂ ਖਸ਼ਤ੍ਰ ਵੇਦ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੇਦ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ ਜਾਵਾਂ।" "ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦੇਣ। ਜੇ ਮੇਰੀ ਇਹ ਉੱਚੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਾ ਚਲੇ ਜਾਵਣ।" ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।" "ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਹੋ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਸਭ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਜਿਵੇਂ ਆਏ, ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਉੱਚੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ। ਆਪਣਾ ਮਨ-ਚਾਹਾ ਲੱਭ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਤਪ-ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। "ਇਹ, ਰਾਮਾ, ਤਪ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਜੀਵੰਤ ਰੂਪ ਹੈ; ਇਹ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਧਰਮ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ੌਰ ਦਾ ਉੱਚਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰਯੋਗ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਸਤਾਨੰਦ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਜਨਕ ਨੇ ਜੋੜੇ ਹੱਥ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਬੋਲੇ: "ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ—" "ਤੁਸੀਂ, ਕੌਸ਼ਿਕ, ਮੇਰੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ਜ ਨਾਲ ਆਏ ਹੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।" "ਤੁਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਕਈ ਗੁਣ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ; ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਤਪ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣੀ ਹੈ।" "ਮੈਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਸਭਾ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਯਜਨ-ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਕਈ ਗੁਣ ਸੁਣੇ ਹਨ।" "ਤੁਾਡੀ ਤਪ-ਸ਼ਕਤੀ, ਤਾਕਤ, ਅਤੇ ਗੁਣ—all ਅਦੁੱਤੀ ਹਨ, ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ।" "ਇਹ ਅਸਚਰਜਕ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਪਰ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਰਤਵਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਚਕ੍ਰੀ 'ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।" "ਕਲ ਸਵੇਰੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਤੁਸੀਂ ਮੁੜ ਮਿਲੋ; ਹੇ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਸਵਾਗਤ ਹੋ—ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਜਨਕ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ। ਜਨਕ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਪਰਤ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦਾ ਛਿਆਸਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਸਵੇਰੇ, ਜਦ ਦਿਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਬੁਲਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ-ਅਨੁਸਾਰ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲੇ: "ਹੇ ਪੂਜਨਯੋਗ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼? ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਾਂਗਾ।" ਜਨਕ ਦੀ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਸੀ, ਬੋਲੇ: "ਇਹ ਦੋ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖਸ਼ਤ੍ਰੀ; ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਜੋ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਵਿਖਾਓ; ਧਨੁਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁਣ, ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।