ਇਸ ਸਮੇਂ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਖਾਣਾ ਖਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਮੰਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਨਿਸਚਯ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰਾ ਤਿਆਰ ਭੋਜਨ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਸਾਰਾ ਭੋਜਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਖੁਦ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਖਾਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੌਨ ਵ੍ਰਤ ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ; ਅਤੇ ਫਿਰ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੌਨ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਾਹ ਲੈਣੀ ਵੀ ਰੋਕ ਲੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਲੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਉਹ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ। ਜਦ ਉਹ ਬਿਨਾ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੇ ਰਹੇ, ਉਹਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਧੂੰਆਂ ਉਠਣ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਧੂੰਏ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕਲੇਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਏ ਹੋਣ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼—all ਉਸਦੀ ਤਪस्या ਅਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਮੰਦ ਹੋ ਗਈ। ਸਭ, ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਲਲਚਾਏ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਤਪस्या ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਨ-ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਪस्या ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ, ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਅਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਸਭ ਸਮੁੰਦਰ ਉਥਲੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਪਹਾੜ ਟੁੱਟ ਗਏ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਕੰਪ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਵਾ ਤੇਜ਼ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਲਚਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਕੀ ਕਰੀਏ; ਕੋਈ ਨਾਸਤਿਕ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ, ਪਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਤੇਜ ਕਾਰਨ; ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਕੋਈ ਸਹੀ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਦ ਤਕ, ਹੇ ਭਾਗਯਵਾਨ, ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲਾਏਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਲੈ-ਅੱਗ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਾਰਥਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ; ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦਿਓ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ! ਤੁਹਾਡੀ ਤਪस्या ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਏ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਗਹਿਰੀ ਤਪस्या ਨਾਲ, ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਅਤੇ ਮਰੁਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਸੁਖੀ ਰਹੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਜਾਓ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ: "ਜੇ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਪਦ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਓਂਕਾਰ, ਵਸ਼ਟ-ਪੁਕਾਰ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਚੁਣਨ; ਮੈਂ ਖਸ਼ਤ੍ਰ ਵੇਦ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੇਦ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਣ ਜਾਵਾਂ।" "ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਰ ਦੇਣ; ਜੇ ਮੇਰੀ ਉੱਚੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਏ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।" ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰਕੇ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਤਾਂਹੀ ਹੋਵੇ।" "ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਹੋ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਤੁਹਾਡਾ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।" ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਧਰਮਵਾਨ ਆਤਮਾ, ਉੱਚੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਤਪस्या ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਭਟਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। "ਇਹ, ਹੇ ਰਾਮ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਤਪस्या ਦਾ ਜੀਵੰਤ ਰੂਪ ਹੈ; ਇਹ ਉੱਚੀ ਧਰਮਤਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਅਟੱਲ; ਇਹ ਸ਼ੌਰ ਦੀ ਉੱਚੀ ਸ਼ਰਨ ਹੈ।" ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀ ਚੁਪ ਹੋ ਗਏ। ਅਤੇ, ਜਦ ਸ਼ਤਾਨੰਦ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ, ਸੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ— ਜਨਕ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ—" "ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਮੇਰੇ ਯਜਨ 'ਤੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਏ ਹੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਹਾਡੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।" "ਤੁਸੀਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਕਈ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੁਣ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ; ਅਤੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਾਨ ਤਪस्या ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਮੈਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸਭ ਸੰਘ ਤੋਂ ਤੇ, ਸਭਾ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਕਈ ਗੁਣ ਸੁਣੇ ਹਨ।" "ਤੁਾਡੀ ਤਪस्या ਅਪਾਰ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਪਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਣ ਵੀ ਸਦਾ ਅਪਾਰ ਹਨ, ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ ਪੁੱਤਰ।" "ਇਹ ਅਚੰਭੇ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ; ਪਰ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਰਤਵਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਚੱਕਰ 'ਚ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਤੁਸੀਂ ਮੁੜ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੋ; ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀਆਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ।" ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ, ਜਨਕ ਨੂੰ, ਜੋ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ। ਜਨਕ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਵਿਦੇਹ, ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਧਰਮਵਾਨ ਆਤਮਾ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਲ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਿਤ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ, ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੀ ਛਿਆਠੀ ਸਰਗਾ ਸੁਣੀ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ, ਸਵੇਰੇ, ਜਦ ਦਿਨ ਪਵਿਤ੍ਰ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਰਤਵੀ ਕਰ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਬੁਲਾਇਆ। ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਘੁਵੰਸ਼ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਆਦਰਯੋਗ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹਾਂ।