ਜਦੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਵੇਖੀ, ਸਾਰੇ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਹੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਤਪ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਲੱਖਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਅੱਠ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਰਥੀ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਰਾਵਣ, ਕਈ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਗੰਭੀਰ ਮਨੋਭਾਵ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਡੋਲ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗਾਂ, ਪਟਾਹਾਂ, ਸਿੰਘਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਮਹਾ ਸ਼ੋਰ ਮਚਿਆ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਛਤਰ ਅਤੇ ਚਮਚਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਜੋ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਚੁਰਾ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ, ਬੁਰਾ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਹਤਿਆਰਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੁਖ; ਤੇ ਉਥੇ ਸ਼ੋਰ ਵੱਜਿਆ: "ਉਹ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਾਲ ਲੜਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ!" ਉਸ ਮਹਾ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਕੰਬੀ; ਤੇ ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਪਏ। ਪਰ ਰਾਵਣ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਇਆ। ਫਿਰ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਮਹਾਪਰਸ਼ਵਾ, ਮਹੋਦਰਾ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਲਏ। ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਗੂੰਜਦੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਹੋਏ, ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਵਣ, ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ ਨਾਲ ਉਸ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਖੜੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈਆਂ, ਦੋ-ਵਾਰ ਉਚਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਅਸ਼ੁਭ ਸੁਰ ਉਚਾਰੇ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਕੰਬੀ। ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਲਹੂ ਵਰ੍ਹਿਆ, ਘੋੜੇ ਠੋਕਰ ਖਾ ਗਏ, ਗਿੱਧ ਰਥ ਦੇ ਝੰਡੇ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਅਤੇ ਗਿੱਦੜ ਅਸ਼ੁਭ ਵਾਂਗ ਭੌਂਕਣ ਲੱਗੇ। ਰਾਵਣ ਦੀ ਖੱਬੀ ਅੱਖ ਫੜਕਣ ਲੱਗੀ, ਖੱਬਾ ਬਾਂਹ ਕੰਬਣ ਲੱਗਾ, ਚਿਹਰਾ ਪੀਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਹੌਲੀ ਹੋ ਗਈ। ਦਸ-ਮੂੰਹਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜੰਗ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹ ਮੌਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਗੋਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਪਰੋਂ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਧਮਾਕੇ ਨਾਲ ਧੂਮकेतੂ ਡਿੱਗਿਆ; ਗਿੱਧ ਅਤੇ ਕਾਗ ਮਿਲ ਕੇ ਅਸ਼ੁਭ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗੇ। ਪਰ, ਰਾਵਣ, ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਕੇ, ਮੋਹਿਤ ਤੇ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਵਾਨਰ ਫੌਜ ਵੀ ਜੰਗ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੀ। ਫਿਰ, ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚ ਮਹਾ-ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਦੇ। ਫਿਰ, ਦਸ-ਮੂੰਹਾ ਰਾਵਣ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾ-ਹਤਿਆਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਈਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸ਼ਾਮਨੇ ਲੜੀ 'ਤੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ; ਕਈਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤੇ; ਕਈਆਂ ਦੇ ਕੰਨ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਕਈ ਮਰੇ ਪਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਹ ਖਤਮ; ਕਈ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਚੀਰੇ ਹੋਏ; ਕਈਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਫੱਟੇ; ਕਈਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਤਾਰੀਆਂ। ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਦਸ-ਮੂੰਹਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਫੜਕਦੀਆਂ, ਰਥ 'ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ, ਉਥੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ ਉਸ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਝੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਹੁਣ, ਵਾਹ ਵਾਹ, ਮਹਾਨ ਵਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੀ ਛਿਆਨਵੇਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਦਸ-ਮੂੰਹਾ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ, ਧਰਤੀ ਉਥੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਪਟ ਗਈ। ਵਾਨਰ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਭਿਆਨਕ, ਰੋਕਣ-ਯੋਗ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਝੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਤੰਗੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਝੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਹੋਏ, ਵਾਨਰ ਚੀਕਦੇ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਰਾਵਣ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਛੇੜਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਲੰਘਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਮਹਾ-ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾ ਦੇਵੇ। ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਹਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਾਮ ਵੱਲ ਜੰਗ ਲਈ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟਿਆ ਤੇ ਭੱਜਦਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਸੁਸ਼ੇਣ ਨੂੰ ਟੀਕਾ ਸੌਂਪਿਆ ਤੇ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਮਾਨ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਇਕ ਰੁੱਖ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਾਸੇ ਤੇ ਪਿੱਛੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੇ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਜੰਗ ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਗੂੰਜ ਕੀਤੀ, ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ। ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਮਹਾ-ਸੁਆਮੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲਪ੍ਰਲੈ ਦਾ ਹਵਾ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜ ਦੇਵੇ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਲੜੀ 'ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਜੰਗਲ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਵਰ੍ਹਦੇ ਹੋਣ। ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਦੁਆਰਾ ਸੁੱਟੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਚੀਰ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੱਟ ਹੋਣ ਲੱਗੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟ-ਟੁੱਟ ਕੇ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ— ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼ਾ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰਿਆ ਤੇ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼ਾ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ ਕਰਦਾ, ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵ 'ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰ ਛੱਡੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਨਰ ਡਰ ਗਏ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।