ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸੁਰਗ ਵੱਲ ਪਰਤਿਆ। ਇੱਥੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਨ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਉੱਚੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਕਰਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਅਪਸਰਾ ਮੈਨਕਾ, ਜੋ ਸਭ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਆਈ। ਕੁਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਸਨ, ਉਥੇ ਮੈਨਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕਦੀ ਹੋਵੇ। ਇੱਥੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਫਸ ਗਏ ਅਤੇ ਮੈਨਕਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਆਓ, ਅਪਸਰਾ! ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹੋ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਭੁਲ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੋਹਣੀ ਮੈਨਕਾ ਉਥੇ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਨਕਾ ਉਥੇ ਰਹੀ, ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੇ ਪੰਜ ਹੋਰ ਸਾਲ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਿਘਨ ਪੈ ਗਿਆ। ਉਹ ਦਸ ਸਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਨਾਲ ਬੀਤ ਗਏ। ਪਰ ਜਦ ਇਹ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਤਦ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਲਾਜ ਆਉਣ ਲੱਗੀ, ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇਕ ਵਿਚਾਰ ਉਠਿਆ, "ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਵੱਡੀ ਚੋਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦਸ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਘਨ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਵਾਸਨਾ ਤੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ।" ਉੱਚ ਕੋਟਿ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਗਹਿਰੀ ਹਾਏ ਭਰੀ, ਪਛਤਾਵੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨਕਾ ਨੂੰ ਕੰਪਦੀ ਤੇ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਜੋੜੇ ਹੱਥ ਖੜੀ ਸੀ, ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਕੁਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਰਮ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਸੰਕਲਪ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਬੜੀ ਹੀ ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਉੱਤਰੀ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਰਾਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। "ਕੁਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਆਓ, ਪੁੱਤਰ! ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਉੱਤਮ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਦਰਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ।" ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਝੁਕਿਆ ਸੀਸ ਕਰਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ, ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਪੁੰਨਿਆਂ ਦੁਆਰਾ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਅਦਵਿੱਤੀਆ ਉਪਾਧੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਪਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਹਜੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ। ਤੂੰ ਹੋਰ ਯਤਨ ਕਰ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ!" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦ ਦੇਵਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਹੱਥ ਉੱਚੇ ਕਰਕੇ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਆਸਰੇ ਦੇ, ਸਿਰਫ਼ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਮੀਂਹ ਵਿੱਚ ਖੁਲ੍ਹੇ ਆਸਮਾਨ ਹੇਠ ਰਹਿੰਦੇ। ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੇਟਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਇਹ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਅਪਸਰਾ ਰੰਭਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ, ਰਾਮਾ, ਤੂੰ ਸੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦਾ ਚੌਂਸਠਵਾਂ ਸਰਗ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਰੰਭਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਰੰਭਾ, ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਹੈ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰ, ਉਸਦੇ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਵਾਸਨਾ ਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰ ਦੇ।" ਸਾਵਧਾਨ ਤੇ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਅਪਸਰਾ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਮਹਾਨ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸਜ਼ਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਡਰਦੀ ਹਾਂ; ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੰਪਦੀ ਤੇ ਡਰੀ ਹੋਈ ਰੰਭਾ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਡਰ ਨਾ, ਰੰਭਾ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰ।" "ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ, ਸੋਹਣੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਤੇ ਕਾਮਦੇਵ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋਵਾਂਗੇ, ਅਤੇ ਕੋਇਲ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਸਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲਵੇਗੀ। ਤੂੰ, ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾ।" ਇੰਦਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰੰਭਾ ਨੇ ਅਦਵਿੱਤੀਆ ਸੋਭਾ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਮਧੁਰ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕੋਇਲ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਸੁਣੀ, ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸਨੇ ਰੰਭਾ ਵੱਲ ਨਿਹਾਰਿਆ। ਪਰ, ਉਸ ਸੁਰੀਲੇ ਸੁਰ, ਰੰਭਾ ਦੀ ਸੋਭਾ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਰੇ ਮਾਹੌਲ ਕਾਰਨ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਆਇਆ। ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇੰਦਰ ਦਾ ਕੰਮ ਸਮਝ ਗਿਆ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਕੁਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰੰਭਾ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਵਾਸਨਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਲਈ ਪੱਥਰ ਬਣੀ ਰਹੇਂ।" "ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਇਸ ਸ਼੍ਰਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੇਗਾ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਦਾਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇਂ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸੰਭਾਲ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼੍ਰਾਪ ਨਾਲ ਰੰਭਾ ਤੁਰੰਤ ਪੱਥਰ ਬਣ ਗਈ। ਤੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਕਾਮਦੇਵ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ।