ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਦੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰੀ ਜੰਗ ਜਾਰੀ ਸੀ। ਰਾਘਵ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਦਾ ਸਿਰ ਧੜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਮੰਦੋਦਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਇੰਦਰਜੀਤ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਰਥ ਦੀ ਲਗਾਮ ਫੜੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ। ਉਸਦਾ ਰਥ ਹੰਕਾਉਣਾ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਜੀਬ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਸੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਜਦਕਿ ਇੰਦਰਜੀਤ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਮਾਰੇ। ਜਦ ਇੰਦਰਜੀਤ ਮੁੜ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੀਰ ਚਲਾਉਣ ਲੱਗਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਤੀਰ ਵਰ੍ਹਾ ਦਿੱਤੇ। ਸੁਮੀਤ੍ਰੀ ਨੰਦਨ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਿੱਖ ਨਾਲ ਤੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਇੰਦਰਜੀਤ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦ ਇੰਦਰਜੀਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਥੀ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਸਦਾ ਮਨੋਬਲ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਮੁਹ ਉੱਤੇ ਇਹ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇਖ ਕੇ ਵਾਨਰ ਸੇਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਮਾਥੀ, ਰਭਸ, ਸ਼ਰਭ ਅਤੇ ਗੰਧਮਾਦਨ — ਇਹ ਚਾਰ ਵਡੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ — ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਸਹਾਰਿਆ ਨਾ ਗਿਆ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਇਹ ਭਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਭੈਅਨਕ ਵੀਰਤਾ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ, ਰਥ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਛਲਾਂਗਾ ਮਾਰ ਕੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਜਦ ਇਹ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਵਾਨਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਤਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਖੂਨ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਘੋੜੇ, ਜੋ ਹੁਣ ਮਾਰੇ ਜਾਂ ਚੋਟ ਖਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਮਰ ਗਏ। ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਰਥ ਨੂੰ ਚੱਕਣਾ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ। ਹੁਣ, ਰਥ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਸਾਰੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਇੰਦਰਜੀਤ ਰਥ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀਆ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਚੜ੍ਹ ਦੌੜਿਆ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਨੇ ਪੈਦਲ ਆਉਂਦੇ ਇੰਦਰਜੀਤ ਉੱਤੇ ਬੇਅੰਤ ਤੀਰ ਮਾਰੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਚੋਟਾਂ ਲਗਾਈਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੇ ਵਿਆਸ ਵਲਮੀਕਿ ਜੀ ਦੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦਾ ਉਨਾਨਵੇਂ ਸર્ગ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਨਵੇਂਂਵੇਂ ਸರ್ಗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਇੰਦਰਜੀਤ ਦੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਲਾਲੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੋ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਜਿੱਤ ਲਈ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀ ਸਨ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਿਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਭੱਜੇ, ਸਗੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਿਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਹਾ, "ਇਥੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਦੋਸਤ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਲੜੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲਾਵਾ ਪੈ ਜਾਵੇ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਰਥ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗ ਲਈ ਆਵਾਂਗਾ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ, ਜੇ ਮੈਂ ਨਗਰ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਲੜਨਗੇ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ-ਨਾਸਕ ਰਥ ਲਈ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਤੀਰ-ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਥ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਰਥ, ਜੋ ਇਕ ਨਿਪੁੰਨ ਸਾਰਥੀ ਵਲੋਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇੰਦਰ-ਯਜਨਾ ਤੇ ਪੂਰਨ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਅਜੇਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਵਾਰ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਇੰਦਰਜੀਤ, ਮੰਦਰੋਦਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਚੋਟੀ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੈਣਿਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਗਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਨਗਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ, ਇੰਦਰਜੀਤ, ਜੋ ਅਤਿ ਉਰਜਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਜਦ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਅਸਧਾਰਣ ਤੇਜ਼ੀ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਇੰਦਰਜੀਤ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਬੈਠਾ। ਉਸ ਨੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਕੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਘਾਇਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰਜੀਤ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ, ਵਧੀਆ ਚਲਾਕੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ, ਵਾਨਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ, ਉਸ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਲੱਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਵ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਕਰਤਾ ਕੋਲ ਜਾ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਰਘੁਕੁਲ ਵੰਸ਼ੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਦੀ ਚਲਾਕੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ, ਇੰਦਰਜੀਤ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰਜੀਤ ਨੇ ਫ਼ੌਰਨ ਹੋਰ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਤਾਣ ਲਿਆ, ਪਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਵੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਸੁਮੀਤ੍ਰੀਪੁੱਤਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਜਿਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ, ਇੰਦਰਜੀਤ ਨੂੰ ਪੰਜ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਘਾਇਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਤੀਰ, ਵੱਡੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਹੋਏ, ਲਾਲ-ਲਾਲ ਵੱਡੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸਦੀ ਕਵਚੀ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਤੇ ਮੂੰਹੋਂ ਖੂਨ ਵਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਫੇਰ ਇਕ ਵੱਡਾ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਸ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਚਲਾਈ। ਪਰ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਨੇ ਇੰਦਰਜੀਤ ਵਲੋਂ ਛੱਡੀ ਗਈ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਨੰਦਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਦਭੁਤ ਸੀ। ਫਿਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਹਰੇਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਤੀਰ ਮਾਰੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਕਲਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਵਰ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀ। ਇੰਦਰਜੀਤ, ਜੋ ਹੁਣ ਵੱਡੀ ਚੋਟ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਘਾਇਲ ਸੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਉੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਬੇਅੰਤ ਤੀਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੀ ਇਹ ਮਹਾਨ ਘਟਨਾ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।