ਇੱਕ ਵਾਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਡਰ ਰਹੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਕਰੜੀ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਗੱਲ ਹੈ।" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਸਭ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਾਂਗ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਓਗੇ; ਪੂਰੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਹੋਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਦੁਖੀ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਭਲਾਈ ਦਾ ਯਕੀਨ ਦਿਲਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਲਾਲ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲਾਲ ਲੇਪ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੋਸਟ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਪ੍ਰार्थਨਾ ਕਰ।" ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਨੌਜਵਾਨ ਰਿਸ਼ਿ, ਅੰਬਰੀਸ਼ ਦੇ ਯज्ञ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੋ ਦਿਵਯ ਮੰਤ੍ਰ ਗਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।" ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੇ ਉਹ ਦੋ ਮੰਤ੍ਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਲਏ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਰਾਜਾ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਚਲੋ ਜਲਦੀ; ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਖਤਮ ਕਰੋ ਅਤੇ ਯज्ञ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰੋ।" ਰਿਸ਼ਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਥਕਾਵਟ ਦੇ, ਯज्ञ-ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਗਿਆ। ਯज्ञ ਕਰ ਰਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਾ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੋਸਟ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਰਿਸ਼ਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਯੋਗ ਸੀ। ਇੰਦਰ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਗੁਪਤ ਸਤੁਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਯज्ञ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਵੀ, ਧਰਮਵਾਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ, ਪੁਸ਼ਕਰ 'ਤੇ ਹੋਰ ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮਾ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਤਪस्या ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਪ ਦਾ ਫਲ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਕੋਲ ਆਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤੇਜਸਵੀ ਹੈ, ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵਾਪਸ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਹੋਰ ਵਧੀਕ ਤਪस्या ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਪਸਰਾ ਮੈਨਕਾ ਪੁਸ਼ਕਰ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਕੁਸ਼ਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਨੇ ਮੈਨਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਬੱਦਲ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਸੀ। ਇੱਛਾ ਦੇ ਗਰੂਰ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਮੈਨਕਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਕਿਹਾ, "ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਹੇ ਅਪਸਰਾ! ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹੋ।" "ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਮਗਨ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਨਕਾ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕੀਤਾ। ਮੈਨਕਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਤਪस्या ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਿੜਕਾ ਆ ਗਿਆ, ਰਾਮਾ। ਪੰਜ ਸਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਜ ਸਾਲ, ਦਸ ਸਾਲ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੁਖਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਰੇ। ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੂੰ ਲਗਾ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਏ ਹਨ, ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, "ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਤਪस्या ਦੀ ਵੱਡੀ ਚੋਰੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਦਸ ਸਾਲ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰ ਗਏ।" "ਇਹ ਵਿੜਕਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਾਸਨਾ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਕਾਰਨ ਆਇਆ ਹੈ।" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸਾਹ ਲਿਆ। ਮੈਨਕਾ, ਜੋ ਡਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੀ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਰਮ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ, ਰਾਮਾ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਘਰਸ਼ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਤਪस्या ਕੀਤੀ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਯਾਨਕ ਤਪ ਕਰੀ। ਉੱਤਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ, ਰਾਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, "ਕੁਸ਼ਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ-ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਹੇ ਬੱਚੇ! ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਘਨ ਤਪस्या ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਦਰਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕਾ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਅਤੁੱਲ ਦਰਜਾ, ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਅਜੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ।" "ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ," ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਹੱਥ ਉੱਪਰ ਕਰਕੇ, ਬਿਨਾ ਸਹਾਰੇ, ਹਵਾ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ। ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜੇ ਰਹੇ; ਮੀਂਹ ਵਿੱਚ ਆਸਮਾਨ ਹੇਠਾਂ ਰਹੇ; ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੇਟੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਯਾਨਕ ਤਪ ਕਰੀ। ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਤਪस्या ਨਾਲ ਜਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ।