ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਅੰਬਰੀਸ਼ਾ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਰਚੀਕਾ ਨੂੰ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, "ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਲ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਚੀਕਾ ਨੇ ਨਰਮ ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਬੋਲਿਆ, "ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਚ ਸਕਦਾ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਅੰਬਰੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ, "ਭਾਰਗਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।" ਇਹਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਾਂ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੁਨਕਾ, ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ, ਰਾਜਨ।" ਉਹ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ, "ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਛੋਟਾ ਮਾਂ ਨੂੰ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਰੱਖਾਂਗੀ।" ਜਦ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਉਹਦੀ ਪਤਨੀ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾ ਮੱਧਲਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ, ਖੁਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਪਿਤਾ ਆਖਦੇ ਨੇ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਮਾਂ ਆਖਦੀ ਨੇ ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੱਧਲਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਨ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਲੋ।" ਇਸ ਉੱਤੇ, ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਕਰੋੜਾਂ ਸੋਨੇ, ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਮਣਕਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਲ 'ਤੇ..." ਤੇ ਰਾਜਾ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਲੱਖ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ, ਤੇ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਾਰਸ, ਰਾਮਾ, ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਅੰਬਰੀਸ਼ਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਥ 'ਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਚੈਪਟਰ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਗਲੇ ਚੈਪਟਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਖੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸੀ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਪਿਆਸ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਗੋਦ 'ਚ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ।" "ਹੇ ਨਰਮ ਦਿਲ ਵਾਲੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਤੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹੋ।" "ਰਾਜਾ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰੇ, ਮੈਂ ਲੰਮੀ ਤੇ ਅਟੱਲ ਉਮਰ ਪਾਵਾਂ। ਉੱਚੀ ਤਪਸਿਆ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਲਭਾਂ।" "ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹਾਂ, ਦਯਾਲੁ ਦਿਲ ਨਾਲ। ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਬਚਾਓ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। "ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ—ਹੁਣ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਇਹ ਮੁੰਡਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਆਇਆ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕਰੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਸਭ, ਜੋ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹੋ, ਰਾਜਾ ਲਈ ਯਜਨਾ ਦਾ ਪਸ਼ੂ ਬਣੋ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰੋ।" "ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਮਿਲੇਗੀ, ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ, ਦੇਵਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਣਗੇ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਧੁਚੰਦਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ? ਇਹ ਅਸਾਡੀ ਨਜ਼ਰ 'ਚ ਅਣਚੰਗਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਣਾ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਕਰ ਕੇ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, ਪਰ ਇਹ ਧਰਮ ਨੇ ਵੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਵਚਨ ਅਣਸੁਣੇ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਗੱਲ ਸਖਤ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ।" "ਤੁਸੀਂ ਸਭ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਓਗੇ; ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਹੋਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਦੁਖੀ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਭਲਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ। "ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਲਾਲ ਲੇਪ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ-ਪੋਸਟ 'ਤੇ ਜਾਓ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਬੁਲਾਓ।" "ਅਤੇ, ਹੇ ਨੌਜਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਅੰਬਰੀਸ਼ਾ ਦੀ ਯਜਨਾ 'ਚ ਇਹ ਦੋ ਦਿਵਯ ਮੰਤ੍ਰ ਗਾਉ; ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।" ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ, ਉਹ ਦੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਅੰਬਰੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਚਲੋ ਜਲਦੀ; ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਖਤਮ ਕਰੋ ਤੇ ਯਜਨਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰੋ।" ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਯਜਨਾ-ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਡਿਤਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ, ਪਸ਼ੂ 'ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਲਾਲ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੋਸਟ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇੰਦਰ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਯਜਨਾ ਲਈ ਚੰਗਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਇੰਦਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਦੀ ਗੁਪਤ ਸ਼ਲਾਘਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦੀ ਵਰ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਯਜਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਵੀ, ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਖੇ ਹੋਰ ਸੋ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਚੈਪਟਰ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।