ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਯਜਨਾ ਲਈ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਪਸ਼ੂ ਗੁਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਸਤਾਖੀ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹਾਲਤ ਬਣੀ। ਰਾਜਾ ਜੋ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਉਸਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵੱਡੀ ਯਜਨਾ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਲਦੀ ਪਸ਼ੂ ਲਿਆਓ ਤਾਂ ਜੋ ਕਰਮ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕੇ। ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਸ਼ੂ ਲੱਭਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਤਪੋਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਲਾਸ਼ ਕੀਤੀ। ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਰੁਚੀਕ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਤੁੱਟ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਤਮਾ ਰੁਚੀਕ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੁਚੀਕ ਦੀ ਖੈਰ-ਖ਼ਬਰ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਖਿਆ: "ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੱਖ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵੇਚ ਦਿਓ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਗਵ, ਯਜਨਾ ਲਈ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਨਿਭਾ ਦਿੱਤਾ, ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਵੇਖ ਲਏ, ਪਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਯੋਗ ਪਸ਼ੂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਦਿਓ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਰੁਚੀਕ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਚਾਂਗਾ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਰਾਜਾ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਮਹਾਨ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਣਕ ਭੀ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਛੋਟਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਉ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤੇ ਮਾਂ ਛੋਟੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਛੋਟੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗੀ।" ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹਿ ਚੁਕੇ, ਤਾਂ ਮੱਧਲਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਆਪ ਹੀ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਪਿਉ ਕਹਿੰਦਾ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਵੇਚਣਾ, ਮਾਂ ਕਹਿੰਦੀ ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੱਧਲਾ ਵੇਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਨ, ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਓ।" ਇਸ ਉੱਤੇ, ਵੱਡੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਕਰੋੜਾਂ ਸੋਨੇ, ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਹੀਰੇ ਦੇ ਢੇਰ ਦੇ ਬਦਲੇ..." ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਲੱਖ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਅੰਬਰੀਸ਼, ਜਲਦੀ ਹੀ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਥੀ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦਾ ਬਾਸਠਵਾਂ ਸਰਗ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਸੁਣੋ। ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਇਜ਼ਤਦਾਰ ਰਾਜਾ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਖੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੀ ਸੀ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਤਪ ਕਰਦੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਪਿਆਸ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਮਲੂਲ ਹੋਇਆ, ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀ ਨਹੀਂ।" "ਹੇ ਮਧੁਰ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਦੇ ਆਸ਼ਰੇ ਤੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹੋ।" "ਰਾਜਾ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਲੰਮੀ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਉਮਰ ਮਿਲੇ, ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਲੱਭਾਂ।" "ਮੈਂ ਬਿਨਾ ਸਹਾਰੇ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਰਾਖੀ ਬਣੋ, ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਬਚਾਓ।" ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਢਾੜਸ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਿਉ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਲੇ ਕੰਮਾਂ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਲਈ—ਹੁਣ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਸ਼ਰਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਇਸਦਾ ਭਲਾ ਕਰੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਜੋ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹੋ, ਰਾਜਾ ਲਈ ਯਜਨਾ ਦਾ ਪਸ਼ੂ ਬਣੋ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੋ।" "ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਰਾਖੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ, ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ, ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣਗੇ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਧੁਛੰਦ ਆਦਿਕ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ? ਇਹ ਤਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਣਾ।" ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਨੇਤਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ, ਪਰ ਇਹ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀ ਨਿੰਦਾ-ਯੋਗ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਦੀ ਉਣਅਦਬੀ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਕਥੋਰ ਤੇ ਰੋਮਾਂ-ਚੰਬਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ।" "ਤੁਸੀਂ ਸਭ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਵੰਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਜਨਮ-ਜਨਮਾਂਤਰੀ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਓਗੇ; ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਹੋਗੇ।" ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੁਖੀ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਕੇ ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਭਲਾਈ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ। "ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੁ-ਪੋਸਟ ਕੋਲ ਜਾ, ਤੇ ਅੱਗ ਅੱਗੇ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ।" "ਹੇ ਨੌਜਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਦੀ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੋ ਦਿਵਿਆ ਮੰਤ੍ਰ ਗਾਓ, ਫਿਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੇਗੀ।" ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ, ਉਹ ਦੋ ਮੰਤ੍ਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਮਹਾਰਾਜ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।