ਰਾਤ ਦੇ ਦੈਤ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀਆਂ, ਗਦਾਓਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਰੀ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਸਿੰਘ-ਵਾਂਗੂ ਬਾਂਦਰਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਖਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਜਦ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਬਾਂਦਰ ਆਤਮ-ਭਰਾਂਤ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਸਭ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਪਏ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਭੱਜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜੇ, ਆਪਣੇ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਜਦ ਬਾਂਦਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਖਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਕਰਾਕਸ਼ਾ, ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਭੜਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਬੋਲੇ, “ਰਾਮ, ਰੁਕ! ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਜੰਗ ਕਰ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਤੀਖੇ ਤੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਦੰਡਕਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਦੇ ਹਨ, ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਰਾਘਵ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਮ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਤਨੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਚਾਹਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਭੁੱਖਾ ਸਿੰਘ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ। ਅੱਜ, ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ, ਤੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ੂਰਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਹੇਂਗਾ, ਜੋ ਤੂੰ ਮਾਰੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਸੁਣ, ਰਾਮ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ: ਆਓ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇਖੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਮਨੇ-ਸਾਮਨੇ ਹਾਂ। ਹਥਿਆਰਾਂ, ਗਦਾ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ—ਜੋ ਵੀ ਕੌਸ਼ਲ ਅਸੀਂ ਸਿੱਖਿਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰੀਏ, ਰਾਮ।” ਮਕਰਾਕਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਹੱਸੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਰਾਕਸ਼ਸ, ਤੂੰ ਵਿਆਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਸਿਰਫ਼ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਜੰਗ ਕਰਕੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾਸ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣਾ—ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੰਡਕਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਸੀ। ਤੇ ਅੱਜ, ਦੁਰਾਚਾਰੀ, ਗਿੱਧ, ਲੱਕੜ-ਬਗ्घੇ ਅਤੇ ਕਾਂਵੇ ਤੇਰੇ ਮਾਸ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਭੁੱਖ ਮਿਟਾਉਣਗੇ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਕਰਾਕਸ਼ਾ ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ 'ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ, ਖਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਅਵਾਜ਼ ਐਸਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬੱਦਲ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤੰਦ ਵੱਜ ਰਹੀ ਹੋਵੇ; ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਉਣ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ, ਗੰਧਰਵ, ਕਿਨਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸਪ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਡਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਅਦਭੁਤ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਆਏ। ਜਦ ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੋਹਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ; ਹਰ ਹਮਲੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਲੜਦੇ ਰਹੇ। ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਵੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਤੀਰ ਕਈ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਈ, ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਅਠ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਥ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਮਕਰਾਕਸ਼ਾ, ਰਾਤ ਦਾ ਦੈਤ, ਰਥ ਤੋਂ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਬਰਛਾ ਫੜੀ—ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਭੈੜੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਬਰਛਾ, ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਿਨਾਸਕਾਰੀ ਹਥਿਆਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ; ਤੇ ਮਕਰਾਕਸ਼ਾ ਨੇ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਬਰਛਾ ਘੁੰਮਾਈ। ਫਿਰ, ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਘਵ 'ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਰਛਾ ਸੁੱਟੀ—ਖਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਬਰਛਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਮ ਵੱਲ ਵਧੀ। ਰਾਘਵ ਨੇ ਚਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਬਰਛਾ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਬਰਛਾ, ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਉਲਕਾ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਬਰਛਾ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜੀਵ 'ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!' ਕਰਕੇ ਉਲਾਹਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੀ ਬਰਛਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਕਰਾਕਸ਼ਾ, ਰਾਤ ਦਾ ਦੈਤ, ਆਪਣੀ ਮੁੱਠ ਉਠਾ ਕੇ ਕਕੁਤਸਥ ਨੂੰ ਚੀਕ ਕੇ ਬੋਲੇ, “ਰੁਕ! ਰੁਕ!” ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰਜ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਹੱਸੇ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ 'ਤੇ ਅਗਨੀ-ਅਸਤਰ ਲਗਾਇਆ। ਉਸ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਕਕੁਤਸਥ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਛੇਦਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਉਥੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ। ਮਕਰਾਕਸ਼ਾ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਸਿੱਧਾ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ। ਦੇਵਤੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਖਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਤ ਦੇ ਦੈਤ, ਨੂੰ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦੇ, ਜੋ ਉਲਕਾ-ਪਾਤ ਹੋਏ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵਿਖੜ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧਕਾਂਡ ਦੀ ਤੀਹਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਮਕਰਾਕਸ਼ਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੰਦ ਕਟਕਟਾਏ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਕੀ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਇੰਦਰਜਿਤ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਜੰਗ ਲਈ ਭੇਜਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।