ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਮਹਿਰਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰਚ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਤਾਰੇਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗੁੱਸਾ ਲੈ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, "ਮੈਂ ਹੋਰ ਇਕ ਇੰਦਰ ਪੈਦਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇ," ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਡਰ ਗਏ। ਉਹ ਸਭ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਵਡਿਆਈ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ! ਇਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਾਪਤਿ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ। ਹੇ ਤਪੋਬਲ ਵਾਲੇ! ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਨੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਬਾਤ ਝੂਠੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਲਈ ਸਵਰਗ ਸਦਾ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਬਣਿਆ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਤਾਰੇ ਅਟੱਲ ਰਹਿਣ। ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਡੋਲ ਰਹੇ। ਜੋ ਕੁਝ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿਓ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਰਹੇ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਚੰਗੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਨਿ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤਾਰੇ ਹੋਰ ਜੋਤਾਂ ਵਿਚ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰ ਥੱਲੇ ਵੱਲ ਸੀ, ਉਹ ਅਮਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸਦਾ ਲਈ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਜੋਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਮੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਹਾਨ ਯੋਗੀਆਂ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਇਆ।" ਫੇਰ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਪੁਰਸ਼! ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀ, ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਹੁਣ, ਵਾਲ਼ਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦਾ ਇਕਾਹਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਬੜੀ ਤੇਜਸਵੀਤਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਿਘਨ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਓ, ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਚੱਲ ਕੇ ਉਥੇ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰੀਏ।" "ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਨਾਮਕ ਥਾਂ ਤੇ, ਅਸੀਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਾਂਗੇ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਸੁਖਦਾਈ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਜੜੀਆਂ-ਫਲਾਂ ਖਾ ਕੇ, ਕੜੀ ਤੇ ਅਟੱਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਪਰ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਯਜਨ ਦਾ ਪਸ਼ੂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਜਦ ਪਸ਼ੂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਦ ਪੁਜਾਰੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜੋ ਪਸ਼ੂ ਯਜਨ ਲਈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਰਕੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਨਰਪਤੀ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਉੱਤੇ ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਹੈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਪੁਰਸ਼! ਜਲਦੀ ਪਸ਼ੂ ਲਿਆਉ, ਤਾਂ ਜੋ ਯਜਨ ਰੁਕ ਨਾ ਜਾਵੇ।" ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਤਪੋਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਲੱਭਣ ਲਈ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਭਰਗੁ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਰੁਚੀਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਬੇਅੰਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਮਹਾਨ ਤਪੋਬਲ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਭਾਰਗਵ! ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਕ ਲੱਖ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵੇਚ ਦਿਓ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਗਵ! ਯਜਨ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਲੱਭ ਲਏ, ਪਰ ਯੋਗ ਪਸ਼ੂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਦੇ ਦਿਓ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਰੁਚੀਕ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਵਧੀਆ ਪੁਰਸ਼! ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਚਾਂਗਾ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੇ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਵੇਚਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।" "ਹੇ ਰਾਜਨ! ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਨਕਾ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ।" ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਛੋਟੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗੀ।" ਜਦ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਤਾਂ ਮੱਝਲੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਪਿਤਾ ਆਖਦੇ ਨੇ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਵੇਚਣਾ, ਮਾਂ ਆਖਦੀ ਹੈ ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਓ, ਮੱਝਲਾ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, ਮਹਾਂਬਲੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ, ਹੀਰੇ-ਜਵਾਹਰਾਤ ਦੇ ਕੇ, ਲੱਖ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ ਨੂੰ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਚਲ ਪਿਆ। ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨੇ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਯਜਨ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਵਾਲ਼ਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦਾ ਬਾਹਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।