ਲੰਕਾ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਡਰ ਅਤੇ ਹੜਬੜਾਹਟ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੌਂਕ-ਚੌਂਕ ਤੇ ਭੱਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੰਕਾ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਪਲਾਇਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਮਹਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭਰਪੂਰ ਸਨ ਅਤੇ ਗਹਿਰੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਸੋਨੇ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਅਰਧ-ਚੰਦ ਆਕਾਰ, ਚੰਦ-ਕਮਰ ਵਾਲੇ ਉੱਚੇ ਟਾਵਰ, ਵਿਲੱਖਣ ਝਰੋਖੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਛੱਤਾਂ—ਇਹ ਘਰ ਖੂਬਸੂਰਤ ਸਨ। ਰਤਨ ਤੇ ਮੋਤੀ, ਲਾਲ ਤੇ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੇ ਹੋਣ; ਉਥੇ ਕ੍ਰਾਉਂਚ ਤੇ ਮੋਰ-ਵਾਦਕ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ, ਗਹਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਝੰਕਾਰਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਅੱਗ ਨੇ ਉਹ ਮਹਲ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਗੜ੍ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੇ ਸਨ; ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਘੇਰੇ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਘਰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਜਦੋਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਗਹਣਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਹਣ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ 'ਹੈ! ਹੈ!' ਕਰ ਕੇ ਰੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਘਰ, ਜੋ ਅੱਗ ਨਾਲ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਢਹਿ ਗਏ। ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਵੱਜੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਸਾੜ ਰਹੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੂਰੋਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾੜੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਲੰਕਾ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਜਾਪ ਰਹੀ ਸੀ; ਹਾਥੀ ਆਪਣੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ, ਘੋੜੇ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਗਏ, ਲੰਕਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਪਾਗਲ ਜਲ-ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਘੋੜਾ ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਹਾਥੀ ਡਰ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਂਦਾ; ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਘੋੜਾ ਵੀ ਡਰ ਕੇ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ। ਲੰਕਾ ਸਾੜ ਰਹੀ ਸੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਛਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਜਾਪ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਭੜਕ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਗਾੜ੍ਹ ਧੂੰਏ ਵਿੱਚ ਘਿਰੀਆਂ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਚੀਖਾਂ, ਅੱਗ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸੌ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਵੱਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਵਾਨਰ, ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਅਚਾਨਕ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਪਏ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਾੜੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਲੈ ਕੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ ਸਨ। ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਚੀਖਾਂ, ਦਸੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦੋ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ, ਅਖੰਡ ਤੇ ਅਡੋਲ, ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਏ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਧੁਨੀ ਉਠੀ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਮ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਵੇਂ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰੋਧੀ ਮਹਾਦੇਵ, ਜਿਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਖਾਂ, ਰਾਮ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤਣੀ ਦੀ ਧੁਨੀ, ਇਕੱਠੀ ਸੁਣੀ ਗਈ। ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਉproar, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਖਾਂ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਧੁਨੀ, ਤਿੰਨੋ ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਰਾਮ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ-ਟਾਵਰ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਢਹਿ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਹਲਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਗੂੰਜ ਉਠੀ। ਜਦ ਉਹ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹੋ ਕੇ ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗੇ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਰਾਤ, ਕਾਲੀ ਮਾਤਾ ਵਾਂਗ ਡਰਾਵਨੀ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਨੇੜਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਆ ਕੇ, ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਤੇ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਝੂਠਾ ਕੰਮ ਕਰੇ, ਚਾਹੇ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਉਲੰਘਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਫੜ ਕੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ। ਜਦ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਭੜਕਦੇ ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਫੜ ਕੇ, ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਹੌਂਕਣ ਅਤੇ ਪਾਸੇ ਪਾਸੇ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਜਾਪੀਆਂ; ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਕੂੰਭ ਅਤੇ ਨਿਕੂੰਭ, ਜੋ ਕਿ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਯੂਪਾਕਸ਼, ਸੋਣਿਤਾਕਸ਼, ਪ੍ਰਜੰਗ, ਅਤੇ ਕੰਪਨ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਬਾਹਰ ਆਏ। ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: 'ਅੱਜ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਸਿੰਘ-ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਆਉਣ!' ਫਿਰ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਤੇ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਭੜਕ ਨਾਲ, ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ, ਨਾਇਕ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗੇ। ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭਾ, ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚਮਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ ਚੰਦ ਦੀ ਚਮਕ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਅਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਚੰਦ ਦੀ ਚਮਕ, ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਅਤੇ ਭੜਕਦੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ, ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਆਪਣੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਧ-ਰੌਸ਼ਨ ਘਰਾਂ ਦੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਝੰਡਿਆਂ, ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ, ਵਧੀਆ ਤਲਵਾਰਾਂ, ਕੁਹਾਡੀਆਂ, ਭਿਆਨਕ ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਵਾਲੀ ਰਾਖਸ਼ਸ ਫੌਜ, ਭੜਕਦੇ ਬਰਛਿਆਂ, ਚਮਕਦੇ ਗਦਿਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਭਾਲਿਆਂ, ਛੁਰੀਆਂ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਫੌਜ ਅੱਗ ਨਾਲ ਭੜਕਦੇ ਬਰਛਿਆਂ, ਸੈਂਕੜੇ ਘੰਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਜਾਲੀ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਤੇ ਪਾਸੇ ਕੁਹਾਡੀਆਂ ਲਟਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੰਕਾ ਦੀ ਰਾਤ, ਅੱਗ, ਜੰਗ, ਡਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ, ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ, ਰਾਮ-ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮਹਾਂ-ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ।