ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਪਵਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੋਸ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਦਿਵਯ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪਰਵਤ 'ਦ੍ਰੋਣ' ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਉੱਚੇ ਪਰਵਤ 'ਦ੍ਰੋਣ' ਦੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਲੱਭਣ ਲੱਗਾ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰਵਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਵੱਡੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਉਹਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਲੇ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਹਨੁਮਾਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਮਹਾਨ ਸੀ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਗਰਜਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਉਹ ਪਰਵਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, "ਤੂੰ ਰਾਘਵ ਲਈ ਦਇਆ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ? ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਬਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੂਟਦਾ ਵੇਖੇਂਗਾ, ਹੇ ਪਰਵਤ ਦੇ ਰਾਜਾ!" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਪਰਵਤ ਦਾ ਚੋਟੀ—ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ, ਹਾਥੀ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਖਾਣੀਆਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਖਣਿਜ, ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਚਰਾਗ਼ ਸੀ—ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਖਾੜ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਪਰਵਤ ਚੋਟੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਚਾਲ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੀ ਡਰ ਗਏ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਗਰੁੜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੂਰਜ-ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਚੋਟੀ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਆਪ ਹੀ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਸੂਰਜ ਹੋਵੇ। ਪਰਵਤ ਨਾਲ, ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ ਖੁਦ ਪਰਵਤ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚਮਕਦੇ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਚਕਰ ਫੈਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚੀਕ ਪਏ; ਹਨੁਮਾਨ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਗਰਜਿਆ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ-ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਡਰ ਨਾਲ ਰੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਹਨੁਮਾਨ, ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉੱਚੇ ਪਰਵਤ 'ਦ੍ਰੋਣ' ਉੱਤੇ ਉਤਰਾ। ਉਸ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਇਆ। ਫਿਰ, ਮਨੁੱਖ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ—ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ—ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਜਖਮਾਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋ ਗਏ। ਹੋਰ ਵਾਨਰ ਵੀ, ਜੋ ਜਖਮੀ ਸਨ, ਠੀਕ ਹੋ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਮਾਣ ਲਈ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਜਾਂ ਰੀਛਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਹਨੁਮਾਨ, ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਾਲਾ ਪਰਵਤ ਵਾਪਸ ਹਿਮਵਤ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਪਰਤ ਆਇਆ। ਹੁਣ, ਤੁਸੀਂ ਵੈਭਵਸ਼ਾਲੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੇ ਪਚਹੱਤਰਵੇਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾ ਰਾਜਾ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਹੁਣ ਕੁੰਭਕਰਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਰਾਵਣ ਹੁਣ ਸੰਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।" "ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਵਾਨਰ—ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਯੋਧਿਆਂ—ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਫੜ ਕੇ, ਲੰਕਾ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰੋ!" ਜਦ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਤ ਆਈ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ; ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਰਖਵਾਲੇ, ਵਿਗੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਡਰ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਭੱਜ ਗਏ। ਦਰਵਾਜਿਆਂ, ਮੀਨਾਰਾਂ, ਗਲੀਆਂ, ਮੋਹੱਲਿਆਂ, ਅਤੇ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ; ਪਰਵਤ-ਵਾਂਗ ਮਹਲ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਢਹਿ ਪਏ। ਉਥੇ, ਅਲੋਇਸਵੁਡ, ਚੰਦਨ, ਚਮਕਦੇ ਮੋਤੀ, ਰਤਨ, ਹੀਰੇ, ਅਤੇ ਮੂੰਗਾ—all fire consumed. ਲਿਨਨ, ਸੋਹਣੀ ਰੇਸ਼ਮ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਨ ਦੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ, ਪਿਸੇ ਹੋਏ ਪਦਾਰਥ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨ, ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ—all were burned. ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸਜਾਵਟਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜੰਗੀ ਜੰਜੀਰਾਂ, ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਅਚੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਸਜਾਵਟਾਂ—all were consumed. ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਜੰਗੀ ਜੰਜੀਰ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਜੰਗੀ ਜੰਜੀਰ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਧਨੁਸ਼, ਧਨੁਸ਼ ਦੀਆਂ ਡੋਰਾਂ, ਤੀਰ, ਭਾਲੇ, ਕਟਾਰੀਆਂ, ਅਤੇ ਬਰਛ—all were burned. ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ, ਉਨ, ਬਾਘ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ, ਅਤੇ ਮੋਤੀ-ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹਵੈਲੀ—all sides were destroyed. ਉਥੇ, ਅੱਗ ਨੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਥੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਕਈ ਸੁੰਦਰ ਘਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗ-ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ। ਅੱਗ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਘਰ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀ ਜੰਜੀਰ, ਗਲਿਆਂ, ਗਹਣਿਆਂ, ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ greedy rakshasas ਸਨ। ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਦੇ, ਜੂਆ ਖੇਡਦੇ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਿਆਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਲਟਕ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਜੋ ਵੈਰੀਤਾ ਕਰਕੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਜੋ ਗਦਾ, ਭਾਲੇ, ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਅਤੇ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀਮਤੀ ਪਲੰਗਾਂ ਤੇ ਸੌਂਦੇ ਸਨ। ਜੋ ਡਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਰਹੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਵਾਸੀ। ਉਥੇ, ਅੱਗ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਚਮਕਿਆ; ਮਹਲ, ਜੋ ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਚੰਦ-ਵਾਂਗ ਆਕਾਰ, ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਮਹਲ-ਮੀਂਹਰ, ਚੰਨਦੀਆਂ ਮੀਂਹਰਾਂ ਵਾਲੇ; ਉਥੇ, ਸੁੰਦਰ ਖਿੜਕੀਆਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੰਚ। ਮੋਤੀ ਅਤੇ ਮੂੰਗਾ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੇ ਹੋਣ; ਕ੍ਰੌਂਚਾ ਅਤੇ ਮੋਰ ਦੀਆਂ ਵਾਜਾ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ। ਅੱਗ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਪਰਵਤ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜੇ; ਦਰਵਾਜੇ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਚਮਕ ਰਹੇ। ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਬੱਦਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਘਰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਚਮਕ ਰਹੇ। ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਪਰਵਤ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ, ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੌਂਦੀਆਂ ਸੁਧਾਰਤ ਨਾਰੀਅਾਂ ਵੀ ਸਾੜੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਗਹਣਿਆਂ ਤੋਂ ਵਾਂਜ, ਉਹ ਚੀਕ ਪਈਆਂ: "ਹਾਏ! ਹਾਏ!" ਅਤੇ ਉਥੇ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਘਰ ਵੀ ਢਹਿ ਪਏ। ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਪਰਵਤ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਾੜਦੇ ਹੋਏ ਮਹਲ ਦੂਰੋਂ ਚਮਕਦੇ।