ਇੰਦਰਜਿਤ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ। ਉਹ ਤੀਰ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਚੀਰ-ਚੀਰ ਕੇ ਰਖ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਬਾਂਦਰ ਸੈਨਾ ਉੱਤੇ ਬਰਸਾਤ ਵਾਂਗ ਬੇਅੰਤ ਬੇਲਮ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਕੁਲਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦੇ ਹੋਏ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇੰਦਰਜਿਤ ਦੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਬਾਂਦਰ ਮੁਖੀ ਲਗੇ, ਉਹ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲਗਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਸਭ ਬਾਂਦਰ, ਜਿਹੜੇ ਇੰਦਰਜਿਤ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਭਟਕਦੇ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਦੌੜਦੇ ਅਤੇ ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਕੁਝ ਬਾਂਦਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਲੱਗੇ, ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਏ ਅਤੇ ਡਿੱਗ ਗਏ। ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਨੂਮਾਨ, ਸੁਗਰੀਵ, ਅੰਗਦ, ਗੰਧਮਾਦਨ, ਜਾਮਬਵਾਨ, ਸੁਸ਼ੇਨ, ਵੇਗਦਰਸ਼ੀ, ਮੈੰਦ, ਦਵਿਵਿਦ, ਨੀਲ, ਗਵਕਸ਼, ਗਵਯਾ, ਕੇਸਰੀ, ਹਰਿਲੋਮ, ਵਿਦ੍ਯੁੱਦਦੰਸ਼ਟ੍ਰ, ਸੂਰਿਆਨਨ, ਜੋਤਿਰਮੁਖ, ਦਧਿਮੁਖ, ਪਾਵਕਕਸ਼, ਨਲਾ, ਅਤੇ ਕੁਮੁਦ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਇੰਦਰਜਿਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰਿਤ ਬੇਲਮ, ਤੀਰਾਂ, ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰਜਿਤ ਨੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਗਦਾ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬਾਂਦਰ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰਿਆ; ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਖਸ਼ਮਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਵਿਚ ਰਾਮ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਲਖਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਲਖਸ਼ਮਣ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਇਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦਾ ਵੈਰੀ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾਸਤ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਬਾਂਦਰ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅਤਿ ਪੀੜਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਭੂ ਨੇ ਵਰ ਦੀਤਾ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਡਰਾਵਨੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਰਾਮ ਨੇ ਲਖਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕੇ ਸਵੈ-ਭੂ ਹੀ ਇਸ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਮੂਲ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਤੂੰ, ਸਥਿਰ ਚਿੱਤ ਰੱਖ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਹਿਣ ਕਰ।" "ਇਹ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਢੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਹੁਣ, ਸਭ ਮੁਖੀ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਬਾਂਦਰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਚਮਕ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।" "ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਡਿੱਗਾ, ਬੇਹੋਸ਼ ਅਤੇ ਜੰਗ ਤੋਂ ਹਟੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਹਤਿਆਰਾ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇੰਦਰਜਿਤ ਨੇ, ਬਾਂਦਰ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਰਾਮ-ਲਖਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਹਤਾਸ ਕਰਕੇ, ਦਸ-ਮੁਖੀ ਰਾਵਣ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕੀਤਾ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧਕਾਂਡ ਦੇ ਚੌਹੱਤਰਵੇਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਖਸ਼ਮਣ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਏ, ਬਾਂਦਰ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਹਤਾਸ ਹੋ ਗਈ; ਸੁਗਰੀਵ, ਨੀਲ, ਅੰਗਦ ਅਤੇ ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਨੇ ਹਤਾਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਾਂਦਰ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੋਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਡਰੋ ਨਾ; ਇਹ ਹਤਾਸ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ। ਭਾਵੇਂ ਮਹਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬੇਬਸ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਉਹ ਇੰਦਰਜਿਤ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਹਿਣ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਵੈ-ਭੂ ਨੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤ੍ਰ, ਜੋ ਕਦੇ ਅਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਵੈ-ਭੂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਡਿੱਗ ਗਏ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਹਤਾਸ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ।" ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਨਿਰਣੈਸ਼ੀਲ ਸੀ, ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤ੍ਰ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਬਾਂਦਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸੇਨਿਕ ਇਸ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋਏ ਹਨ, ਚਲੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਈਏ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਜੀਵਤ ਹਨ।" ਫਿਰ, ਹਨੂਮਾਨ ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਦੋਵੇਂ ਅੱਗ ਦੇ ਚਿਰਾਗ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੇ, ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਤੁਰੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵੇਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੂੰਛਾਂ, ਹੱਥ, ਪੈਰ, ਉਂਗਲਾਂ, ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਰੀਰਾਂ ਤੋਂ ਖੂਨ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਬਾਂਦਰ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਪਏ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਹਥਿਆਰ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿਖੇ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ, ਅੰਗਦ, ਨੀਲ, ਸ਼ਰਭ, ਗੰਧਮਾਦਨ, ਜਾਮਬਵਾਨ, ਸੁਸ਼ੇਨ ਅਤੇ ਵੇਗਦਰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਅਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਮੈੰਦ, ਨਲਾ, ਜੋਤਿਰਮੁਖ, ਦਵਿਵਿਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ। ਇੰਦਰਜਿਤ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਸਵੈ-ਭੂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਹੱਥੋਂ, ਸੜ੍ਹਸਠ ਕਰੋੜ ਤੇਜ਼ ਬਾਂਦਰ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਦਿਨ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਬਾਕੀ ਸੀ। ਹਨੂਮਾਨ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਬਾਂਦਰ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਾਮਬਵਾਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਜਾਮਬਵਾਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਧਾ, ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ ਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ, ਬੁਝਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਲਗਭਗ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਹਾਨ, ਕੀ ਤੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਇਹ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ?" ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਾਮਬਵਾਨ, ਜੋ ਭਾਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਲਿਆ; ਪਰ ਮੇਰੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਜਿੱਥੇ ਹਨੂਮਾਨ, ਅੰਜਨਾ ਅਤੇ ਪਵਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਨਿਯਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਆਸ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।" ਜਾਮਬਵਾਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਹਾਨ, ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮਾਰੁਤਿ ਬਾਰੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈ?" "ਨਾ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ, ਨਾ ਅੰਗਦ, ਨਾ ਰਾਮ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਐਸੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਮਤਾ ਦਿਖਾਈ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਪਵਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ।" ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਸੁਣ, ਮੈਂ ਮਾਰੁਤਿ ਬਾਰੇ ਕਿਉਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ।" "ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਯੋਧਾ ਜੀਵਤ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸੈਨਾ ਮਾਰੀ ਜਾਵੇ, ਸੈਨਾ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਪਰ ਜੇ ਹਨੂਮਾਨ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਜੀਵਤ ਰਹੀਏ, ਅਸੀਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਜਿਤ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਾਕਤ, ਬਾਂਦਰ ਸੈਨਾ ਦੀ ਹਤਾਸੀ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਸੰਤੋਖ-ਭਰੀ ਬੋਲੀ, ਅਤੇ ਜਾਮਬਵਾਨ ਦੀ ਹਨੂਮਾਨ 'ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਆਸ ਦੀ ਕਥਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ।