ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਕਠੋਰ ਤਪस्या ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਗਨਿ-ਜੈਸੀ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਕੁਝ ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅੱਜ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸੱਤ ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਮ੍ਰਿਤਪਾਸ ਬਣ ਕੇ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਣਗੇ, ਨਿਰਦਈ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਣਗੇ। ਉਹ ਵਿਅੰਗੀ, ਵਿਅਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਅਨਾਦਰਤ ਹੋ ਕੇ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਮਹੋਦਯਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਬੇਕਾਰ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਮਿਲਿਆ—ਉਹ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਨਿੰਦਿਤ ਹੋ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਦ ਬਣ ਜਾਏਗਾ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੇਗਾ ਅਤੇ ਦਇਆ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਰਹੇਗਾ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕ੍ਰੋਧ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੁਖੀ ਰਹੇਗਾ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਚੁਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦਾ ਇਕੱਤਰ ਚੈਪਟਰ ਸੁਣੋ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਵਾਸਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਮਹੋਦਯਾ ਦੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਤਪस्या ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਏ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਹੈ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਧਰਮਵਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨੀ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੈ।" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਦੇਵਲੋਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਕੁਸ਼ਿਕ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਇਹ ਤਪਸਵੀ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੈ। ਜੋ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਅਗਨਿ-ਵਰਗਾ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵੇਗਾ।" ਇਸ ਲਈ, ਸਵਰਗ-ਆਰੋਹਣ ਲਈ ਯਜਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਜਾ ਸਕੇ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ; ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਮੁੱਖ ਯਜਨ-ਪੁਜਾਰੀ ਬਣਿਆ, ਹੋਰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਏ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਆਹਵਾਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਆਹਵਾਨ ਸਵੀਕਾਰਣ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਯਜਨ-ਚਮਚ ਉਠਾ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੀ ਤਪस्या ਦਾ ਬਲ ਦੇਖ, ਰਾਜਾ! ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਜਾ, ਰਾਜਾ! ਮੇਰੀ ਤਪस्या ਦਾ ਫਲ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਦੇਖਿਆ। ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਆ।" ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਮੂਰਖ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਿਰ ਦੇ ਬਲ ਡਿੱਗ!" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਬਚਾਓ-ਬਚਾਓ ਕਰਕੇ ਪੁਕਾਰਿਆ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਰੁਕੋ, ਰੁਕੋ!" ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਨਵੇਂ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣਾਏ, ਨਵੀਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵੀ ਰਚੀ। ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਨਵਾਂ ਇੰਦਰ ਬਣਾਵਾਂਗਾ, ਜਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ!" ਨਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਡਰ ਗਏ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਰਾਜਾ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ; ਉਹ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਦੀ ਸਰੀਰ-ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ-ਆਰੋਹਣ ਦੀ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" "ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਲਈ ਸਰੀਰ-ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਸਦਾ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਵੀ ਸਥਿਰ ਰਹਿਣ। ਜਦ ਤਕ ਜਗਤ ਰਹੇ, ਇਹ ਸਭ ਬਣੇ ਰਹਿਣ। ਜੋ ਕੁਝ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸਭ ਬਣੇ ਰਹਿਣ। ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ।" ਅਗਨਿ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਮਕਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ, ਸਿਰ ਦੇ ਬਲ, ਅਮਰ ਵਰਗਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ, ਤੇ ਇਹ ਤਾਰਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਅਤੇ ਸਵਰਗ-ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਹੋਵੇ," ਆਖ ਕੇ, ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਆਏ ਜਿਵੇਂ ਆਏ, ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।