ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਯਜਮਾਨ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਮੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਮਨ ਲਏ ਨਹੀਂ ਗਏ। ਜਦ ਉਹ ਹੁਕਮ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਤਦ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਤਪੋਬਲ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਕੋਲ ਆਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਆਖੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਦੁਜੀ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ (ਦਵਿਜ) ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਲੋਕ ਆ ਗਏ, ਸਿਵਾਏ ਮਹੋਦਯਾ ਤੋਂ। ਵਸੀਸ਼ਠਾਂ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੜਵੇ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਬਚਨ ਆਖੇ। ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਿਆ ਸੀ: ਇੱਕ ਖਸ਼ਤਰੀ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਚੰਡਾਲ ਲਈ, ਕਿਵੇਂ ਯਜਮਾਨ ਪੁਜਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਹੋਮ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਸੁਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ?" ਇਹ ਕੜਵੇ ਬਚਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਆਖੇ। ਸਭ ਵਸੀਸ਼ਠਾਂ, ਮਹੋਦਯਾ ਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਇੰਝ ਆਖਣ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ—ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਸੀ—ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ, ਤੇ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਸਥਿਰ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਨਿੰਦਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸੁਆਹ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਅੱਜ, ਕਾਲ ਦੇ ਫੰਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਯਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਉਹ ਸੱਤ ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਮ੍ਰਿਤਪਾ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਣ, ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਦਈ, ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਣ। ਉਹ ਵਿਅੰਗ, ਬੇਆਕਾਰ, ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਹੋ ਕੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਣ। ਅਤੇ ਮਹੋਦਯਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਿੰਦਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਨਾਮ ਹੋ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਦ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਦਇਆ ਨਾ ਰਹੇ।" "ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਰਹੇ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦਾ ਇਕਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਮਹੋਦਯਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: "ਇਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਹੈ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਦਾਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਆਇਆ ਹੈ।" "ਇਹ ਆਪਣੇ ਇਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੀ ਸੁਰਗ ਚੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਯਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ।" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਤੁਰੰਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਇਹ ਕੁਸ਼ਿਕਾ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ ਰਿਸ਼ੀ ਕਠੋਰ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਉਸਨੇ ਜੋ ਵੀ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਦਰਨੀਯ ਰਿਸ਼ੀ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਯਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ਜ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸੁਰਗ ਚੜ੍ਹ ਜਾਵੇ।" "ਹੁਣ ਯਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ; ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੋ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਹ ਰਿਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਮੁੱਖ ਯਜਮਾਨ ਪੁਜਾਰੀ ਬਣਿਆ; ਹੋਰ ਪੁਜਾਰੀ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ। ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ, ਮਹਾਨ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਵਨ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ, ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣਾ ਭਾਗ ਲੈਣ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਤਦ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਯਜਨ ਚਮਚੀ ਚੁੱਕੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖ। ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸੁਰਗ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।" "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸੁਰਗ ਚਲਾ ਜਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਕੁਝ ਫਲ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸੁਰਗ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਜਦ ਕਿ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਨੂੰ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ, ਮੁੜ ਆ ਜਾ; ਤੂੰ ਸੁਰਗ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ।" "ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਹੇ ਮੂਰਖ, ਸਿਰ ਉਲਟਾ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਪਸ ਆ।" ਮਹੇਂਦਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗਾ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਬਚਾਓ ਆਖ ਕੇ ਪੁਕਾਰਣ ਲੱਗਾ। ਉਹਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੌਸ਼ਿਕਾ (ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ) ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਰੁਕ, ਰੁਕ!" ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਰਚ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਨਵੇਂ ਤਾਰੇ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਨਵਾਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਬਣਾਇਆ। ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਮੈਂ ਨਵਾਂ ਇੰਦਰ ਬਣਾਵਾਂਗਾ, ਜਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਇੰਦਰ ਦੇ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ।" ਉਸ ਨੇ ਨਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਡਰ ਗਏ। ਉਹ ਸਭ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।