ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਕਿ, “ਤੂੰ ਚੰਡਾਲ ਬਣ ਜਾ,” ਤਾਂ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵੱਲ ਪਰਤ ਗਏ। ਰਾਤ ਲੰਘਣ ਉਪਰੰਤ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚੰਡਾਲ ਬਣ ਗਿਆ—ਉਹਨੇ ਕਾਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਚਮੜੀ ਵੀ ਕਾਲੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਵਾਲ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਏ ਤੇ ਬੇਤਰਤੀਬ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਚਿੱਟੀ ਰਾਖ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਚੀਥੜਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਡਰ ਕੇ ਉਥੋਂ ਭੱਜ ਗਏ। ਰਾਜਾ, ਜੋ ਕਕੁਤ੍ਸਥ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸੀ, ਆਪ ਹੀ ਵੱਡੀ ਆਤਮ-ਸੰਯਮਤਾ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਉਹ ਦਿਨ ਰਾਤ ਅੰਦਰੋਂ ਸੜਦਾ ਹੋਇਆ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਐਸੇ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਦਇਆ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ! ਤੂੰ ਇਥੇ ਕਿਸ ਕਾਰਣ ਆਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ?” ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ, “ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਚੰਡਾਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੋਲੇ, “ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਉਲਟ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲੀ। ਹੇ ਸੱਜਣ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵਾਂ। ਮੈਂ ਸੌ ਯਜਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਬੋਲਾਂਗਾ। ਹੇ ਸੱਜਣ, ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ। ਵੱਡੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਮੇਰੇ ਆਚਰਨ ਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ, ਉਹ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਗ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾ ਯਤਨ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਭਾਗ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਭਾਗ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ। ਮੈਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਮੋੜ ਦੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਦੀ ਬੇਬਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਦਇਆ ਆਈ। ਉਹ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ, “ਆ ਰਾਜਨ, ਆਇਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਧਰਮੀ ਹੈਂ। ਡਰ ਨਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸਭ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬੁਲਾਵਾਂਗਾ। ਫਿਰ ਤੂੰ ਯਜਨ ਪੂਰਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰੇਂਗਾ। ਜੋ ਰੂਪ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਤੇਰੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਸੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਸਵਰਗ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੈ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਰਮੀ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਯਜਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਸਮੇਤ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ, ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਯਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਡਿਤ, ਜੋ ਵੀ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਨੂੰ ਲਿਆਓ।” ਜਦੋਂ ਇਹ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਚੇਲੇ ਚਹੁੰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੇ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਅਕਤ ਕੀਤੇ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜੰਮੇ (ਦਵਿਜ) ਸਨ, ਉਹ ਸਭ ਆ ਗਏ। ਪਰ ਮਹੁਦਯਾ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ, “ਸੁਣ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ! ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਚੰਡਾਲ ਲਈ ਕਸ਼ਤਰੀ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਅਤੇ ਸਾਧੂ ਸੰਤ, ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਿਵੇਂ ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਹਥੋਂ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਹੋਮ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਹੇਠ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਮਹੁਦਯਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਨੇਤਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ, “ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਪੀ ਜਰੂਰ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਅੱਜ, ਕਾਲ ਦੇ ਫੰਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਯਮਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ। ਸੱਤ ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਇਹ ਮ੍ਰਿਤਪਾ (ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ), ਨਿਰਦਈ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਵਿਅਕ੍ਰਿਤ ਤੇ ਅਸੁੰਦਰ ਹੋਣਗੇ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਰਹਿਤ ਭਟਕਦੇ ਫਿਰਣਗੇ। ਅਤੇ ਮਹੁਦਯਾ, ਜਿਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਿੰਦਿਆ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਦ ਬਣੇਗਾ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਤੇ ਦਇਆ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੁੱਖੀ ਰਹੇਗਾ।” ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।