ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹੋਰ ਰਾਹ ਲੱਭੇਗਾ, ਉਸ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮੰਗੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਦਾ ਲੈਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰਾਵਨਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ: "ਤੂੰ ਚੰਡਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇਂ!" ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਚੰਡਾਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਾਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀ ਚਮੜੀ ਕਾਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਵਾਲ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਰਗਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਾਖ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਲੋਹੇ ਦੇ ਗਹਨੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਆਗੇ ਵਧਿਆ। ਰਾਜਾ ਦਿਨ ਰਾਤ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤਪ ਵਿੱਚ ਜਲਦਾ ਹੋਇਆ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ 'ਤੇ ਦਇਆ ਆਈ। ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਤੂੰ ਇਥੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਇਆ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ?" ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚੰਡਾਲ ਬਣਨਾ ਪਿਆ, ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸਵਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ: "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਵਿਰੋਧੀ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮਿਹਰਬਾਨ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵਾਂ।" "ਮੈਂ ਸੌ ਯਜਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਨਾ ਕਦੇ ਬੋਲਾਂਗਾ। ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਕਸ਼ਤਰੀਏ ਧਰਮ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ, ਧਰਮ ਨਾਲ।" "ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਮੇਰੀ ਚਲਣ-ਚਾਰਿਤ੍ਰ ਤੇ ਰਾਜੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਕੀਤਾ, ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ। ਫਿਰ ਵੀ, ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਰਾਜੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਭਾਗ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਵਿਅਰਥ।" "ਸਭ ਕੁਝ ਭਾਗ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੈ; ਭਾਗ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰਾਹ ਹੈ। ਮੈਂ ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਾਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਗ ਦੇ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰੋ।" "ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਠਿਕਾਣੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਭਾਗ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਦਇਆ ਜਾਗੀ। ਉਹ ਕੁਸ਼ਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਆਖਿਆ: "ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ, ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸਚਮੁਚ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿਆਂਗਾ; ਡਰ ਨਾ ਕਰ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ।" "ਮੈਂ ਸਭ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹਨ, ਬੁਲਾਵਾਂਗਾ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਯਜਨ ਕਰੇਗਾ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।" "ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਜੋ ਰੂਪ ਤੇਰੇ 'ਤੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਸੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਜਾਵੇਂਗਾ।" "ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਵਰਗ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਕੁਸ਼ਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੋਲ ਆਸਰਾ ਲੱਭਣ ਆਇਆ ਹੈ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮਵਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਯਜਨ ਦੀਆਂ ਸਮਗਰੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: "ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਸਮੇਤ, ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ, ਦੋਸਤ, ਅਤੇ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵੀ ਲਿਆਓ। ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਆਉਣਾ ਚਾਹੇ, ਮੇਰੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਆ ਜਾਵੇ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਅਣਸੁਣਿਆ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਇਹ ਆਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ।" ਤਦ, ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਆਏ, ਪਰ ਮਹੋਦਯਾ ਤੋਂ ਨਹੀਂ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਕੜੇ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ: "ਸਰਵੋਤਮ ਰਿਸ਼ੀ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਸਹੀ ਆਖਦਾ ਹਾਂ: ਚੰਡਾਲ ਲਈ ਕਸ਼ਤਰੀਏ ਕਿਵੇਂ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?" "ਚੰਡਾਲ ਦੀ ਭੇਟ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਵਰ ਰਿਸ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਵੇਂ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?" "ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਆਸਰੇ ਰਹੇ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ?" ਇਹ ਕੜੇ ਸ਼ਬਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖੇ। ਸਾਰੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਮਹੋਦਯਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਆਖੇ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ: "ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ, ਤੇ ਭਾਰੀ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਮੇਰੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਅੱਜ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਫਾਸ਼ ਨਾਲ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣਗੇ।" "ਸੱਤ ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਲਈ, ਉਹ ਮ੍ਰਿਤਪਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਦಯ, ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਣਗੇ।" "ਵਿਕਲੰਗ ਤੇ ਵਿਅਕ੍ਰਿਤ, ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾ ਆਦਰ ਦੇ ਭਟਕਣਗੇ। ਮਹੋਦਯਾ, ਜੋ ਉਲਟ-ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕੀਤੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ—" "ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਨਾਮ ਹੋ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਦ ਬਣੇਗਾ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਦਇਆ ਰਹਿਤ।" "ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਕਥਾ, ਰਾਮ, ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਉਨੰਜਵੇਂ ਸਰਗ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।