ਅੰਗਦ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, "ਚਲੋ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਏ ਹੋਏ ਸਾਡੀ ਆਯੁ ਛੋਟੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਸਤੇ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਫਿਰ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗੇ; ਜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਜਾਂ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।" ਅੰਗਦ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਕੁੰਭਕਰਨ, ਕਕੁਤਸਥ (ਰਾਮ) ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਵੇਂ ਮੱਖੀ ਅੱਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਸੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" ਪਰ ਜਦੋਂ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਵਾਨਰ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਖਦਾ, "ਜੇ ਅਸੀਂ ਭੱਜ ਗਏ, ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਇਜ਼ਤ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਕਈ ਵਾਨਰ ਇਕ ਵੱਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੋਂ ਤੋੜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।" ਅੰਗਦ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਭੱਜ ਰਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੇ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਤਿਆਰ ਚਲਾਏ ਹਨ; ਇਹ ਥਾਂ ਜਾਂ ਸਮਾਂ ਰਹਿਣ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਚਲੋ, ਸਾਡੀ ਜਾਨ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਦਿਸ਼ਾ-ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਰਾਵਨੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਪਰ ਅੰਗਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਹੌਸਲਾ ਦੇ ਕੇ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਲਿਆ। ਵਾਨਰ-ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨੇਤਾ, ਅੰਗਦ ਦੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਰਿਸ਼ਭ, ਸ਼ਰਭ, ਮੈੰਡ, ਧੂਮ੍ਰ, ਨੀਲ, ਕੁਮੁਦ, ਸੁਸ਼ੇਣ, ਗਵਾਕਸ਼, ਰੰਭਾ, ਤਾਰਾ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਮ—ਦਵੀਧ, ਪਨਸਾ, ਅਤੇ ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ—ਜੰਗ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜੇ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਵਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੇ ਸਤੰਵਾਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਉਹ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ, ਅੰਗਦ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਪੱਕਾ ਨਿਰਣੈ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਜੰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਜਾਗ ਉਠਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀਰਤਾ ਬਲਵਾਨ ਅੰਗਦ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੌਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਜੰਗ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਜੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੱਡੇ-ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਫੜ ਕੇ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਹਨ। ਕੁੰਭਕਰਨ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਆਪਣਾ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਸੱਤ ਲੱਖ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਨਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਏ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਚੌਦਾਂ, ਅਠ, ਦਸ, ਵੀਹ, ਅਤੇ ਤੀਹ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰ ਕੇ, ਦੌੜਦਿਆਂ ਖਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਨਰ ਮਸ਼ਕਤ ਕਰ ਕੇ ਮੁੜ ਉੱਠਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਫੜ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦਵੀਧ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਾੜ ਕੁੰਭਕਰਨ ਵੱਲ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵੱਡੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੂੰ ਨਾ ਲੱਗ ਕੇ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਉਸ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਜੰਗ-ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਲਹੂ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਰਥ-ਸਵਾਰ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਥ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ, ਜੋ ਰਥ-ਯੋਧਾ ਹਨ, ਮੌਤ ਦੀ ਗੁੱਸੇ ਵਰਗੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਵੱਡੇ-ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਉਟਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਨੁਮਾਨ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜਾ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੁੰਭਕਰਨ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਭਾਲੇ ਨਾਲ ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਆਪਣਾ ਤੇਜ਼ ਭਾਲਾ ਫੜ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਫੌਜ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ; ਹਨੁਮਾਨ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਨੁਮਾਨ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵੱਜਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਮਾਰ ਨਾਲ ਕੁੰਭਕਰਨ ਕੰਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਲਹੂ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਆਪਣੇ ਭਾਲੇ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਛੇਦ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਜਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗੁਹਾ ਨੇ ਕ੍ਰੌਂਚ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਿਆਨਕ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ ਸੀ। ਹਨੁਮਾਨ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਭਾਲੇ ਨਾਲ ਛੇਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਥਰ-ਥਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਲਹੂ ਵਗਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਗਰਜਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਮੀਂਹ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਵਾਨਰ ਡਰ ਕੇ, ਜੰਗ-ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਤੋਂ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੀਲ, ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ, ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਸੁਝੀਮਾਨ ਕੁੰਭਕਰਨ ਵੱਲ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ। ਕੁੰਭਕਰਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੁੱਕੇ ਨਾਲ ਵੱਜ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਟੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਚੋਟੀ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਿਸ਼ਭ, ਸ਼ਰਭ, ਨੀਲ, ਗਵਾਕਸ਼, ਅਤੇ ਗੰਧਮਾਦਨ—ਪੰਜ ਵਾਨਰ-ਵੀਰ—ਕੁੰਭਕਰਨ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵੱਡੇ-ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ, ਪਹਾੜਾਂ, ਦਰੱਖਤਾਂ, ਹਥੇਲੀਆਂ, ਪੈਰਾਂ, ਅਤੇ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵੱਜਦੇ ਹਨ। ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਇਹ ਮਾਰ ਸਿਰਫ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਡੋਲਦਾ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਭ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਬ ਕੇ, ਰਿਸ਼ਭ, ਵਾਨਰ-ਵੀਰ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਲਹੂ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਕੁੰਭਕਰਨ ਸ਼ਰਭ ਨੂੰ ਮੁੱਕੇ ਨਾਲ, ਨੀਲ ਨੂੰ ਘੁੱਟ ਨਾਲ, ਗਵਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਗੰਧਮਾਦਨ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਨਾਲ ਵੱਜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਨਰ, ਮਾਰ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜ ਕੇ, ਹੋਸ਼ ਗਵਾ ਕੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਿੰਸੂਕਾ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗ-ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਤਿਆਗ ਦੀ ਗੂੰਜ ਹੈ।