ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ, ਜੋ ਇਕ ਵੱਡਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਹਰ ਇਕ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਸੰਤ ਜਨਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸਰਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਰਨ ਲੱਭਣ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਦ ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਯਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।" ਉਹ ਆਗੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਤਪਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਯਜਮਾਨ ਬਣੋ ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਾਂ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇੱਕ ਮਾਰਗ ਵਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇක්ෂਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਕੁਲ ਗੁਰੂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਣੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਇਸ਼ਟ ਦੇਵ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।" ਤਦ, ਜਦ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੁੱਸੇ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਸੌਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਹੇ ਦੁਸਟ ਚਿੱਤ ਵਾਲਿਆ, ਜਦ ਤੇਰੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਖਾ ਕੋਲ ਆਇਆ? ਇੱਖਵਾਕੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਕੁਲ ਗੁਰੂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਾਰਗ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ 'ਅਸੰਭਵ' ਆਖ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਯਗ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਨਾਦਾਨ ਹੈਂ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਜਾ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਯਗ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੁੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਮੈਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨੇ ਵੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਲੱਭਾਂਗਾ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਦਾ!" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਪ ਦਿੱਤਾ: "ਤੂੰ ਚੰਡਾਲ ਬਣ ਜਾ!" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚੰਡਾਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਾਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਕਾਲੀ ਚਮੜੀ ਵਾਲਾ, ਵਿੱਖਰੀ ਜਟਾਵਾਂ, ਚੀਥੜਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਰਾਖ ਲਾਈ ਹੋਈ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਡਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਹੁਣ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ, ਜੋ ਕਕੁਤਥ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਇਕੱਲਾ ਹੀ, ਬੜੀ ਅਤਮ-ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾ। ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਤਪਦੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ, ਜਦ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਚੰਡਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਆਈ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਕਰੂਣਾਵਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਤੂੰ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਦੱਸ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ?" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼੍ਰਾਪ ਨਾਲ ਉਹ ਚੰਡਾਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਵੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਉਲਟਾ ਦੁੱਖ ਮਿਲਿਆ। ਹੇ ਮਹਿਲਾ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸੌ ਯਗ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਨਾਂ ਹੀ ਕਦੇ ਬੋਲਾਂਗਾ। ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਖਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਗ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ। ਵੱਡੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਮੇਰੇ ਆਚਰਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਰਜੀ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਫਲਦਾਇਕ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰੋ। ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹੋ।" ਇਸ ਉੱਤੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਆਖੇ, "ਹੇ ਇਖਵਾਕੁ ਪੁੱਤਰ, ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਡਰ ਨਾ ਕਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਰਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਯਗ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਬੁਲਾਵਾਂਗਾ। ਫਿਰ ਤੂੰ ਯਗ ਕਰ ਲਵੇਂਗਾ। ਜੋ ਰੂਪ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼੍ਰਾਪ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਸੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਚੜ੍ਹੇਗਾ। ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ, ਸਵਰਗ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੌਖਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸਰਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਯਗ ਦੀ ਸਾਰੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਸਮੇਤ, ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ।