ਇਕਸਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਯਸ਼ਵਾਨ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਇੱਕ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ।" ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਪਰ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨਾਲ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਵੱਲੋਂ ਇਨਕਾਰ ਹੋਣ ਤੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਆਪਣੇ ਯਜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਅਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਝੁਕਾ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਸ਼੍ਰਯ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ, shelter ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ shelter ਲੈਣ ਲਈ।" "ਮੈਂ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਵੱਲੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ।" "ਮੈਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਿਆਂ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਯਜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਚਾਰ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਾਂ।" "ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਵੱਲੋਂ ਇਨਕਾਰ ਹੋਣ ਤੇ, ਮੈਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਹੇ ਤਪਸਵੀਆਂ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਹਨ।" "ਇਕਸਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਗੁਰੂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰਾਹ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੇਵਤਾ ਹੋ।" ਇਸ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਰਾਮਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਵੱਲੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹੋਰ ਰਾਹ ਤੇ ਆਇਆ?" "ਇਕਸਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਗੁਰੂ ਹੀ ਸਿਰੋਤਮ ਰਾਹ ਹੈ; ਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਅਣਸੁਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।" "ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।" "ਤੂੰ ਬਚਪਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਜਾ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਯਜਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।" "ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰੋਧ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਾਂ।" "ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਰਾਹ ਲੱਭਾਂਗਾ। ਤੁਹਾਡਾ ਵਿਦਾ, ਹੇ ਤਪਸਵੀਆਂ।" ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਚੰਡਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇਂ!" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਰਾਤ ਬੀਤਣ ਤੇ, ਰਾਜਾ ਚੰਡਾਲ ਬਣ ਗਿਆ: ਕਾਲੇ ਕਪੜੇ, ਕਾਲਾ ਸਰੀਰ, ਬਿਕਰੇ ਵਾਲ, ਰਗਾਂ ਦੇ ਹਾਰ, ਰਾਖ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਗਹਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ। ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਡਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ, ਰਾਮਾ, ਭੱਜ ਗਏ; ਨਗਰ ਵਾਸੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਭੱਜੇ। ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਆਤਮ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਇਕੱਲਾ ਚਲ ਪਿਆ। ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚੰਡਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਸੀ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਸੁਖੀ ਰਹੋ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਆਏ ਹੋ, ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ?" "ਹੇ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਚੰਡਾਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।" ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਚੰਡਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਾਂ।" "ਉਹ ਮਨੋਰਥ ਨਾ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ; ਮੈਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਜਾਵਾਂ।" "ਸੌ ਯਜਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ; ਮੈਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਬੋਲਾਂਗਾ।" "ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਖਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਨਿਭਾਇਆ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ।" "ਵੱਡੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਮੇਰੇ ਆਚਰਨ ਤੇ ਚਰਿਤਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਨ; ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਕੀਤਾ, ਯਜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ।" "ਪਰ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਏ; ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਭਾਗ ਹੀ ਸਰਵੋਚ ਹੈ, ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਫਲ ਰਹਿਤ।" "ਸਭ ਕੁਝ ਭਾਗ ਤੋਂ ਆਵਰਤ ਹੈ; ਭਾਗ ਹੀ ਉੱਚਾ ਰਾਹ ਹੈ। ਮੈਂ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਹਾਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਭਾਗ ਦੀ ਰੋਕ ਲਈ ਆਪਣਾ ਯਤਨ ਕਰੋ।" "ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸ਼੍ਰਯ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਹੋਰ shelter ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਭਾਗ ਨੂੰ ਰੋਕੋ।" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਇਕਸਵਾਕੁ, ਸੁਆਗਤ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ; ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸੱਚਮੁਚ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਸ਼੍ਰਯ ਦਿਵਾਂਗਾ; ਡਰ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।