ਇਹ ਸਭ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਅਧਰਮ ਅਤੇ ਅਨਰਥ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੀ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਲਈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜੋ ਇੱਛਾ-ਵਾਸਨਾ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਕੁਝ ਮੰਗਲਮਈ ਕਰਮ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਭ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਨਿਰਣੇ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਾਡੀ ਸਲਾਹ ਹੈ। ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਂਸਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿੱਥੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵਲੋਂ ਅਕੇਲਾ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਅਣਢੁੱਕਵੀਂ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਢੰਗੀ ਨਹੀਂ। ਇਕੱਲਾ ਬੰਦਾ ਰਾਘਵ, ਜਿਸ ਨੇ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸ਼ਕਤਿਸਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤ ਸਕੇਗਾ? ਉਹ ਜਨਸਥਾਨ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਜ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਤੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਹ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਜਾ ਪਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਇਸ ਸਭ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਇਕੱਲੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ। ਜਿਸ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਾਕਤਵਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲਵੇ। ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਉਸਦਾ ਜੋੜ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇੰਦਰ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਲੜਣ ਦੀ ਆਸ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰੋਧਤ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਮਹੋਦਰਾ ਨੇ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਭੈ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਸਭ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ—"ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਦੇਰੀ ਕਿਉਂ? ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਸੀਤਾ ਤੁਰੰਤ ਤੁਹਾਡੀ ਅਧੀਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਉਪਾਏ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਸੁਣੋ। ਇਲਾਨ ਕਰੋ ਕਿ ਮੈਂ, ਦੁਵਿਜਿਹਵਾ, ਸੰਹ੍ਰਾਦੀ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਤਰਦਨ—ਇਹ ਪੰਜ—we ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲਈ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਚਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਪਰ ਜੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬਚ ਗਿਆ ਤੇ ਅਸੀਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਜੋ ਮਨੋਰਥ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਚਲਾਂਗੇ। ਅਸੀਂ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗੇ। ਫਿਰ ਦੱਸਾਂਗੇ ਕਿ 'ਰਾਘਵ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਖਾ ਗਿਆ ਹੈ,' ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਣ ਫੜਾਂਗੇ—ਸਾਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ ਐਲਾਨ ਕਰੋ ਕਿ ਰਾਮ, ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਤੇ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਮਾਰੀ ਗਈ ਹੈ। ਫਿਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿਓ, ਆਨੰਦ, ਦਾਸੀ-ਦਾਸ, ਰੰਗ-ਰਲੀਆਂ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਵੰਡੋ। ਫਿਰ ਵੀਰਾਂ ਲਈ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਕੱਪੜੇ, ਉੰਗਣੀਆਂ ਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਲਈ ਪੀਣ ਨੂੰ ਵੰਡੋ, ਤੇ ਖੁਦ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪੀਓ। ਜਦ ਇਹ ਜਸ਼ਨ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਸਭ ਜਗ੍ਹਾ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਚੱਲ ਪਵੇ ਕਿ ਰਾਮ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾ ਲਏ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਅਕੇਲੇ ਸੀਤਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਾਓ, ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਸੁਖ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਲੁਭਾਓ। ਇਸ ਠੱਗੀ ਰਾਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਸੀਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਰਖਵਾਲੇ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਤੇ ਮਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਆ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਆਰਾ ਪਤੀ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇਗੀ। ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਖ-ਸਹੂਲਤ ਵਿੱਚ ਪਲੀ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ, ਹੁਣ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੇ ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਖੁਸ਼ੀ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ: ਮੇਰੇ ਦਿਸਣ ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਮ ਦੇਖ ਕੇ ਵਿਪੱਤੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ, ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਜੇ ਫੌਜ ਸਲਾਮਤ ਰਹੇ ਤੇ ਕੋਈ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨਾ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਹਾਨ ਯਸ਼, ਪੂਣ, ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ। ਹੁਣ, ਪੈਂਸਠਵੀਂ ਸਰਗ (ਅਧਿਆਇ) ਸੁਣੋ। ਜਦ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਟੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹੋਦਰਾ ਨੂੰ ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਰਾਵਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਪਾਪੀ ਰਾਮ ਤੋਂ ਹੈ, ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਰਹੁ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨਹੀਂ, ਖੁਸ਼ ਰਹੁ। ਵੀਰ ਵਿਅਰਥ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਨਾ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ। ਮੇਰੀ ਗੱਲਾਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਜੋ ਸੱਚੇ ਬਲਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਨਾ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਦਿਖਾਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਮਹੋਦਰਾ, ਤੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਦਾ ਉਹਨਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਮੂਰਖ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅਕਲਮੰਦ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਡਰਪੋਕ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਾਜੇ ਦੀ ਹਾ ਵਿੱਚ ਹਾ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਜੰਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤੱਬ ਮਿੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੰਕਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਰਹਿ ਗਈ, ਖਜ਼ਾਨਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ; ਇਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮਿੱਤਰ ਸੀ, ਹੁਣ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬਣ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਮਾੜੀ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ। ਜਦ ਕੁੰਭਕਰਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਚੁੱਕਾ, ਤਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹੱਸ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਮਹੋਦਰਾ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਰਾਮ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਹੇ ਭਰਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗੰਭੀਰਤਾ, ਚਿੰਤਾ, ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਥੇ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਤੇ ਰਣਚੇਤਾਵਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।