ਰਾਵਣ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਤੇ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਕੁੰਭਕਰਨ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਮੇਰਾ ਇਹ ਕੰਮ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਮਿਤਰ ਹੈ ਜੋ ਮੁਸੀਬਤ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਵੇਲੇ ਸਾਥ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈ ਜੋ ਮਦਦ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।" ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੇ ਇਹ ਸਖਤ ਤੇ ਢਿੱਠ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਵਣ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਉਤਾਵਲੇ ਹੋਏ ਪਏ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਹੌਲੀ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਰਾਖਸਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ! ਹੁਣ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਰਾਜਨ, ਦੁਖ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ। ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਜਿਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।" ਉਸ ਨੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰਾ ਫਰਜ ਹੈ ਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਹਿੱਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂ। ਜਿਹੜਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੋਹ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਵੇਖ। ਅੱਜ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਰਾਮ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇਂਗਾ, ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਭੱਜਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਏਗੀ। ਅੱਜ ਜਦ ਮੈਂ ਜੰਗ ਤੋਂ ਰਾਮ ਦਾ ਸਿਰ ਲਿਆਵਾਂਗਾ, ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋਈਂਗਾ ਤੇ ਸੀਤਾ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਜਾਵੇਗੀ। ਲੰਕਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਜਣ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਅੱਜ ਰਾਮ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੇ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿਚ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੱਜਣਾਂ ਲਈ ਰੋ ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਪੁੰਛ ਦਿਆਂਗਾ। ਅੱਜ ਜੰਗ ਵਿਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਛਿੜਕਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ Bikhar ਜਾਵੇਗਾ।" "ਕਿਵੇਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਚਿੰਤਤ ਹੈਂ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹਾਂ? ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਜੇ ਰਘੁਨੰਦਨ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰੇ, ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਹੁਣ ਹੀ ਹੁਕਮ ਕਰ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਤੈਥੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਇੰਦਰ, ਯਮ, ਪਵਨ, ਅੱਗ, ਮੈਂ ਸਭ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕੂਬੇਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਨਾਲ ਵੀ ਜੰਗ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ, ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ ਭਾਲਾ ਤੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਸਰੀਰ ਲੈ ਕੇ। ਇੰਦਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬੇਗਾ ਜਦ ਮੈਂ ਦਹਾੜਾਂਗਾ। ਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿਆਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮੇਰੀ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦੇ।" "ਕੋਈ ਵੀ, ਜੋ ਜੀਊਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਖੜਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਭਾਲਾ, ਨਾ ਗਦਾ, ਨਾ ਤਲਵਾਰ, ਨਾ ਤੀਖੇ ਤੀਰ। ਜੇ ਰਘੁਨੰਦਨ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਮੁੱਕਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਹਿ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਾਰਿਸ਼ ਰਘੁਨੰਦਨ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਰਾਜਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੈਂ?" "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਰਾਮ ਤੋਂ ਡਰ ਛੱਡ ਦੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਰਘੁਨੰਦਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮਹਾਬਲੀ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਤੇ ਰਾਖਸ-ਸੰਘਾਰੀ ਹਨੁਮਾਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਲੰਕਾ ਸਾੜੀ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੇ ਵਾਨਰ, ਜਦ ਜੰਗ ਹੋਏਗੀ, ਮੈਂ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਅਦੁੱਤੀ ਮਹਾਨ ਜੋ ਸ਼ੋਭਾ ਮਿਲੇ। ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਇੰਦਰ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਵੀ ਡਰ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਰਾਤ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਯਮ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਖਾ ਲਵਾਂਗਾ।" "ਸੂਰਜ ਤੇ ਤਾਰੇ ਵੀ ਮੈਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਪੀ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁੱਤੀ ਰਹੀ। ਅੱਜ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜਦ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾ ਲਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਵੀ ਸਾਰੀ ਸਵਰਗ ਮੇਰੀ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਮਿਟਾ ਸਕਦੀ। ਜੇ ਮੈਂ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਾ ਲਵਾਂਗਾ।" "ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਨ, ਅੱਜ ਮੌਜ ਕਰ, ਮਦਿਰਾ ਪੀ, ਤੇ ਦੁਖ ਭੁੱਲ ਜਾ। ਜਦ ਮੈਂ ਅੱਜ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯਮ ਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿਆਂਗਾ, ਸੀਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਰਹੇਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੇ ਚੌਂਸਠਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਅਤਿਕਾਇਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਬਚਨ ਕਹੇ, ਤਾਂ ਮਹੋਦਰਾ ਨੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੀ ਵੰਸ਼ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਹੌਂਸਲੇ ਵਾਲਾ ਤੇ ਆਮ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਹਰੇਕ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਧਰਮ-ਅਧਰਮ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਹੌਂਸਲੇ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਦਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ।" "ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਖਸ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ-ਅਹਿਤ, ਵਾਧਾ-ਘਾਟ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਥਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਕੌਣ ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਤੇਰੇ ਵਾਂਗ ਕਰੇਗਾ—ਸਿੱਧੀ-ਸਾਧੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਬੇਧਿਆਨ ਬੋਲ ਬੋਲ ਕੇ? ਜਿਹੜੇ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਤੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਤੂੰ ਕਦੇ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਹਰ ਕਾਰਜ ਲਈ ਕਰਮ ਹੀ ਮੂਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਥੇ, ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹੋਦਰਾ ਨੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਹੀ ਕੰਮ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਜੋਸ਼ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।