ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਜਦੋਂ ਰਾਖਸਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ ਗਏ, ਸਾਰੇ ਰਾਖਸਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਸ-ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸਸ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਭੋਜਨ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੁਰ ਪਏ। ਉਹ ਸੁਹਾਵਣੀ ਗੁਫਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਥੇ ਉਹ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੀ ਸਾਹ ਨਾਲ ਓਹ ਗੁਫਾ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ। ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਖਸਸ ਅੰਦਰ ਵੜੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੋਤੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਜੜੇ ਫਰਸ਼ ਵਾਲੀ ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਉਹ ਆਪਣੀ ਭਿਆਨਕ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਡਰਾਉਣਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਰਾਖਸਸ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਨਿਦਰਾ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ, ਵਿਗੜੇ ਤੇ ਵਿਅਕ੍ਰਿਤ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ, ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਰੋਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਸਾਹ ਨਾਲ ਹਵਾ ਗੁੰਝ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਡਰਾਉਣਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਨੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਮੂੰਹ ਪਾਤਾਲ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਪੂਰਾ ਸਰੀਰ ਮੋਟਾ ਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਬੂ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ ਪਹਿਨੇ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਤਾਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਰਾਖਸਸਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ-ਵਿਜੇਤਾ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਖਸਸਾਂ ਨੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਭੋਜਨ ਦਾ ਢੇਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਰਾਖਸਸਾਂ ਨੇ ਹਿਰਣ, ਭੈਂਸ ਤੇ ਸੂਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲਾਏ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਭੋਜਨ ਉਥੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੇ ਖੂਨ ਦੇ ਘੜੇ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦਾ ਮਾਸ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਮਲਿਆ, ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਗੰਧੀ ਧੂਪ ਜਲਾਈ ਤੇ ਵੱਡੀ ਉਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ; ਯਾਤੁਧਾਨਾ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜੇ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਸ਼ੰਖ ਫੂਕੇ ਗਏ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸਸ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਭਾਰੀ ਸ਼ੋਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਚੀਕਦੇ, ਤਾਲੀਆਂ ਵੱਜਦੇ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਕਾਰਦੇ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸਸਾਂ ਨੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰੀ ਹੱਲਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੰਖ, ਨਗਾਰੇ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਤਾਲੀਆਂ, ਛੀਕਾਂ, ਅਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਦਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ ਕਿ ਪੰਛੀ ਡਰ ਕੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਗਏ, ਪਰ ਉਸ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਓਹ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਇਹਨਾ ਸਾਰਾ ਭਾਰੀ ਸ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਮਹਾਨ ਕੁੰਭਕਰਨ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਉੱਠਿਆ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸਸ ਲਾਠੀਆਂ, ਗਦਿਆਂ ਤੇ ਮੂਸਲ ਚੁੱਕ ਲਏ। ਤਦ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸਸ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੁੱਤੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ, ਮੂਸਲਾਂ, ਗਦਿਆਂ, ਲਾਠੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੀ ਸਾਹ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਰਾਖਸਸ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਵੱਡੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸਸ ਨਗਾਰੇ, ਬੜੇ ਡੋਲ, ਯੁੱਧ-ਡੋਲ, ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਲੈ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਖਸਸ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਕਾਜਲ ਦੀ ਡੱਲੀ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਮਾਰਦੇ ਤੇ ਚੀਕਦੇ, ਪਰ ਉਹ ਜਾਗਿਆ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਉਹ ਜਗਾ ਨਾ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਤੇ ਕਰੜਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ: ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ, ਊਠਾਂ, ਗਧਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਠੀਆਂ ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ। ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਯੁੱਧ-ਡੋਲ, ਸ਼ੰਖ, ਨਗਾਰੇ ਵੱਜਾਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ। ਮੂਸਲਾਂ ਤੇ ਲਾਠੀਆਂ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਐਸਾ ਭਾਰੀ ਸ਼ੋਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਲੰਕਾ, ਉਸਦੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵੀ ਗੂੰਜ ਉਠੇ—ਪਰ ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਗਿਆ। ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਿਨਾਰੀ ਵਾਲੇ ਯੁੱਧ-ਡੋਲ ਇੱਕਠੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਧੁੰਮ ਮਚ ਗਈ। ਇਹਨਾ ਸਾਰੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਨੀਂਦ ਦੇ ਭਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਨਹੀਂ ਜਾਗਿਆ; ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਰਾਤ ਦੇ ਭਟਕਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸਸ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਕੁਝ ਯੁੱਧ-ਡੋਲ ਵੱਜਦੇ, ਕੁਝ ਵੱਡਾ ਹੱਲਾ ਕਰਦੇ; ਕੁਝ ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਖਿੱਚਦੇ, ਕੁਝ ਉਸਦੇ ਕੰਨ ਚੱਬਦੇ। ਕੁਝ ਰਾਖਸਸ ਸੈਂਕੜੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਉਸਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ, ਪਰ ਕੁੰਭਕਰਨ, ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਡਿੱਗਾ, ਨਹੀਂ ਹਿਲਿਆ। ਹੋਰ ਬਲਵਾਨ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਗੱਦੇ ਲੈ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਸਿਰ, ਛਾਤੀ ਤੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਵੱਜ ਮਾਰਦੇ। ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਸੌ-ਮਾਰਕ ਗੱਦੇ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਮਹਾਨ-ਕਾਇਆ ਰਾਖਸਸ ਨਹੀਂ ਜਾਗਿਆ। ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਦੌੜੇ; ਤਦ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਉਹ ਛੂਹ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਜਦ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਭਾਰੀ ਵੱਜਣ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਨੀਂਦ ਘੱਟ ਹੋਣ ਤੇ ਭੁੱਖ ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਉਹ ਜੰਭਾਈ ਲੈ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਉੱਠ ਬੈਠਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਅਜਗਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ, ਜੋ ਵਜਰ ਵਰਗੀਆਂ ਕਠੋਰ ਸਨ; ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਜੋ ਘੋੜੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਤ-ਭਟਕਣ ਵਾਲਾ ਡਰਾਉਣੀ ਜੰਭਾਈ ਲੈਂਦਾ। ਜਦ ਉਹ ਜੰਭਾਈ ਲੈਂਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਪਾਤਾਲ ਵਰਗਾ ਡੂੰਘਾ ਦਿਸਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ, ਉਹ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਰਾਤ-ਵਾਸੀ, ਜਾਗ ਕੇ ਜੰਭਾਈ ਲੈਂਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਸਾਹ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਉੱਭਰਦੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਦੋ ਚਮਕਦੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈਆਂ। ਫਿਰ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਭੋਜਨ ਅੱਗੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਖਸਸ ਕਈ ਸੂਰ ਤੇ ਭੈਂਸਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।