ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਵਾਰੁਣ, ਰੁਦ੍ਰ, ਇੰਦਰ, ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਅਤੇ ਐਸ਼ੀਕ ਅਸਤਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਨਵ ਅਸਤਰ, ਮੋਹਨ, ਗਾਂਧਰਵ, ਸਵਾਪਨ, ਜ੍ਰੰਭਣ, ਮਾਦਨ, ਸੰਤਾਪਨ ਅਤੇ ਵਿਲਾਪਨ ਅਸਤਰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸੋਸ਼ਣ, ਦਾਰਣ, ਅਜੇਹੇ ਵਜ੍ਰ ਅਸਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਪਾਸ਼, ਕਾਲ ਪਾਸ਼ ਅਤੇ ਵਾਰੁਣ ਪਾਸ਼ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਆਰੇ ਪਿਨਾਕ ਅਸਤਰ, ਸੁੱਕਾ ਤੇ ਭਿੱਜਾ ਵਜ੍ਰ, ਦੰਡ ਅਸਤਰ, ਪੈਸ਼ਾਚ ਅਤੇ ਕ੍ਰੌਂਚ ਅਸਤਰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਚੱਕਰ, ਕਾਲ ਚੱਕਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਚੱਕਰ, ਵਾਯੁ ਅਸਤਰ, ਮਥਨ ਅਸਤਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵ-ਸ਼ਿਰ ਅਸਤਰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋ ਬਰਢੇ, ਕੰਕਾਲ ਅਸਤਰ, ਗਦਾ, ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ ਅਸਤਰ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕਾਲ ਅਸਤਰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੀਖੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਕਪਾਲ ਅਤੇ ਕੰਕਣ ਅਸਤਰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਛੱਡੇ। ਪਰ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਕ ਅਚੰਭਾ ਵਾਂਗ ਲੱਗਾ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੰਡ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਅਸਤਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ; ਉਸ ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਉਠਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਅਗਨਿ ਦੇ ਆਗੂ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗਾਂਧਰਵ, ਮਹਾਨ ਨਾਗ—all ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਡਰ ਗਏ। ਪਰ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਦੰਡ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਅਬਜ਼ੋਰਬ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਈ, ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਹਰ ਰੋਮ-ਕੂਪ ਵਿੱਚੋਂ ਧੂੜ-ਰਹਿਤ, ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗੇ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਉਠਿਆ ਹੋਇਆ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਦੰਡ ਧੂੜ-ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗਾ, ਯਮ ਦਾ ਦੰਡ ਜਿਹਾ ਲੱਗਾ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਸਲਾਹਣਾ ਕੀਤੀ, "ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੋ।" "ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ—ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਤੇ ਲੋਕ ਨਿਰਭੈ ਹੋਣ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ; ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਹਾਰ ਗਿਆ, ਡੂੰਘੀ ਆਹ ਭਰੀ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਕਸ਼ਤਰੀਯ ਦਾ ਬਲ, ਯੋਧਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ—ਇਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਿਕ ਤੇਜ ਹੀ ਸੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਇਕ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਦੰਡ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸੋਚਿਆ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕਰਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤਪ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।" ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦੀ ਸਤਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਪਰਾਜਯ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਆਹ ਭਰਦਾ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚਲਿਆ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਫਲ ਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਖਾਂਦਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਰੱਖਦਾ, ਤੇ ਉੱਚਤਮ ਤਪ ਕਰਦਾ; ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਜਨਮ ਲਏ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਕੇ ਸੀ। ਹਵਿਸਪੰਦ, ਮਧੁਸ਼ਪੰਦ, ਤੇ ਦ੍ਰਿੜਨੇਤ੍ਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਸੀ; ਜਦ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ, "ਤੂੰ ਤਪ ਨਾਲ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲਏ, ਹੇ ਕੁਸ਼ਿਕ ਪੁੱਤ੍ਰ।" "ਇਸ ਤਪ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਚਲਾ ਗਿਆ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅਬੋਧ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਲਜਜਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ, ਵੱਡੇ ਦੁਖ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਅਤਿ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕੇਵਲ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।" "ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ—ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ, ਤਪ ਦਾ ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ।" ਏਸ ਨਿਸਚੇ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਕਕੁਤਸਥ, ਉੱਚਤਮ ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਇਕ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ।" "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰਾਂਗਾ।" ਉਸ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਇਰਾਦਾ ਦੱਸਿਆ। ਪਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।" ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੁਆਰਾ ਇਨਕਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਕਾਰਜ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਜੋ ਉੱਚਤਮ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਵੇਖੇ। ਉਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਲਜਜਾ ਨਾਲ, ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਭ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਆਸਰਾ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੁਆਰਾ ਇਨਕਾਰ ਹੋਇਆ, ਹੁਣ ਵੱਡਾ ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ।" "ਮੈਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਤਪਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ, ਮੇਰੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਇਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਯਜਨ ਕਰਵਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਾਂ।