ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਕਹਿਆ, "ਹੇ ਮੂੜ੍ਹ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਵਿਅਕਤੀ! ਤੂੰ ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਜੀਵਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਯਮਰਾਜ ਦੇ ਦੰਡ ਵਰਗਾ, ਧੂੰਏਂ-ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਕਣ ਵਾਲਾ ਦੰਡ ਉਚੱਕ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਖੜਾ ਹਾਂ—ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਿਖਾ! ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਚੂਰ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਹੇ ਗਾਧੀਪੁੱਤਰ। ਤੇਰੀ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਤਾਕਤ ਕਿੱਥੇ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਕਿੱਥੇ? ਮੇਰੀ ਦਿਵਿਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਤਾਕਤ ਦੇਖ, ਹੇ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਧੂੜ!" ਇਸ ਉੱਤੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਅੱਗ ਦਾ ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ, ਪਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਹਮ-ਦੰਡ ਨਾਲ ਉਸ ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਝਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵਾਰੁਣ, ਰੁਦ੍ਰ, ਇੰਦਰ, ਪਾਸ਼ੁਪਤ, ਐਸ਼ੀਕ, ਮਾਨਵ, ਮੋਹਨ, ਗਾਂਧਰਵ, ਸਵਾਪਨ, ਜ੍ਰੰਭਣ, ਮਾਦਨ, ਸੰਤਾਪਨ, ਵਿਲਾਪਨ, ਸੋਸ਼ਣ, ਦਾਰਣ, ਅਜੇਯ ਵਜ੍ਰ, ਬ੍ਰਹਮ-ਪਾਸ਼, ਕਾਲ-ਪਾਸ਼, ਵਾਰੁਣ-ਪਾਸ਼, ਪਿਨਾਕ, ਸੁੱਕਾ ਤੇ ਗਿੱਲਾ ਵਜ੍ਰ, ਦੰਡ, ਪੈਸ਼ਾਚ, ਕ੍ਰੌਂਚ, ਧਰਮ-ਚੱਕਰ, ਕਾਲ-ਚੱਕਰ, ਵਿਸ਼ਣੂ-ਚੱਕਰ, ਵਾਯੁ-ਅਸਤਰ, ਮਨਥਨ-ਅਸਤਰ, ਅਸ਼ਵ-ਸ਼ਿਰ ਅਸਤਰ, ਦੋ ਭਾਲਾਂ, ਕੰਕਾਲ, ਗਦਾ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਅਸਤਰ, ਭਿਆਨਕ ਕਾਲ ਅਸਤਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਕਪਾਲ, ਕਨਕਨ ਅਸਤਰ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰ ਛੱਡੇ। ਪਰ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਹਮ-ਦੰਡ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰ ਵਿਫਲ ਹੋ ਗਏ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਛੱਡਿਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਅੱਗ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਹੇਠ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗਾਂਧਰਵ, ਮਹਾਨ ਸੱਪ—all ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਡਰ ਗਏ। ਪਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਹਮ-ਦੰਡ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪੀ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਇਹ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਰ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਵਿੱਚੋਂ ਧੂੰਏਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਬ੍ਰਹਮ-ਦੰਡ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ: "ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਆਪਣੀ ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਸਰਵੋਚ ਹੈ—ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨਿਰਭੈ ਹੋਣ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਡੂੰਘੀ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, "ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਬਲ ਤੇ ਫਿੱਟਕਾਰ! ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਤਪੋ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਇਕ ਬ੍ਰਹਮ-ਦੰਡ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਨ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਹਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸੜਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਡੂੰਘੀ ਆਹ ਭਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਆਪਣੀ ਰਾਣੀ ਸਮੇਤ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਕੇਵਲ ਫਲ ਤੇ ਕੁੰਦੀਆਂ ਖਾਂਦਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦਾ, ਅਤੇ ਅਤਿਅੰਤ ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ—ਹਵਿਸ਼ਪੰਡ, ਮਧੁਸ਼ਪੰਡ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਦ੍ਰਿੜਨੇਤ੍ਰ—ਜਨਮ ਲਏ। ਜਦੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਕੁਸ਼ਿਕਪੁੱਤਰ! ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਲਜਜਿਤ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੁਖ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, "ਮੈਂ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਕੇਵਲ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।" ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ, "ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ—ਇਹਨਾਂ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਇක්ෂਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਉੱਨਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵ-ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ।" ਉਸ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ।