ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਡਰੋ ਨਾ," ਅਤੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, "ਅੱਜ ਮੈਂ ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਧੁੰਦ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਂ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅਗਰਗਣੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੂੰ ਇਸ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਮੂੜ, ਮੰਦ-ਚਰਿਤਰ ਵਾਲੇ! ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕੇਂਗਾ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਯਮ ਦੇ ਦੰਡ ਵਾਂਗ, ਧੁੰਦ-ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਆਪਣਾ ਦੰਡ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਛਪਣਵੀਂ ਸਰਗਾ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਂ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਅੱਗ ਦੀ ਅਸਤਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਖੜੇ ਰਹੋ! ਖੜੇ ਰਹੋ!" ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ-ਦੰਡ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਕਾਲ-ਦੰਡ ਵਾਂਗ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਖਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਖੜਾ ਹਾਂ—ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾ! ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਠੁਸ ਦੂਰ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਗਾਧੀ ਪੁੱਤ!" "ਕਿੱਥੇ ਤੇਰੀ ਖਸ਼ਤਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਮਹਾ-ਸ਼ਕਤੀ? ਮੇਰੀ ਦਿਵ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖ, ਹੇ ਖਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਧੂੜ!" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਅੱਗ-ਅਸਤਰ ਚਲਾਈ, ਉਹ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਦੰਡ ਦੁਆਰਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਗਾਧੀ ਪੁੱਤ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਾਰੁਣ, ਰੁਦ੍ਰ, ਇੰਦਰ, ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਅਤੇ ਐਸ਼ੀਕ ਅਸਤਰ ਚਲਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਮਾਨਵ, ਮੋਹਨ, ਗਾਂਧਰਵ, ਸਵਾਪਨ, ਜ੍ਰੰਭਣ, ਮਾਦਨ, ਸੰਤਾਪਨ, ਵਿਲਾਪਨ ਅਸਤਰ ਵੀ ਚਲਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਸ਼ਣ, ਦਾਰਣ, ਅਜੈਯ ਵਜ੍ਰ-ਅਸਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ-ਪਾਸ਼, ਕਾਲ-ਪਾਸ਼, ਵਾਰੁਣ-ਪਾਸ਼ ਵੀ ਚਲਾਈ। ਪਿਆਰੀ ਪਿਨਾਕ ਅਸਤਰ, ਸੁੱਕੀ ਤੇ ਗੀਲੀ ਬਿਜਲੀ, ਦੰਡ-ਅਸਤਰ, ਪੈਸ਼ਾਚ, ਕ੍ਰੌਂਚ ਅਸਤਰ ਵੀ ਚਲਾਈ। ਧਰਮ-ਚੱਕਰ, ਕਾਲ-ਚੱਕਰ, ਵਿਸ਼ਨੁ-ਚੱਕਰ, ਵਾਯੁ-ਅਸਤਰ, ਮਥਨ-ਅਸਤਰ, ਘੋੜੇ-ਸਿਰ-ਅਸਤਰ ਵੀ ਚਲਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਭਾਲੇ, ਕਾਂਕਲਾ-ਅਸਤਰ, ਗਦਾ, ਵਿਦਿਆਧਰ-ਅਸਤਰ, ਅਤੇ ਡਰਾਉਣ ਕਾਲ-ਅਸਤਰ ਵੀ ਚਲਾਈ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਕਪਾਲ, ਕਾਂਕਣ ਅਸਤਰ ਵੀ ਚਲਾਈ। ਹੇ ਰਘੁ-ਵੰਸ਼ੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਵਰਤਿਆ। ਪਰ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅਗਰਗਣੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੰਡ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਹ ਵਸੀਸ਼ਠ ਲਈ ਇਕ ਅਚੰਭਾ ਸੀ—ਬ੍ਰਹਮਾ-ਪੁੱਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੰਡ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਪਚਾ ਲਏ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਅਸਤਰ ਚਲਾਇਆ। ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਅੱਗ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਹੇਠ ਦੇਵਤਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗਾਂਧਰਵ ਅਤੇ ਮਹਾਂ-ਨਾਗ—all ਤਿੰਨ ਲੋਕ—ਡਰ ਗਏ। ਪਰ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਦੰਡ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਡਰਾਉਣ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਚਾ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਅਸਤਰ ਪਚਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਕৃতি ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਈ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਕਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਰ ਰੋਮ-ਕੂਪ ਵਿੱਚੋਂ ਧੁੰਦ-ਰਹਿਤ, ਤੇਜ਼ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਕਿਰਣਾਂ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਦੰਡ ਧੁੰਦ-ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਯਮ-ਦੰਡ ਵਾਂਗ, ਚਮਕਣ ਲੱਗਾ। ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, "ਤੁਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ; ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਰਵੋਚ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ—ਲੋਕ ਨਿਰਭੈ ਰਹਿਣ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਂ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਪਰਾਜਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਖਸ਼ਤਰੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ—ਇਸ ਉੱਤੇ ਅਫ਼ਸੋਸ! ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਤੱਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੀ ਸੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਇਕ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਦੰਡ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਇਕਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।" ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਸਤਵੀਂ ਸਰਗਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਪਰਾਜਯ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ, ਦੁਖ ਨਾਲ ਸੜਦੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੇ-ਆਤਮਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਵੈਰੀ ਬਣ ਚੁੱਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਖਾਂਦੇ, ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ, ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ: ਹਵਿਸ਼ਪੰਦਾ, ਮਧੁਸ਼ਪੰਦਾ, ਤੇ ਦ੍ਰਿੜਨੇਤ੍ਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੂੰ ਤਪ ਨਾਲ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲਏ, ਹੇ ਕੁਸ਼ਿਕ ਪੁੱਤ!" "ਇਸ ਤਪ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਲਜਜਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਵੱਡੇ ਦੁਖ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਅਤਿ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕੇਵਲ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ!" "ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ—ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਤਪ ਦਾ ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚੈ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਕਕੁਤਸਥ, ਜੋ ਉੱਚਤਮ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਧਰਮ-ਪੂਰਨ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜੋ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ।