ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਹਲਵਿਆਂ ਨੂੰ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਛੋਟੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਪਹਲਵਿਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਵਲੋਂ ਆਇਆ ਦੁੱਖ ਵੇਖਿਆ, ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕ ਤੇ ਯਵਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਇਕ ਦੂਜੇ ਵਿਚ ਰਲ ਗਏ। ਉਹ ਸ਼ਕ ਤੇ ਯਵਨ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਢੱਕ ਗਈ। ਉਹ ਸਾਰਾ لشਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਹੋਰ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਛੱਡੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯਵਨ, ਕਾਂਬੋਜ ਤੇ ਬਰਬਰ ਲੋਕ ਭੁਲਣ-ਭੁੱਲਾਈਏ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਕਾਮਧੇਨੂ ਗਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਰਚਨਾ ਕਰੇ। ਉਸ ਦੀ ਦਹਾੜ ਨਾਲ ਕਾਂਬੋਜ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਜਨਮ ਲਏ; ਉਸਦੇ ਥਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਰਬਰ ਨਿਕਲੇ। ਕੁੱਖਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਯਵਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਤੇ ਗੋਬਰ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਸ਼ਕ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰੋਵਾਂ ਵਿਚ ਮਲੇਛ, ਹਾਰਿਤ ਅਤੇ ਕਿਰਾਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਫੌਜ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਣ ਤੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਜਿੱਡ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਪਰ ਮਹਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਦਹਾੜ ਨਾਲ ਹੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਣਿਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਸੁਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਤੇ ਡੂੰਘੀ ਸੋਚ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਲਹਿਰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਉਹ ਸੱਪ, ਜਿਸਦੇ ਦੰਦ ਟੁੱਟ ਜਾਣ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਚਾਨਣ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ, ਪੰਖ ਵੱਟੇ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ, ਉਸਦੀ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਕਰੇ, ਤੇ ਆਪ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੇ ਢਲਾਣਾਂ ਉੱਤੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਨਰ ਤੇ ਸੱਪ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਥੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਬਲਿਦਾਨ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਦੇਵ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਇਹ ਤਪ ਕਿਸ ਲਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਧਨੁਰਵੈਦ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ, ਉਪਾਂਗ, ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਤੇ ਗੁਪਤ ਵਿਦਿਆ ਦਿਓ।" "ਦੇਵ, ਦਾਨਵ, ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ-ਜਿਹੜੇ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਣ।" "ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ "ਤਾਂਹੀ ਹੋਵੇ" ਆਖ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਦਿਤੇ ਤੇ ਆਪ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਤੋਂ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਾਨ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਵਧਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਰਾਮ, ਉਸਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਰੇ ਸਮਝ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਅਸਤਰ ਛੱਡੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਤਪੋਵਨ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਸੀ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਵਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਅਸਤਰ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਵੇਖਿਆ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਪਏ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਚੇਲੇ, ਹਰਣ ਤੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਡਰ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਪਏ। ਇਕ ਪਲ ਲਈ, ਮਹਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਸੁੰਨਾ ਤੇ ਨਿਰਵਾਤੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰੇਤਲਾ ਟਾਪੂ ਹੋਵੇ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਖਦੇ ਰਹੇ, "ਡਰੋ ਨਾ," ਤੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, "ਅੱਜ ਮੈਂ ਗਾਧੀਪੁਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਕੋਹਰੇ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਪਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਭਟਕੇ ਹੋਏ, ਮੰਦਚਲਨ ਵਾਲੇ! ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਾਠੀ ਉਚਕਾ ਲਈ, ਜੋ ਯਮਰਾਜ ਦੀ ਦੰਡ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੇ ਧੂੰਏਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਲਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਉਤੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਅੱਗ ਦੇ ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਖੜਾ ਰਹੁ! ਖੜਾ ਰਹੁ!" ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਲਾਠੀ ਉਚਕਾ ਲਈ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੰਡ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਖਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਖੜਾ ਹਾਂ—ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਿਖਾ! ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਮਾਣ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਗਾਧੀਪੁਤਰ।" "ਤੇਰੀ ਖਸ਼ਤਰੀ ਤਾਕਤ ਕਿੱਥੇ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਕਿੱਥੇ? ਮੇਰੀ ਦਿਵਯ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖ, ਹੇ ਖਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਧੂੜ!" ਗਾਧੀਪੁਤਰ ਵਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਉੱਤਮ ਅੱਗ ਦਾ ਅਸਤਰ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਲਾਠੀ ਨਾਲ ਥਮ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਗਾਧੀਪੁਤਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਵਾਰੁਣ, ਰੁਦ੍ਰ, ਇੰਦ੍ਰ, ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਤੇ ਐਸ਼ਿਕ ਅਸਤਰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ...