ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੀਖੇ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਪਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਣ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਆਈ। ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪੰਛੀ, ਸੁਪਰਨ—ਜੋ ਗਰੁੜ ਸੀ—ਉੱਥੇ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਇਹ ਸੱਪ ਕਦਰੂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਬਹੁਤ ਤੀਖੇ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ, ਇਹ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਤੇਰੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ।" ਸੁਪਰਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਦੋਸਤ ਦਾ ਕਰਤੱਵ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਹੁਣ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ। ਸਭ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇਰੇ ਸਾਫ਼ਦਿਲ ਅਤੇ ਸਚੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੇਂਚੀਦੇ ਹਨ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਸੁਪਰਨ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਰੁਖਸਤੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਰਾਘਵ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਦਇਆ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਿਸਚਿੰਤ ਕੀਤਾ, "ਸਾਡੀ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਨਿਭਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇਂਗਾ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਵੇਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਤੇਜ਼ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਸੁਪਰਨ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਸੁਪਰਨ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਗੱਜ ਪਏ, ਆਪਣੀਆਂ ਪੂੰਛਾਂ ਹਿਲਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਗਾਰੇ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਵਜਾਏ, ਸ਼ੰਖ ਫੂਕੇ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਜੈਕਾਰਾਂ ਮਾਰੀ। ਹੋਰ ਬਲਵਾਨ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਲੜਨ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਸਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤ ਉਖਾੜ ਕੇ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਗੱਜਣ ਲੱਗੇ, ਰਾਤ ਦੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਲਈ ਲੰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਦਾਰਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਗੂੰਜ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਗਰਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਐਸੀ ਲੱਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੇ ਪੰਜਾਹਵੇਂ ਸਰਗਾ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਉਲਾਹਣੇ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਜਦ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼, ਜੋ ਬਹੁਤ ਵਧੇਰੇ ਖੁਸ਼ ਵਾਨਰਾਂ ਤੋਂ ਉਠੀ ਹੈ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਇਤਨਾ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਨਾਲ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤਾਂ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਫਿਰ ਇਹ ਉਲਾਹਣਾ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, "ਜਲਦੀ ਪਤਾ ਲਗਾਓ ਕਿ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਉਂ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਦੁੱਖ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ।" ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ, ਗੜ੍ਹੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਵਾਨਰ ਫੌਜ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਦੋ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉੱਠਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਭਰ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਡਰੇ ਹੋਏ, ਪੀਲੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਗੜ੍ਹੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ ਆਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਿੰਤਤ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਸਾਰੀ ਨਾਪਸੰਦ ਖ਼ਬਰ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। "ਉਹ ਦੋ ਭਰਾ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹਨ। ਉਹ ਬਲ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਬੰਧਨ ਤੋੜ ਕੇ ਨਿਕਲ ਆਏ ਹਨ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਰੰਗ ਉਤਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, "ਇਹ ਤੀਰ, ਜੋ ਦੈਵੀ ਵਰਦਾਨ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ, ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਸਨ। ਜੇ ਇਹ ਵੈਰੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵੀ ਹੁਣ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੀਰ, ਜੋ ਜੰਗ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਵਿਅਰਥ ਸਾਬਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾਂਸ ਲੈਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਧੂਮਰਾਅਕਸ਼ ਨਾਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਬਹਾਦੁਰ ਹੈਂ, ਤੁਰੰਤ ਜਾ ਕੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ।" ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਧੂਮਰਾਅਕਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਹਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਫੌਜ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਫੌਜ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਤਿਆਰ ਕਰ; ਜਦ ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਾਵਲੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਦੇਰੀ ਕਿਉਂ?" ਧੂਮਰਾਅਕਸ਼ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਤ-ਵਾਸੀ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਘੰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਧੂਮਰਾਅਕਸ਼ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।