ਜਦੋਂ ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗਰੁੜ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਘਾਵ ਚਮਤਕਾਰਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਫਿਰੋਂ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਨਰਮ ਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਉਰਜਾ, ਸ਼ਕਤੀ, ਉਤਸ਼ਾਹ, ਬੁੱਧੀ, ਵਿਵੇਕ, ਯਾਦਸ਼ਕਤੀ—ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਦੋਗੁਣੇ ਹੋ ਗਏ। ਗਰੁੜ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸੀ, ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਉੱਠਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬੋਲੇ, “ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਆਈ ਇਸ ਭਾਰੀ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲਿਆ, ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ।” ਰਾਮ ਨੇ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਮੇਰਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਜੋ ਇੰਨੀ ਸੋਭਾ ਵਾਲਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੈ?” ਇਸ ਉੱਤੇ ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਗਰੁੜ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਕਕੁਤ੍ਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਮਿਤ੍ਰ ਗਰੁੜ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਵਾਂਗ ਦਿਲੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਨਾ ਤਾ ਅਸੁਰ, ਨਾ ਦਾਨਵ, ਨਾ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ ਵੀ ਇੰਦਰਜਿਤ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤ ਜਾਦੂਈ ਸੱਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਤੈਨੂੰ ਛੁਡਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸੱਪ ਕਦਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਤੇਜ਼ ਹਨ, ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ; ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਇਹ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਤੇ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਘਟਨਾ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਮਿਤ੍ਰ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਤੁਰੰਤ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਭਾਰੀ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ। ਰਾਕਸ਼ਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇਰੀ ਸੱਚਾਈ ਤੇ ਸਾਫ ਦਿਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਉਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਪਟੀ ਹਨ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਸੁਪਰਣ (ਗਰੁੜ) ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਵਿਦਾ ਲੈਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਰਾਘਵ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮਿਤ੍ਰ ਧਰਮ ਨਿਭਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਦੋਸਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੀਂ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦੇਵੇਂਗਾ, ਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਵੇਂਗਾ, ਤਦ ਤੂੰ ਸਫਲ ਹੋਵੇਂਗਾ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਤੇਜ਼ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲਾ ਗਰੁੜ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਵਾਨਰ ਸੇਨਾ ਨੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦੁਖ-ਰਹਿਤ ਵੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਆਪਣੀਆਂ ਪੂੰਛਾਂ ਹਿਲਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਢੋਲ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਸ਼ੰਖ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਜਿਉਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਨਾਅਰੇ ਮਾਰੇ। ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਪਹਾੜੀ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰੀ ਗੂੰਜਾਂ ਮਾਰੀ, ਰਾਤ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ (ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ) ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵੱਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਵਧੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਸ਼ੋਰਗੁਲ ਵਾਲੀ ਗੂੰਜ ਐਸੇ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਪੰਜਾਹਵਾਂ ਸਰਗਾ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਰਾਵਣ ਨੇ ਇਹ ਭਾਰੀ ਸ਼ੋਰ ਸੁਣਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਇਕੱਠੇ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਡੂੰਘੀ ਤੇ ਗੂੰਜਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਜਿਵੇਂ ਬਹੁਤ ਵਧੇਰੇ ਖੁਸ਼ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਗੂੰਜ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਗੜਗੜਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਹਿਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤਾਂ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਫਿਰ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਾਤ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, “ਤੁਰੰਤ ਪਤਾ ਲਗਾਓ ਕਿ ਇਸ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਨਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਉਂ ਆਈ ਹੈ।” ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਮੀਰ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ ਤੇ ਉਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੇਠਾਂ ਵਾਨਰ ਸੇਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਮਹਾਨ ਰਘੁਪੁਤ੍ਰ—ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ—ਜੋ ਭਾਰੀ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉੱਠਦੇ ਵੇਖੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਡਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਫਿੱਕੇ ਪਏ ਹੋਏ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਕੋਲ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ। ਚਿੰਤਤ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਮਾੜੀ ਖ਼ਬਰ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। “ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਦਰਜਿਤ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਭਾਰੀ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟ ਕੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹਨ। ਉਹ ਐਸੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ ਆਪਣੇ ਬੰਧਨ ਤੋੜ ਕੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋਣ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਵਾਨਰ ਸੇਨਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਸ਼-ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਉਠੀ, ਤੇ ਰਾਵਣ ਪਾਸੇ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਭੈਲਤਾ ਛਾ ਗਈ।