ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਬੜੀ ਬੇਨਤੀ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਤੇ ਉਮਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ; ਪਰ ਇਹ ਚਿਤਕਬਰੀ ਗਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ।” ਫਿਰ ਉਹ ਫਿਰ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਜਿੰਨੇ ਰਤਨ ਜਾਂ ਸੋਨਾ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ; ਸਿਰਫ ਇਹ ਚਿਤਕਬਰੀ ਗਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ।” ਪਰ ਜਦ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਿਤਕਬਰੀ ਗਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਦੌਲਤ ਹੈ; ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਚੰਦ ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਯਜ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕਰਮ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਇਹਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਇਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਕਾਮਧੇਨੂ ਗਾਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਸਕਦਾ।” ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਦ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਕਾਮਧੇਨੂ ਗਾਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਜਬਰ ਨਾਲ ਚਿਤਕਬਰੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਦੇ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ, ਉਹ ਚਿਤਕਬਰੀ ਗਾਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ, ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ ਤੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ, “ਮੈਂ ਕਿੰਨੀ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਕਿਸ ਗੁਨਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਉਹ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ, ਛੱਡ ਰਹੇ ਹਨ?” ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਤੇ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਹਾਏ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਕੋਲ ਆ ਗਈ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਝਟਕ ਕੇ, ਉਹ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਚਲਦੀ ਹੋਈ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਆ ਡਿੱਗੀ। ਉਹ ਚਿਤਕਬਰੀ ਗਾਂ ਰੋਦੀ ਤੇ ਬੁਲੰਦ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, “ਹੇ ਮਾਣਯੋਗ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ?” ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਬੇਬਸੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁੰਨਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ, ਸ਼ਬਲਾ, ਤੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਅਪਰਾਾਧ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਤੈਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਖ਼ਸ਼ਤਰੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।” ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਿਤਕਬਰੀ ਗਾਂ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, “ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੀਕ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਤਾਕਤ ਅਸੀਮ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਭਾਵੇਂ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕਦਾ। ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿਓ, ਹੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੁਸਟ ਦੀ ਹੰਕਾਰ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਯਤਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਆਂਗੀ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਰਤ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।” ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਆਖਣ ਦੀ ਦੇਰ ਸੀ, ਕਾਮਧੇਨੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਪਹਲਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਪਹਲਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉਠਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਛੋਟੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਪਹਲਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਪਹਲਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਕਾਮਧੇਨੂ ਨੇ ਮੁੜ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕ ਤੇ ਯਵਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਢੱਕ ਗਈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਕ ਤੇ ਯਵਨ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਬਰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਏ ਤੇ ਯਵਨ, ਕਾਬੋਜ ਤੇ ਬਰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਉਲਝਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਗੁੰਝਲ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਕਾਮਧੇਨੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਆਪਣੀ ਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਰਚਨਾ ਕਰ। ਉਸ ਦੀ ਧੁਨੀ ਤੋਂ ਕਾਮਬੋਜ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ; ਉਸ ਦੇ ਥਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਰਬਰ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਨਿਕਲੇ। ਪੇਟ ਦੇ ਭਾਗ ਤੋਂ ਯਵਨ ਆਏ, ਗੋਬਰ ਦੇ ਭਾਗ ਤੋਂ ਸ਼ਕ; ਰੋਆਂ ਵਿੱਚ ਮਲੇਛ, ਹਾਰਿਤ ਤੇ ਕਿਰਾਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ—ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ—ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋਈ ਵੇਖੀ, ਉਸ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ, ਅਗੇ ਵਧੇ। ਫਿਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੇ ਮਹਾਂ ਤਪਸਵੀ ਸਨ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ; ਸਿਰਫ ਆਪਣੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ, ਰਥ ਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਾ—all ਕੁਝ—ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੀ ਤਪ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਰਾਖ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਡੂੰਘੇ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਲਹਿਰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਉਹ ਸੱਪ ਜਿਸਦੇ ਦੰਦ ਟੁੱਟ ਜਾਣ, ਜਾਂ ਸੋਰਜ ਜੋ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੋ ਜਾਵੇ—ਉਹ ਇਕਦਮ ਹੀ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਖੋ ਬੈਠਾ।