ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਤੀਬਰ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਮੁਨਿ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਅੰਕੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲ੍ਹਾਂ 'ਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਾਰ ਹੋਣਗੇ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਐਸੇ ਸੋਣ ਦੇ ਹਾਥੀ ਤੇ ਚਾਰ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸੋਣ ਦੀਆਂ ਰਥਾਂ ਵੀ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਠ ਸੌ ਬੇਹਤਰੀਨ ਘੋੜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲ੍ਹਾਂ 'ਚ ਘੁੰਘਰੂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਉੱਚ ਕੁਲ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਦਸ ਹੋਰ ਵੀ ਦੇਵਾਂਗਾ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੈ, ਹੇ ਧੀਰਜਵਾਨ!" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਮਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਾਂ ਵੀ ਦੇਵਾਂਗਾ—ਸਿਰਫ ਚਿਤਕਬਰੀ ਗਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਲਾਲਚ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਜਿੰਨਾ ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਰਤਨ ਚਾਹੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਕੇਵਲ ਚਿਤਕਬਰੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਿਓ।" ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ ਜਦ ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਇਹ ਚਿਤਕਬਰੀ ਗਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਖਜ਼ਾਨਾ, ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਦੌਲਤ, ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਸਭ ਕੁਝ, ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਹੈ।" ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਅਮਾਵੱਸ ਅਤੇ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਯਜ, ਤੇ ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਕਰਮ ਮੈਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਰੀਤਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਹਨ।" ਉਸ ਨੇ ਸਾਫ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮ ਇਸ ਗਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਲੰਮਾ ਚੌੜਾ ਕਿਉਂ ਕਹੀਏ? ਮੈਂ ਇਹ ਕਾਮਧੇਨੂ ਗਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।" ਜਦ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਕਾਮਧੇਨੂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਚਿਤਕਬਰੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਦੇ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਿਤਕਬਰੀ ਗਾਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਈ, ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ, "ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੋਂ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹਾਂ, ਉਹ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹਨ? ਮੈਂ ਕੀ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?" ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਹ ਭਰਦੀ ਹੋਈ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਦੌੜੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਝਟਕ ਕੇ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਆ ਗਈ। ਰੋਦੀਆਂ ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ, ਉਹ ਗਾਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋਈ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, "ਹੇ ਪੂਜਨੀਯ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ?" ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ, ਸ਼ਬਲਾ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਪਰ ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਤੈਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਅੱਜ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ; ਰਾਜਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਖਸ਼ਤਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।" ਚਿਤਕਬਰੀ ਗਾਂ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਖਸ਼ਤਰੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਤਾਕਤ, ਖਸ਼ਤਰੀ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਤਾਕਤ ਅਪਾਰ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਭਾਵੇਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕਦਾ—ਤੁਹਾਡੀ ਊਰਜਾ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇਵੋ, ਹੇ ਤੇਜਸਵੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੁਸਟ ਰਾਜੇ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ, ਬਲ ਤੇ ਯਤਨ ਸਭ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੀ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਰਤ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।" ਫਿਰ, ਚਿਤਕਬਰੀ ਗਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਡੱਕਾਰ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਪਹਲਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਪਹਲਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਪਹਲਵਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਗਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਉੱਗੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸ਼ਕ ਅਤੇ ਯਵਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਢੱਕ ਗਈ। ਉਹ ਸਭ ਸੂਰਨੀਲੇ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਤੀਖੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਭਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਵਰਤੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਵਨ, ਕਾਬੋਜ ਅਤੇ ਬਰਬਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੜਕੰਪ ਮਚ ਗਿਆ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਕਾਮਧੇਨੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਰਚਨਾ ਕਰੇ। ਉਸ ਦੇ ਡੱਕਾਰ ਨਾਲ ਕਾਮਬੋਜ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਸਨ, ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਉਸ ਦੇ ਥਣਾਂ ਤੋਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਰਬਰ ਨਿਕਲੇ। ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਭਾਗ ਤੋਂ ਯਵਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਠਾ ਭਾਗ ਤੋਂ ਸ਼ਕ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਸ ਦੇ ਰੋਆਂ ਵਿੱਚ ਮਲੇਛ, ਹਾਰਿਤ ਅਤੇ ਕਿ੍ਰਰਾਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ, ਇਕ ਪਲ 'ਚ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ—ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ—ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਗਏ। ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ, ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਤਦ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ 'ਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਕਾਮਧੇਨੂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ।