ਰਾਤ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਲੰਦ ਚੀਖਾਂ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਉਥਲੇ ਤੂਫਾਨ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਵੱਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਗਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਛੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਯਜ੍ਞਸ਼ਤ੍ਰੂ, ਦੁਰਧਰਸ਼, ਮਹਾਪਰਸ਼ਵ, ਮਹੋਦਰ, ਵਜ੍ਰਦੰਸ਼ਟ੍ਰਾ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਾ-ਸਰਨਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਰਸਾਤਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁੱਖ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਚੋਟ ਲਗਾ ਕੇ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਥੋੜੀ ਬਚੀ ਰਹੀ। ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੀਰ-ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਗਮਗਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰ ਅਗਨ ਦੀ ਲੋਅ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਜੋ ਹੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਪਤੰਗੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਖ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਉੱਡ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਰਾਤ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੀ ਰਾਤ ਵਾਂਗ, ਜਗਮਗ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ਅਤੇ ਡਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਤ ਹੋਰ ਵੀ ਡਰਾਵਨੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਈ। ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੱਜ ਰਹੀ ਵੱਡੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਤ੍ਰਿਕੂਟ ਪਰਬਤ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵੀ ਅਸਮਾਨੀ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਗੋਲਾਂਗੂਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਹਨੇਰੇ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ 'ਚ ਫੜ ਕੇ ਖਾ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਯਾਨਕ ਘੜੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਅੰਗਦ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਦੇ ਰਥ-ਚਾਲਕ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ, ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥ-ਚਾਲਕ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਥ ਛੱਡ ਕੇ, ਅੰਗਦ ਦੀ ਮਜਬੂਤ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿਰਲੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਾਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਜਗਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਦੀ ਜੰਗੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਹਾਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ, ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਸਮੇਤ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ "ਸ਼ਾਬਾਸ਼!" ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ, ਵੈਰੀ ਦੀ ਹਾਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ, ਵਾਨਰ-ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਦਾ ਇਹ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਵਰ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੰਗ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਛੱਡੇ, ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਪ-ਵਾਂਗ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਚੋਟ ਪਹੁੰਚਾਈ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵਾਂ ਦੇ ਹਰੇਕ ਅੰਗ 'ਤੇ ਚੋਟ ਲਾਈ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਪਰਦੇ 'ਚ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਉਹ ਧੋਖੇਬਾਜ ਰਾਤ-ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਤੀਰ-ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ। ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸਪ-ਵਾਂਗ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਵਾਨਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸ-ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮਾਇਆ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜ-ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬੰਨ੍ਹ 'ਚ ਫਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਥੇ ਚੌਂਤੀ-ਚੌਂਤੀ ਸਰਗਾ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਪੰਜਵੀਂ-ਪੰਜਵੀਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ। ਫਿਰ, ਰਾਮ, ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ, ਵੈਰੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਦਸ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਸ਼ੇਣ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਨੀਲ, ਵਾਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਸਰਭ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦਿਵਿਦਾ, ਹਨੁਮਾਨ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਾਨੁਪ੍ਰਸਥ ਅਤੇ ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਿਸ਼ਭ, ਜੋ ਵੈਰੀ-ਵਿਨਾਸਕ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੀ ਭੇਜਿਆ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਦਸੋ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ 'ਚ ਉੱਡ ਗਏ। ਪਰ ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਮਾਹਿਰ ਸੀ ਅਤੇ ਤੀਰ-ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਵਾਨਰ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੂਰਜ। ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਬਰਸਾਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦੋ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ 'ਤੇ ਇਕ ਵੀ ਥਾਂ ਤੀਰਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਸਪ-ਵਾਂਗ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਖਮਾਂ 'ਚੋਂ ਖੂਨ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਕਾਲੀ ਕਾਜਲ ਦੀ ਝਿੱਲ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਰਹਿ ਕੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ—"ਇੰਦ੍ਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰਪੰਚ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਦੇਖ ਸਕਿਆ, ਨਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਸਕਿਆ—ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਰਾਘਵ, ਮੇਰੇ ਸਪ-ਵਾਂਗ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜਦਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਮਕ ਭਰਾਵਾਂ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰਿਆ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ। ਕਾਲੀ ਕਾਜਲ ਦੀ ਝਿੱਲ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰ ਛੱਡੇ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਹਿਰ ਸੀ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਜੀਵਨ-ਬਿੰਦੂਆਂ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਵਾਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਸਪ-ਵਾਂਗ ਤੀਰ ਦੀ ਬੰਨ੍ਹ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕੇ।