ਮਹਾਨ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਆਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਕਾਮਧੇਨੁ ਗਾਂ ਮੰਗਣ ਲੱਗੇ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, “ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਵਸਤੂ, ਮੇਰਾ ਸੰਤੋਖ, ਮੇਰੀ ਸਤਿਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਇਸ ਗਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਬਲਾ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਅੰਕੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹਾਥੀ ਦਿਆਂਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਾਰ ਹੋਣਗੇ। ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਾਥੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਥ ਚਾਰ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਅੱਠ ਸੌ ਘੋੜੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਤ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਦੱਸ ਘੋੜੇ ਵੀ। ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੀਆਂ ਗਾਈਆਂ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ—ਬੱਸ ਇਹ ਚਿੱਟੀ-ਕਾਲੀ ਗਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ। ਜਿੰਨਾ ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਰਤਨ ਚਾਹੋ, ਮੈਂ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” ਪਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਹੀ ਮੇਰਾ ਖਜ਼ਾਨਾ, ਮੇਰੀ ਦੌਲਤ, ਮੇਰਾ ਸਭ ਕੁਝ, ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਯਜ, ਅਮਾਵੱਸਿਆ-ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਕਰਮ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ—all depend on her. ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰੇ ਸਭ ਕਰਮ ਅਧੂਰੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਾਮਧੇਨੁ ਗਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।” ਜਦ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੂੰ ਕਾਮਧੇਨੁ ਨਾ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਜਬਰਦਸਤੀ ਖਿੱਚਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਗਾਂ, ਜੋ ਸ਼ਬਲਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗੀ ਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ, “ਮੈਂ ਤਾਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਭਗਤਿ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ।” ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜੀ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਝਟਕ ਕੇ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ, ਰੋਦਿਆਂ ਤੇ ਧੀਮੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, “ਹੇ ਪੂਜਨਯ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ? ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ, ਨਾਂ ਤੂੰ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਇਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਰਾਜੇ ਦੀ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਖਸ਼ਤਰੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ, ਹਾਥੀ-ਘੋੜੇ-ਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਾਂ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਦੇ ਵੀ ਖਸ਼ਤਰੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ। ਤੁਹਾਡੀ ਤਾਕਤ ਅਤੁੱਟ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਚਾਹੇ ਵੱਡਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ। ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੁਸਟ ਦੀ ਮਾਣ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਉੱਦਮ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਆਂਗੀ।” ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, “ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਰਤ, ਵੈਰੀ-ਸੈਨਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ।” ਉਸਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਬਲਾ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ‘ਹੰਕਾਰ’ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਸ ਹੰਕਾਰ ਵਿਚੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਪਹਲਵਾਂ ਜਨਮ ਲੈ ਆਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਚ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਪਹਲਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਵੇਖ, ਸ਼ਬਲਾ ਨੇ ਫਿਰ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕ ਤੇ ਯਵਨ ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਢੱਕ ਗਈ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਤੀਖੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਭਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜ ਗਈ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਯਵਨ, ਕਾਂਬੋਜ ਤੇ ਬਰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਉਲਝਣ ਵਿਚ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਕਾਮਧੇਨੁ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਆਪਣੀ ਯੋਗ-ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਹੋਰ ਰਚਨਾ ਕਰ।” ਫਿਰ, ਸ਼ਬਲਾ ਦੀ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਕਾਂਬੋਜ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਨਮ ਲਏ। ਉਸਦੇ ਥਣਾਂ ਤੋਂ ਹਥਿਆਰਧਾਰੀ ਬਰਬਰ ਨਿਕਲੇ। ਉਸਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਯਵਨ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਠਾ ਤੋਂ ਸ਼ਕ, ਅਤੇ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਤੋਂ ਮਲੇਛ, ਹਾਰਿਤ ਤੇ ਕਿਰਾਤ ਜਨਮ ਲਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਓਹੀ ਵੇਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ—ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਸਮੇਤ—ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਕਾਮਧੇਨੁ ਦੀ ਅਸਿਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ।