ਅਸ਼ਨੀਪ੍ਰਭਾ, ਜੋ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ ਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਸਿਰਮੌਰ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦਾ ਮਾਹਿਰ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਘਾਵ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲਾ ਰੁੱਖ ਲੈ ਕੇ ਅਸ਼ਨੀਪ੍ਰਭਾ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਰਥ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਸਮੇਤ, ਢੇਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਵਿਦ੍ਯੁਨਮਾਲੀ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਤੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਸੁਸ਼ੇਣ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਗੂੰਜਦਾ ਰਿਹਾ। ਸੁਸ਼ੇਣ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਨੇ ਵਿਦ੍ਯੁਨਮਾਲੀ ਨੂੰ ਰਥ 'ਤੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਰਥ ਢੇਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਦ੍ਯੁਨਮਾਲੀ, ਜੋ ਰਾਤ ਦਾ ਯੋਧਾ ਸੀ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਚੁਸਤ, ਰਥ ਤੋਂ ਉੱਡ ਕੇ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਗਦਾ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸੁਸ਼ੇਣ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪੱਥਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰਾਤ ਦੇ ਯੋਧੇ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ। ਵਿਦ੍ਯੁਨਮਾਲੀ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੇਣ ਦੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸੁਸ਼ੇਣ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅਕਲਪਨੀਆ ਵਾਰ ਤੋਂ ਬੇਅਸਰ ਰਹਿਆ ਤੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟਿਆ। ਪੱਥਰ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਵਿਦ੍ਯੁਨਮਾਲੀ, ਰਾਤ ਦਾ ਯੋਧਾ, ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਕੁਚਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਨਿਰਜੀਵ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਵਿਰਲੇ ਰਾਤ ਦੇ ਯੋਧੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੂਰੇ ਨਾਲ ਇਕੱਲੀ ਲੜਾਈ 'ਚ ਢੇਰ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਢੇਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਾਣਾਂ, ਗਦਿਆਂ, ਭਾਲਿਆਂ, ਸ਼ੂਲਾਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਜੰਗ 'ਚ ਪਰੇ ਪਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਟੁੱਟੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏ, ਧੁਰਿਆਂ ਤੇ ਜੁਆਂ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਏ। ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਗਿਦੜਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਘੁੰਮਦੇ, ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਧੜ ਬਿਨਾ ਸਿਰ ਦੇ ਉਠਦੇ, ਉਸ ਭਾਰੀ ਟਕਰਾਅ 'ਚ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਵਲੋਂ ਰਾਤ ਦੇ ਯੋਧੇ ਢੇਰ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਖੂਨ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੁੜ ਜੰਗ 'ਚ ਉਤਰੇ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਡੁੱਬਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਵਾਨਰ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਲੜਦੇ ਰਹੇ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਤੇ ਰਾਤ ਦੀ ਮੌਤ ਭਰੀ ਹਨੇਰੀ ਛਾ ਗਈ। ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ, ਵਿਰੋਧ ਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਲਾਲਚ 'ਚ, ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਤ ਦੀ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਕਸ਼ਸ ਚੀਖਦੇ, "ਇੱਥੇ ਵਾਨਰ ਹੈ!" ਤੇ ਵਾਨਰ ਚੀਖਦੇ, "ਇੱਥੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੈ!"—ਉਸ ਡਰਾਉਣੀ ਹਨੇਰੀ 'ਚ, ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜੰਗ 'ਚ ਵਾਰਦੇ। "ਵਾਰੋ! ਚੀਰੋ! ਭੱਜੋ!"—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਚੀਖਾਂ ਫੌਜ 'ਚ ਗੂੰਜਦੀਆਂ। ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਰਨੀ ਪਹਿਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ। ਉਸ ਅਟੱਲ ਹਨੇਰੇ 'ਚ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲਦੇ ਹੋਏ ਦੌੜਦੇ। ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿਰ-ਬੰਦ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਸੱਪ-ਧਜਾ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ। ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਜੰਗ 'ਚ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਹਾਥੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਰਾਂ ਤੇ ਧਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਗੁੱਸੇ 'ਚ, ਉਹ ਖਿੱਚਦੇ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰਦੇ; ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਰਾਮ ਵੀ ਜ਼ਹਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਉੱਤਮ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ, ਦਿਸਦੇ ਤੇ ਲੁਕਦੇ, ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢੇਰ ਕਰਦੇ, ਜਦ ਕਿ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਪੈਰ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏ ਮਿੱਟੀ 'ਚ ਧੁੰਮ ਪਾ ਦਿੰਦੇ। ਉਹ ਧੁੜ, ਜੋ ਜੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਚਲਾਏ ਹੋਏ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉਠੀ, ਲੜਾਕਿਆਂ ਦੇ ਕੰਨ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਢਕ ਲੈਂਦੀ; ਤੇ ਜਦ ਭਿਆਨਕ, ਰੋਂਗਟੇ ਖੜੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਟਕਰਾਅ ਚਲਦਾ, ਉੱਥੇ ਭਿਆਨਕ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹਿ ਚਲੀਆਂ। ਫਿਰ, ਡਰਮਾਂ, ਮ੍ਰਿਦੰਗਾਂ, ਪਨਾਵਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਸੰਖਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਖੜ-ਖੜ, ਮਿਲ ਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ। ਮਰੇ ਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ, ਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਚੀਖ ਉੱਥੇ ਗੂੰਜੀ। ਉੱਥੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਭਾਲਿਆਂ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਾਂ ਤੇ ਕੁਹਾਡੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਪਏ, ਤੇ ਪਹਾੜ-ਸਮਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਵੀ ਢੇਰ ਹੋਏ। ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ, ਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਬੂੰਦ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਢਕ ਲੈਂਦੀ, ਉਹ ਮੈਦਾਨ ਪਛਾਣਣ ਤੇ ਪਾਰ ਕਰਨ 'ਚ ਔਖਾ, ਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਚਿਕਣ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਤ ਡਰਾਉਣੀ ਬਣ ਗਈ, ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਾਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਫਿਰ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਹਨੇਰੇ 'ਚ, ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਵੱਲ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਵਧੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਭਰੇ ਚੀਕਾਂ, ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਉਥਲ-ਪਥਲ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਛੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਛੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਖ ਝਪਕਣ 'ਚ, ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢੇਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਯਜ੍ਞਸ਼ਤ੍ਰੁ, ਦੁर्धਰਸ਼, ਮਹਾਪਰਸ਼ਵਾ, ਮਹੋਦਰਾ, ਵਜ੍ਰਦੰਸ੍ਤ੍ਰਾ, ਤੇ ਸ਼ੁਕਾ ਅਤੇ ਸਾਰਨਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ 'ਤੇ ਵਾਰ ਹੋਏ, ਜੰਗ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਬਚੀ। ਅੱਖ ਝਪਕਣ 'ਚ, ਵੱਡੇ ਰਥੀ ਨੇ, ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟਾਂ ਵਾਂਗ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਕੋਣਿਆਂ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ੂਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਉਹ ਵੀ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹੀ, ਪਤੰਗਿਆਂ ਵਾਂਗ ਅੱਗ 'ਚ ਢੇਰ ਹੋ ਗਏ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਰ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਤ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਦ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜੁਗਨੂ ਚਮਕਦੇ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਤੇ ਡਰਮਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਤ ਹੋਰ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਈ। ਵੱਡੀ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਧੁਨ ਨਾਲ, ਤ੍ਰਿਕੂਟ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ।