ਯੁੱਧ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਭੜਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਲੇ ਹੀ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਅੰਗ ਛਿੱਦ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਹੌਂਸਲੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਘਾਸਾ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੀ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਐਸਾ ਨਿਗਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੇਠ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੱਤ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਦਰੱਖਤ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਪ੍ਰਘਾਸਾ ਉੱਤੇ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਇੱਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵੀਰੂਪਾਖਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੱਜਾ ਮਾਰਿਆ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ਸ—ਅਗ್ನਿਕੇਤੁ, ਰਸ਼ਮਿਕੇਤੁ, ਸੁਪਤਘਨਾ ਅਤੇ ਯਜ్ఞਕੋਪ—ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਮ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰ ਚਲਾਏ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟਾਂ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਚਾਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਯੁੱਧ-ਭੂਮੀ 'ਚ ਉਡਾ ਦਿੱਤੇ। ਮੈਂਡਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਕੀ ਨਾਲ ਵਜਰਮੁਸ਼ਟੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਢਹਿ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਹਾੜ ਜਮੀਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਵੇ। ਨਿਕੁੰਭ ਨੇ ਨੀਲਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਗੂੜ੍ਹੇ ਕਾਜਲ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੱਦ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ ਨਿਕੁੰਭ, ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਨੀਲਾ ਉੱਤੇ ਸੌ ਤੀਰ ਚਲਾਏ ਅਤੇ ਹੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਨੀਲਾ, ਯੁੱਧ-ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਾਂਗ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਨਾਲ ਨਿਕੁੰਭ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਰਥ-ਸਾਰਥੀ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ, ਜਿਸਦਾ ਛੂਹਾ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਗੱਜਣ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਸਭ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਅਸ਼ਣਿਪ੍ਰਭਾ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਅਸ਼ਣਿਪ੍ਰਭਾ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨੇ ਵੀਰ ਵਾਨਰ ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ, ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ 'ਚ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਛੇਦ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਲ ਦਾ ਦਰੱਖਤ ਚੁੱਕ ਕੇ ਅਸ਼ਣਿਪ੍ਰਭਾ, ਉਸਦੇ ਰਥ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥ-ਸਾਰਥੀ ਸਮੇਤ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਦ੍ਯੁਨਮਾਲੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਸੁਸ਼ੇਣ ਉੱਤੇ ਤੀਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਚੀਕਦਾ ਗਿਆ। ਸੁਸ਼ੇਣ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਵੇਖ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਰਥ ਢਹਾ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਦ੍ਯੁਨਮਾਲੀ, ਜੋ ਚੁਸਤ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੋਂ ਛਲਾਂਗ ਮਾਰ ਕੇ ਹਥੌੜੀ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਆ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਸੁਸ਼ੇਣ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਥਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਵਿਦ੍ਯੁਨਮਾਲੀ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਥੌੜੀ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੇਣ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਸੁਸ਼ੇਣ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਅਡੋਲ ਰਹਿਆ। ਉਸਨੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਪਥਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਥਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਵਿਦ੍ਯੁਨਮਾਲੀ ਦਾ ਦਿਲ ਕੁਚਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਤਕ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਹਾਰਦੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹਰਾਇਆ ਹੋਵੇ। ਤੀਖੇ ਤੀਰ, ਗਦਾਂ, ਭਾਲਿਆਂ, ਸ਼ੂਲਾਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਗਰਮ ਹੋਏ ਹਾਥੀ, ਡਿੱਗੇ ਵਾਨਰ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਟੁੱਟੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏ, ਧੁਰੇ, ਜੋਤ—all ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਖਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਗਿਦੜਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ; ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਿਰ-ਕੱਟੇ ਸਰੀਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖੜੇ ਹੋਏ ਲਗਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵ-ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਜੰਗ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹਮਲੇ ਹੋਏ, ਤਦ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਖੂਨ ਦੀ ਗੰਧ ਨਾਲ ਉਤੇਜਿਤ ਹੋਕੇ, ਫਿਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਤਰੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਅਸਤ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਜੰਗ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਤੇ ਰਾਤ ਦੀ ਮੌਤ-ਵਾਂਗ ਹਨੇਰੀ ਛਾ ਗਈ। ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਯੋਧੇ, ਵੈਰ-ਬੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਵਿਚ, ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਦਾ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਗਿਆ। ਰਾਖਸ਼ਸ ਚੀਕਦੇ, "ਇਥੇ ਵਾਨਰ ਹੈ!" ਤੇ ਵਾਨਰ, "ਇਥੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਹੈ!"—ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰਦੇ। "ਮਾਰੋ! ਚੀਰੋ! ਭੱਜੋ!"—ਇਸ ਜੰਗੀ ਫੌਜ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਚੀਕਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਜੰਗੀਆਂ ਪਹਿਨੇ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ। ਉਸ ਅਪਾਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਾਖਸ਼ਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੇ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ਸ ਛਲਾਂਗਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤੀਖੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਜਾਵਟੀ ਸਿਰ-ਬੰਦ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸੱਪ-ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਵਾਨਰ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਹਾਥੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਰਾਂ, ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟਦੇ; ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਰਾਮ ਵੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਤੀਰ ਚਲਾਉਂਦੇ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਲੁਕਵੇਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਟਾਪਾਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਧੂੜ ਉਡਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਧੂੜ, ਜੋ ਜੰਗੀਰਿਆਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਉੱਡੀ ਸੀ, ਲੜਾਕਿਆਂ ਦੇ ਕੰਨ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਡਰਾਉਣੀ, ਰੋਮਾਂਚਕ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਨਦੀਆਂ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ, ਢੋਲ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਪਨਵਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ, ਸ਼ੰਖਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਰੌਲਾ ਮਚਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਮਾਰੇ ਜਾਂ ਘਾਇਲ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀਆਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਚੀਕਾਂ, ਅਤੇ ਘਾਇਲ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਉੱਠ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ, ਭਾਲਿਆਂ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਾਂ ਤੇ ਕੁਹਾਡੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਪਏ ਪਏ ਸਨ; ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਰਾਖਸ਼ਸ ਵੀ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਸਨ। ਜੰਗੀ ਮੈਦਾਨ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਜ਼ਮੀਨ ਲਹੂ ਦੀ ਚਿਕੜ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਚਲਣਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਾਤ ਡਰਾਉਣੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਾਤ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਧੇ।