ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਧੂੰਘਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹਿੰਮਤ ਭਰੀਆਂ ਹਿਨ੍ਹਕਾਰਾਂ, ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏਆਂ ਦੀਆਂ ਗੜਗੜਾਹਟਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਖਸਾਂ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਛਿੜ ਗਈ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਰਾਖਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਧਧਕਦੀਆਂ ਗਦਾਂ, ਭਾਲਿਆਂ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਾਂ ਤੇ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਨਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਵਡੇ-ਵਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਉਹ ਰਾਖਸਾਂ ਉੱਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਪਏ, ਆਪਣੇ ਨਖਾਂ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਜੰਗ ਵਿਚ ਵਧੀਆ ਵਧੀਆ ਜਿੱਤ ਦੀ ਗੂੰਜ ਉਠੀ—“ਮਹਾਰਾਜ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਜੈ ਹੋ!”—ਤੇ ਹਰ ਵਾਨਰ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਵੀ ਲਾਉਂਦਾ ਗਿਆ। ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਹੋਰ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ, ਗੋਲੇ ਤੇ ਭਾਲਿਆਂ ਨਾਲ, ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵਾਨਰ, ਜਦੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਆ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਖਸਾਂ ਨੂੰ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟਦੇ, ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਉੱਡਦੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ। ਇਹ ਜੰਗ ਇੰਨੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ ਕਿ ਮੈਦਾਨ ਮਾਸ ਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਸੂਰਮੇ, ਵਾਨਰ ਤੇ ਰਾਖਸ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਤਾਕਤ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਰਾਖਸ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਜਜ਼ੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਰੌਸ਼ਨ ਰਥਾਂ ਤੇ, ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਬਰਚਿਆਂ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਉਹ ਦਸੋਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਵਧਦੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਵੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਖਸਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਈ। ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਜਥੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾ ਗਏ, ਤੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਇੱਕ-ਵ-ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਅੰਗਦ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ, ਜੋ ਵਾਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੜ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਧਕਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰ ਦਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਮਪਾਤਿ ਨੇ ਪ੍ਰਜੰਘਾ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਜੰਬੁਮਾਲੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਰਾਵਣ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਵਾਂਗ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਦਿਖਾਈ। ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਾਥੀ ਤਪਨ ਨਾਮਕ ਰਾਖਸ ਨਾਲ ਲੜਿਆ, ਨੀਲ ਨੇ ਨਿਕੁੰਭ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕੀਤੀ। ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਪ੍ਰਘਾਸਾ ਨਾਲ ਟਕਰ ਲੈ ਲਈ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਲੱਖਮਣ ਨੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਅਗਨੀਕੇਤੁ, ਰਸ਼ਮਿਕੇਤੁ, ਸੁਪਤਘਨਾ ਅਤੇ ਯਜ੍ਨਕੋਪਾ—ਇਹ ਸਭ ਰਾਖਸ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਵਜ੍ਰਮੁਸ਼ਟੀ, ਮੈੰਦ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਵਿਦ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਤਾਪਨਾ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾਉਣਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਨਲਾ ਨਾਲ ਬੜੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਲੜਿਆ। ਸੁਸ਼ੇਣਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਵਿਦ੍ਯੁਨਮਾਲੀ ਨਾਲ ਲੜਿਆ। ਹੋਰ ਕਈ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ ਹੋਰ ਰਾਖਸਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਵ-ਇੱਕ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜੁਟ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਸਾ ਭਿਆਨਕ, ਗੁੰਜਦਾਰ ਤੇ ਰੋਮਾਂਚਕ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁੱਛੇ-ਗੁੱਛੇ ਵਾਲ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਮਾਸ ਦੇ ਢੇਰ ਲੈ ਕੇ, ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਅੰਗਦ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਚੋਟ ਮਾਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਵੱਜਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਤੇਜ਼ ਅੰਗਦ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਥ, ਉਸਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥੀ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਸਮਪਾਤਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜੰਘਾ ਨੇ ਤਿੰਨ ਤੀਰ ਮਾਰੇ, ਪਰ ਸਮਪਾਤਿ ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸਦੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਕੰਨ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਚੋਟ ਮਾਰ ਕੇ ਪ੍ਰਜੰਘਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜੰਬੁਮਾਲੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਰਥ-ਭੇਦਕ ਭਾਲਾ ਮਾਰਿਆ। ਪਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਵਾਯੂ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਦੀ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਉਸ ਰਾਖਸ ਸਮੇਤ ਰਥ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਕੇ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰਤਾਪਨਾ ਨੇ ਨਲਾ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਨਲਾ ਨੇ ਚੁस्ती ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਫੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸੁਗਰੀਵ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਘਾਸਾ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਸੱਤ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਲੱਖਮਣ ਨੇ ਵੀਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵੱਧ ਮਾਰਿਆ, ਪਰ ਅਗਨੀਕੇਤੁ, ਰਸ਼ਮਿਕੇਤੁ, ਸੁਪਤਘਨਾ ਅਤੇ ਯਜ੍ਨਕੋਪਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰ ਚਲਾਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਚਾਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉਡਾ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ। ਮੈੰਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਠ ਨਾਲ ਵਜ੍ਰਮੁਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਨਿਕੁੰਭ ਨੇ ਨੀਲ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਬਰਖਾ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਚਲਾਈ, ਪਰ ਨੀਲ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਚੱਕਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਿਕੁੰਭ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਰਥੀ ਦਾ ਸਿਰ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਦ੍ਵਿਵਿਦ, ਜਿਸਦੀ ਛੁਹ ਵਜ੍ਰ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਨੇ ਸਭ ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਸ਼ਣਿਪ੍ਰਭਾ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਯੁੱਧ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰਾਖਸ, ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਸੂਰਮੇ, ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਤੇ ਯੋਧਾ-ਮਨ ਨਾਲ, ਜਿੱਤ ਲਈ ਲੜਦੇ ਰਹੇ।