ਗਜਾ, ਗਵਕਸ਼ਾ, ਗਵਯਾ, ਸ਼ਰਭਾ ਅਤੇ ਗੰਧਮਾਦਨ—ਇਹ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਯੋਧਾ—ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਦੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਧਰ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰਾਤ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਯੁੱਧ ਲਈ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਦੇ ਹੀ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਡਰਾਵਨਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਗੂੰਜ ਉਠੀ। ਫਿਰ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਫੀਕੇ ਤੇ ਚੌੜੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਡੰਗਰ ਵੱਜਾਏ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਭਰ ਕੇ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ੰਖਾਂ ਵੱਜਾਈਆਂ। ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਲੇ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਅੰਗ ਸਨ, ਸ਼ੰਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਘੇਰੇ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਬੱਦਲਾਂ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਤੇ, ਉਹ ਸੈਨਿਕ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਚੱਲ ਪਏ। ਉਧਰ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਦੀਆਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਮਲਯਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚੋਟੀ, ਢਲਾਨ ਅਤੇ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਸ਼ੰਖਾਂ, ਡੰਗਰ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਾਂ ਧਰਤੀ, ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਚਿੰਗਾੜ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਹਿਨ੍ਹਿਨਾਹਟ, ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਵੀ ਇਸ ਗੂੰਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਜਲਦੇ ਗਦਾ, ਬਰਛੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਖਾਂ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਉਤੇਕਾ ਕੀਤਾ। ਇਕ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ: "ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਰਾਜਾ ਦੀ ਜੈ ਹੋ!" ਇਹ ਨعرਾ ਲਗਾ ਕੇ ਹਰ ਵਾਨਰ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਬੁਲਾਰੇ। ਹੋਰ ਡਰਾਉਣੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ 'ਤੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ, ਗੋਪੀਆਂ ਅਤੇ ਬਰਛੇ ਨਾਲ। ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵਾਨਰ, ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਖਿੱਚ ਲਿਆ, ਉਡਦੇ ਹੋਏ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਸ ਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਖਸ਼ਸ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਘੋੜਿਆਂ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬਕਤਰਬੰਦ ਪਹਿਨ ਕੇ ਆਏ। ਮਹਾਨ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਡਰਾਉਣੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਆਏ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਟੋਲਿਆਂ ਵੱਲ ਦੌੜੀ। ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਰੋਧੀ ਟਕਰਾਏ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਨ੍ਹੀ-ਇਨ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਅੰਗਦ, ਵਾਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਨਾਲ, ਆਂਧਕਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਚੱਖਾ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਾਂਗ, ਯੁੱਧ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੰਪਾਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਜੰਗਾ ਨਾਲ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਜੰਬੁਮਾਲੀ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨਾਲ, ਜੋ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਵਾਂਗ ਯੁੱਧ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ। ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ ਨੇ ਤਪਨਾ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨਾਲ, ਨੀਲਾ ਨੇ ਨਿਕੁੰਭਾ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪ੍ਰਘਾਸਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਟਕਰਾਇਆ। ਅਗਨਿਕੇਤੁ, ਰਾਸ਼ਮਿਕੇਤੁ, ਸੁਪਤਘਨਾ ਅਤੇ ਯਜਨਕੋਪਾ ਨੇ ਰਾਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ। ਵਜ੍ਰਮੁਸ਼ਟੀ, ਮੈੰਦਾ ਅਤੇ ਦਿਵਿਦਾ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਦੋ ਡਰਾਉਣੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਟਕਰਾਏ। ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰਤਾਪਨਾ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਾਰਨਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਨਲਾ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮਹਾਨ ਸੁਸ਼ੇਣਾ, ਧਰਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਦਯੁਨਮਾਲੀ ਵਾਨਰ ਨਾਲ ਲੜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਅਚਾਨਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹੀ-ਇਨ੍ਹੀ ਲੜਾਈਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇੱਥੇ, ਮਹਾਨ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਰੋਮਾਂ-ਕੰਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਾਲ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਧਾਰੇ, ਮਾਸ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਵਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਨੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ ਹੋਵੇ। ਤੇਜ਼-ਤਰਾਰ ਵਾਨਰ ਅੰਗਦ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਥ, ਉਸ ਦੇ ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਰਥ-ਚਾਲਕ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ। ਸੰਪਾਤੀ, ਪ੍ਰਜੰਗਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜੰਗਾ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਕੰਨ 'ਤੇ ਵੱਜ ਕੇ, ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜੰਬੁਮਾਲੀ, ਜੋ ਰਥ 'ਤੇ ਖੜਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਸੀਨੇ 'ਤੇ ਰਥ-ਬਰਛੇ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ। ਹਨੁਮਾਨ, ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ, ਉਸ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਸ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੀ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਰਥ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ। ਡਰਾਉਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪਨਾ, ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਨਲਾ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਨਲਾ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਾਪਨਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਫੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਭਿਆਨਕਤਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਜ ਰਹੀ ਸੀ।