ਲੰਕਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਰਾਖਸ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਦੇ ਯੋਧੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਹਵਾ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਖਸ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੋਂ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਦੋਹਰੇ ਕਰ ਲਏ ਅਤੇ ਮਹਲ ਦੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਥੋਂ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਲੰਕਾ ਦੇਖੀ—ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ ਅਣਗਿਣਤ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖੜੀ ਸੀ। ਧਰਤੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰਿਆ ਜਾਵੇ। ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਅਤੇ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਅਤੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਰਾਖਸਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵੇਖਿਆ। ਲੰਕਾ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਜਨਕ ਨੰਦਨ, ਹਰਣੀ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ, ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਦੁੱਖੀ ਹੋਈ, ਦੁਬਲੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਨੰਗੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।" ਰਾਮ ਦਾ ਮਨ ਵੈਦੇਹੀ ਵੱਲ ਹੀ ਲਗਾਤਾਰ ਲੱਗਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਧਰਮੀ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਵੈਰੀ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੋ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਉਚਾਰਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਦ ਵਾਨਰਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਂਗ ਗੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਰੇ। ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾਪਤੀ ਏਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਚਕਨাচੂਰ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਚਾਹੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁੱਠਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਸੈਨਾਪਤੀ ਤਿਆਰ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਖਸ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਬਾਜੀ ਰਾਮ ਵਾਸਤੇ ਲੱਗਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉਹ ਵਾਨਰ ਸੈਨਿਕ ਸਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੰਕਾ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਤਾਂਬੇ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਯੋਧੇ ਲੰਕਾ ਉੱਤੇ ਵਧੇ। ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਦਰੱਖਤਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁੱਠਾਂ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਕਿਲਿਆਂ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਵਾਨਰ, ਜਿਹੜੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਖਾਲੀ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਖਾਈਆਂ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ, ਪਹਾੜਾਂ, ਘਾਹ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਭਰਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਦੱਸ ਕਰੋੜਾਂ ਅਤੇ ਸੌ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਲੰਕਾ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਮੀਨਾਰਾਂ, ਜੋ ਕੇਲਾਸ ਪਹਾੜ ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ, ਤੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਕੁਦਦੇ, ਤੈਰਦੇ ਅਤੇ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਵਾਨਰ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ। "ਵੱਡੇ ਰਾਮ ਜੀ ਜਿੱਤੂ ਹੋਣ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਜੰਗ ਵਿਚ ਬੜੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਰਾਘਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਜਿੱਤੂ ਹੋਵੇ,"—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵਾਨਰ, ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਵੀਰਬਾਹੂ, ਸੁਬਾਹੂ, ਨਲ ਅਤੇ ਪਨਸਾ—ਇਹ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾਪਤੀ ਕਿਲੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਡੇਰਾ ਲਾ ਲਿਆ। ਕੁਮੁਦ, ਦੱਸ ਮਿਲੀਅਨ (ਕਰੋੜ) ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ, ਪੂਰਬੀ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਪ੍ਰਘਾਸਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਨਸਾ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਵਾਨਰ ਟੋਲੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਆ ਗਏ। ਸ਼ਤਬਲੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਸੀ, ਦੱਖਣੀ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਵੀਹ ਕਰੋੜ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਤਾਰਾ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਮਹਾਨ ਸੁਸ਼ੇਣ ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਾਇਨਾਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ (ਸੌਮਿਤ੍ਰ) ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ (ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ) ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ ਉੱਤਰੀ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਡਟੇ ਰਹੇ। ਮਹਾਨ ਸ਼ਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ ਗੋਲਾਂਗੂਲ ਅਤੇ ਮਹਾਂਵੀਰ ਗਵਕਸ਼, ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਵੈਰੀ-ਸੰਘਾਰਕ ਧੂਮਰ, ਕ੍ਰੋਧੀ ਭਾਲੂਆਂ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ, ਵੀ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੇ ਪਾਸ ਖੜਾ ਸੀ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਮਹਾਨ ਬਲ ਵਾਲਾ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ, ਆਪਣੇ ਚੁਸਤ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਹਾਨ ਫੌਜ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਗਜ, ਗਵਕਸ਼, ਗਵਯ, ਸ਼ਰਭ ਅਤੇ ਗੰਧਮਾਦਨ, ਦੌੜ-ਦੌੜ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਾਨਰ ਫੌਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਵਣ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਖਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਗੱਜ ਉਠੀ। ਫਿਰ, ਚੌੜੇ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ, ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਸੁਫੈਦ ਨਗਾਰੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਛੜੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਖਸਾਂ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਜਾਏ। ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ੰਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ, ਉਸ ਰਾਖਸ ਫੌਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਹਵਾ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਵਜਾਏ। ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ, ਕਾਲੇ ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੰਖਾਂ ਨਾਲ, ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਬਦਲਾਂ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਮੀਂਹ ਦੇ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਫੌਜਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਪਈਆਂ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਵਾਨਰ ਫੌਜ ਵਲੋਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਗੱਜ ਉਠੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਲਯਾ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਢਲਾਨਾਂ ਅਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ੰਖਾਂ ਅਤੇ ਨਗਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ, ਤੇਜ਼ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘ-ਵਾਂਗ ਗੱਜਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਧਰਤੀ, ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਗੂੰਜ ਉਠੀ।