ਲੰਕਾ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਡੇਰੇ ਲਗਾ ਕੇ ਉੱਚਲ ਕੁਦ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਸਮਾਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਦਿਸ ਰਹੀ ਸੀ। ਲੱਖਾਂ ਵਾਨਰ ਯੋਧੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵੱਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਪਹਾੜ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਲੰਕਾ ਵਸੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ। ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਨਰ ਟੋਲੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਟੋਲੀ ਉਸ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਵਧੀ। ਲੰਕਾ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਤਾਕਤਵਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਇੰਨੀ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਉਥੇ ਹਵਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੜ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜਦੋਂ ਅਚਾਨਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਦਲ ਵਰਗੇ, ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਬਹਾਦਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਤਾਂ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਥੇ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਇਕ ਐਸਾ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ੋਰ ਉਠਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਦੇ ਕਿਲੇ, ਦਰਵਾਜੇ, ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਉਪਵਨ—all ਕੁੰਬ ਗਏ। ਇਹ ਫੌਜ, ਜੋ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਸੀ, ਇੰਨੀ ਅਜੇਯ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਰਾਘਵ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਰਣਨੀਤੀ ਦੀ ਸਹੀ ਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਮੂਲ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਰਾਜਧਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਸੁਖੀ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਵੱਲੋਂ ਦਸ ਸੀਸ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਕੋਲ ਜਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ।" "ਤੂੰ ਡਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਕੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਚਮਕ, ਤਾਕਤ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਹੋਸ਼ ਗੁਆਚੁੱਕੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾ, ਨਾਗ, ਯਕਸ਼ ਜਾਂ ਰਾਜੇ ਹੋਣ—" "ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਸਵੈ-ਭੂ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਤੇਰਾ ਗਰੂਰ ਹੁਣ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ; ਹੁਣ ਉਸ ਪਾਪ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਸਜ਼ਾ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਈ ਹੈ।" "ਮੈਂ, ਦੰਡ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਹਰਨ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਦੰਡ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹਾਂ।" "ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੇ ਤੂੰ ਡਟਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲ ਪਵੇਂਗਾ।" "ਜਿਸ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਤੂੰ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਹੀ ਤਾਕਤ ਵਿਖਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਕਰ।" "ਜੇ ਤੂੰ ਸ਼ਰਨ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਅਤੇ ਮੈਥਲੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।" "ਇਹ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਤੇ ਧਰਮੀ ਆਤਮਾ, ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਦਮੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਲੰਕਾ ਦੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਪਾ ਲਵੇਗਾ।" "ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਮੂਰਖ ਮਿੱਤਰਾਂ, ਪਾਪੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਦਾ ਆਨੰਦ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।" "ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਲੜ, ਪਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹਾਰ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।" "ਜੇ ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਪੰਛੀ ਬਣ ਕੇ ਵੀ ਚਲਾ ਜਾਵੇਂ, ਹੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ, ਜਦ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰੇਂਗਾ।" "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਵਾਸਤੇ ਆਖਦਾ ਹਾਂ: ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ, ਲੰਕਾ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਹਥ ਵਿੱਚ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਥਾਹ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਤਾਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਅੰਗਦ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਅੰਗਦ ਨੇ ਪਲਕ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਵਣ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਅੰਗਦ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉੱਤਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਦਾ ਉੱਤਮ ਸੰਦੇਸ਼, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸੀ, ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲੀ ਅੱਗੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਹਚਾਣ ਕਰਵਾਈ। "ਮੈਂ ਰਾਮ, ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਦੇ ਅਦਮਿ-ਥਕ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਵਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਅੰਗਦ ਹਾਂ, ਜੇ ਇਹ ਨਾਮ ਤੇਰੇ ਕੰਨੀਂ ਪਿਆ ਹੋਵੇ।" "ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਲਾਲ ਰਾਘਵ ਰਾਮ ਤੈਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਲੜ, ਮਰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰ, ਨਿਰਦਈ ਨਾ ਬਣ।" "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਤੇਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਤੇਰੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।" "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵ, ਦੈਤ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚ ਵੈਰੀ ਹੈਂ, ਹਟਾ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਤੈਥੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਤੇਰੇ ਮਰਨ 'ਤੇ ਰਾਜ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ—ਜੇ ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਚਰਨੀਂ ਨਮਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।" ਜਦੋਂ ਅੰਗਦ ਨੇ ਇਹ ਤਿੱਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ, ਤਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀਆ ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਇਸਨੂੰ ਫੜੋ! ਮਾਰ ਦਿਓ!"—ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਉਹ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਆਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਾਰ ਭਿਆਨਕ ਰਾਤ-ਚਰੀ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਉਰਜਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਤਾਰਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਅੰਗਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫੜਵਾਇਆ। ਫਿਰ ਅੰਗਦ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਮਹਲ ਉੱਤੇ ਛਾਲ ਮਾਰੀ। ਉਸ ਦੀ ਛਾਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਿਲ ਗਏ ਅਤੇ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਜਦ ਰਾਵਣ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਵਲੀ ਦਾ ਬਹਾਦਰ ਪੁੱਤ੍ਰ ਮਹਲ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੋੜਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵਜਰ ਪੈ ਕੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ।