ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਓ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸਨ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਕਲਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਆ, ਆ, ਝਟ ਪਹੁੰਚ, ਸ਼ਬਲਾ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਮੈਂ ਇਹ ਰਾਜਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਆਦਰ ਦੇਣ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ ਹੈ—ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਰ।" ਫਿਰ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਕਾਮਧੇਨੁ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਛੇ ਰਸਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੂਰੇ ਆਦਰ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਇੱਛਿਤ ਦੈਵੀ ਭੋਗ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ ਵਰਸਾ ਦੇ, ਹੇ ਕਾਮਧੇਨੁ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਸ਼ਬਲਾ, ਤੁਰੰਤ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਭੋਜਨ—ਠੋਸ, ਤਰਲ, ਚਟਣ ਵਾਲਾ, ਚੂਸਣ ਵਾਲਾ—ਸਾਰੇ ਸੁਆਦਾਂ, ਅਨਾਜਾਂ ਅਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਮੇਤ ਪੈਦਾ ਕਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉਤੇ, ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਬਲਾ ਨੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਗੰਨੇ, ਸ਼ਹਿਦ, ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ, ਚੰਗੀਆਂ ਸ਼ਰਾਬਾਂ, ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਭੋਜਨ—ਸਧਾਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਕ—ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਗਰਮ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਚੌਲ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਢੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੁਆਦਲੇ ਵਿਅੰਜਨ, ਰਸਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਬੇਹਦ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਗਈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਆਦਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਮਿਠਾਈਆਂ, ਤੇ ਗੁੜ ਵਾਲੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਥਾਲੀਆਂ ਉੱਥੇ ਆ ਗਈਆਂ। ਹਰ ਕੋਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤਾਜਗੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਹੇ ਰਾਮਾ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਘਰ-ਵਾਲਿਆਂ, ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਦਾਸਾਂ ਸਮੇਤ ਆਦਰ ਮਿਲਣ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਵਧੀਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਤਿਥਿ-ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਬਲਾ (ਕਾਮਧੇਨੁ) ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਦੇ ਦਿਓ; ਇਹ ਗਾਂ ਇਕ ਅਨਮੋਲ ਰਤਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੁਜਾਤੀ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਬਲਾ ਸਹੀ ਅਧਿਕਾਰ ਨਾਲ ਦੇ ਦਿਓ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੇ ਧਰਮੀ ਸਨ, ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਸ਼ਬਲਾ ਨਾ ਤਾਂ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ, ਨਾ ਹੀ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਢੇਰੀਆਂ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿਤਣ ਵਾਲੇ। ਸ਼ਬਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਸਤਪੁਰਖ ਦੀ ਕੀਰਤੀ; ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਹਵਨ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ-ਯਾਪਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਹੀ ਮੇਰੇ ਯਗ, ਹੋਮ, ਆਹੁਤੀਆਂ, ਸ੍ਵਾਹਾ ਅਤੇ ਵਸ਼ਟ ਉਚਾਰਣ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਹੇ ਰਾਜਾ-ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਮੇਰੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਕਈ ਕਾਰਣਾਂ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਬਲਾ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਅੰਕੁਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਐਸੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਾਥੀ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਰਥ, ਜੋ ਚਾਰ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅੱਠ ਸੌ ਘੋੜੇ, ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਉੱਚੀ ਨਸਲ ਅਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰ ਦਸ ਘੋੜੇ ਵੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਮਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਪਰ ਇਹ ਚਿੱਟੀ-ਕਾਲੀ (ਸ਼ਬਲਾ) ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ। ਜਿੰਨੇ ਰਤਨ ਜਾਂ ਜਿੰਨਾ ਸੋਨਾ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਹੇ ਦੁਜਾਤੀ, ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ; ਪਰ ਇਹ ਚਿੱਟੀ-ਕਾਲੀ ਗਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਚਿੱਟੀ-ਕਾਲੀ ਗਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਧਨ ਹੈ; ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈ। ਦੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਯਗ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕਰਮ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਰਸਮਾਂ। ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਕਿਉਂ ਆਖਾਂ? ਮੈਂ ਇਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।" ਜਦ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਕਾਮਧੇਨੁ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਚਿੱਟੀ-ਕਾਲੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਜਬਰਦਸਤੀ ਖਿੱਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਦੇ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਗਾਂ—ਸ਼ਬਲਾ—ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ, "ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਬੜੇ ਉੱਚੇ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਪਾਲੀ, ਅੱਜ ਇਹ ਰਾਜਾ ਦੇ ਲੋਕ ਕਿਉਂ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ? ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਕੀ ਉਘਾੜਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਭਗਤਿ-ਪੂਰਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਹੰਝੂ ਵਗਾਉਂਦੀ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਕੋਲ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਝਟਕ ਕੇ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਉਹ ਚਿੱਟੀ-ਕਾਲੀ ਗਾਂ, ਰੋਂਦੀ ਤੇ ਹੰਕਾਰ ਕਰਦੀ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜੀ, "ਹੇ ਪੂਜਨੀਯ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸੈਨਿਕ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ?