ਇਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿਖੇ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਕੇ ਆਏ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਉੱਤਮ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਇਜਤ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ; ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਅਤੇ ਬੜੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।” ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਨ, ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਤਿਕਾਰ ਭਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਆਦਰ ਹੋ ਗਿਆ।” ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਜੋ ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਹਨ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਪੀਣ ਲਈ ਪਵਿਤ੍ਰ ਪਾਣੀ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ—ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਰ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵਾਂਗਾ—ਮੈਨੂੰ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖੋ।” ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ; ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਚਾਹੋ, ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਚਾਰਕ ਸਨ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਕਲਮਾਸੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਜੋ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਸੀ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਆ ਜਾ, ਝੱਟੀ ਆ ਜਾ, ਸ਼ਬਲਾ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ; ਮੈਂ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਰਾਜਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿਆਂ—ਇਸ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ।” “ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਛੇ ਰਸਾਂ ਵਾਲਾ, ਪੂਰਨ ਆਦਰ ਸਮੇਤ, ਸਭ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦਿਵਿਆ ਵਸਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਰਸਾ ਦੇ, ਕਾਮਧੇਨੂ।” “ਓ ਸ਼ਬਲਾ, ਝੱਟੀ ਹਰੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ—ਠੋਸ, ਤਰਲ, ਚਟਣ ਵਾਲਾ, ਚੁਸਣ ਵਾਲਾ—ਰਸ, ਅਨਾਜ, ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ—ਸਭ ਉਤਪੰਨ ਕਰ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਸ਼ਬਲਾ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਸੀ, ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਹ-ਉਹ ਚੀਜ਼ ਦਿੰਦੀ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਕਣਕ, ਸ਼ਹਦ, ਭੁੰਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਦਾਲਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਰਾਬਾਂ, ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ—ਸਮਝੋ ਸਾਦਾ ਤੇ ਰਸਦਾਰ—ਉਤਪੰਨ ਕੀਤੇ। ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਢੇਰਾਂ ‘ਚ ਗਰਮ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਚਾਵਲ, ਸੁਆਦਲੇ ਵਿਅੰਜਨ, ਸੂਪ, ਦਹੀਂ—ਇਹ ਸਭ ਅਤਿ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਕਈ ਰਸਾਂ ਤੇ ਸੁਆਦਾਂ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭਰਪੂਰ ਜਗਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਲੀਆਂ—ਇਹ ਸਭ ਮਿਲੇ। ਹਰੇਕ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਰਾਮਾ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ, ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ, ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਨੰਦਤ ਤੇ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਦਾਸਾਂ ਸਮੇਤ, ਉੱਚਤਮ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।” “ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਬਲਾ ਦੋ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ; ਇਹ ਗਾਂ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।” “ਇਸ ਲਈ, ਦੋ-ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਬਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋ।” ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਨ, ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਸ਼ਬਲਾ ਨਾ ਇੱਕ ਲੱਖ ਗਾਂਵਾਂ ਲਈ ਦਿਆਂਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਲਈ।” “ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਸ਼ਬਲਾ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਆਂਗਾ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ।” “ਸ਼ਬਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨੇਕ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ; ਉਸ ਰਾਹੀਂ, ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ।” “ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਹਵਨ, ਆਹੁਤੀ, ‘ਸ੍ਵਾਹਾ’ ਤੇ ‘ਵਸ਼ਟ’ ਦਾ ਉਚਾਰਣ, ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ—ਇਹ ਸਭ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।” “ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਰਾਜਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਮੇਰੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸੱਚ।” “ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਬਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿਆਂਗਾ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਅੰਗਕੁਸ਼, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਦਿਆਂਗਾ।” “ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਐਸੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਾਥੀ, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਰਥਾਂ, ਚਾਰ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਦਿਆਂਗਾ।” “ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਠ ਸੌ ਘੋੜੇ, ਘੰਟੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਉੱਚ ਵੰਸ਼ ਦੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਦਸ, ਦਿਆਂਗਾ।” “ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਕ੍ਰੋੜ ਗਾਂਵਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗ ਤੇ ਉਮਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਦਿਆਂਗਾ; ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਚਿੱਟੀ-ਚਿੱਟੀ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੋ।” “ਜਿੰਨੇ ਰਤਨ ਜਾਂ ਜਿੰਨਾ ਸੋਨਾ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਦੋ-ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿਆਂਗਾ; ਮੈਨੂੰ ਚਿੱਟੀ-ਚਿੱਟੀ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੋ।” ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਿੱਟੀ-ਚਿੱਟੀ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿਆਂਗਾ।” “ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਧਨ ਹੈ; ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈ।” “ਅਮਾਵਸ ਤੇ ਪੂਰਨ ਮਾਸ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕਰਮ—ਇਹ ਮੇਰੇ ਹਨ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਵਿਧੀਆਂ।” “ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਕੁਝ ਆਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ—ਮੈਂ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿਆਂਗਾ।” ਜਦੋਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਕਾਮਧੇਨੂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਚਿੱਟੀ-ਚਿੱਟੀ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਚਿੱਟੀ-ਚਿੱਟੀ ਵਾਲੀ ਗਾਂ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਰੋਈ ਹੋਈ, ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ, “ਮੈਨੂੰ ਮਹਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਂ ਕਿੰਨੀ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਘਣੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਪਈ ਹਾਂ।