ਜਦੋਂ ਰਾਮ, ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਗਵਾਨ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋਏ, ਉਹ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸੁਵੇਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਵਿਹਾਚ ਗਏ। ਉਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਤ ਬਤੀਤ ਕੀਤੀ। ਸਵੇਰੇ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਤਦ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਉਪਵਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਇਕਸਾਰ, ਸੁਹਣੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੇ। ਇਹ ਨਜ਼ਾਰੇ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਥੇ ਚੰਪਕ, ਅਸ਼ੋਕ, ਬਕੁਲ, ਸਾਲ ਤੇ ਤਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਮਾਲਾ ਦੇ ਝਾੜੀਆਂ ਨੇ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਨਾਗ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨੇ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਿੰਤਾਲਾ, ਅਰਜੁਨ, ਨੀਪ ਤੇ ਸਪਤਪਰਨ ਦੇ ਪੂਰੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤ, ਟਿਲਕ, ਕਰਨਿਕਾਰ ਤੇ ਪਟਾਲਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਸਦੇ ਦਿਸਦੇ ਸਨ। ਲੰਕਾ ਉਹਨਾਂ ਸੁੰਦਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਅਨੇਕ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਫੁੱਲਦਾਰ ਲਤਾਵਾਂ ਲਪਟ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇੰਨਾ ਸੋਹਣਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਹੋਵੇ। ਅਜੀਬ ਅਜੀਬ ਫੁੱਲਾਂ, ਨਰਮ ਲਾਲ ਪੱਤਿਆਂ, ਹਰੇ ਭਰੇ ਘਾਹ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨੇ ਚਾਰ ਚਾਂਦ ਲਾ ਦਿੱਤੇ। ਉਥੇ ਦਰੱਖਤ ਸੁਗੰਧਤ ਤੇ ਬੜੀ ਮੋਹਕ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਵਾਨਰ ਉਹ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਸਜਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਚੈਤ੍ਰਰਥ ਜਾਂ ਨੰਦਨ ਉਪਵਨ ਵਰਗਾ ਸੋਹਣਾ ਸੀ, ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਮਨੋਹਰ ਤੇ ਭੌਰਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਥੇ ਦਾਤਯੂਹ, ਕੋਯਸ਼ਟੀ, ਬਕ ਅਤੇ ਮੋਰ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਕੋਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਚਹਕ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪੰਛੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦੇ, ਭੌਰੇ ਮੰਡਲ ਲੈਂਦੇ, ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ, ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਗੀਤ, ਕੁਰਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਕੋਣਾਲਕ ਅਤੇ ਸਰਸ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਫੇਰ ਉਹ ਵਾਨਰ ਉਹਨਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਉਪਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਉਹ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਜਿਹੜਾ ਰੂਪ ਚਾਹੁਣ ਲੈ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹਵਾ ਚੱਲੀ, ਜੋ ਨੱਕ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆਂ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਦਲ ਛੱਡਕੇ, ਝੰਡੇ ਲੈ ਕੇ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਵੱਡੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਚੀਕਦੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੰਦੇ, ਹਰਣਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਥਕਾ ਦਿੰਦੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੂੰਜਦਾਰ ਰੌਲੇ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦੇ। ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਪੈਰ ਰੱਖਦੇ, ਉਥੋਂ ਧੂੜ ਉੱਡਦੀ ਤੇ ਆਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣਕੇ ਰਿੱਛ, ਸ਼ੇਰ, ਭੈਂਸ, ਹਾਥੀ, ਹਿਰਣ ਤੇ ਪੰਛੀ ਡਰ ਕੇ ਦਸ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵੱਲ ਪਲਾਇਣ ਹੋ ਗਏ। ਤ੍ਰਿਕੂਟ ਪਹਾੜ ਦੀ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ, ਜੋ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੁਹ ਰਹੀ ਸੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਚਾਂਦੀ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਾੜ ਸੌ ਜੋਜਨ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਸੁਚੱਜਾ ਤੇ ਸੋਹਣਾ, ਅਤੇ ਇੰਨਾ ਉੱਚਾ ਸੀ ਕਿ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਸੀ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਸੋਚਣਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲੰਕਾ ਵਸੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦਸ ਜੋਜਨ ਚੌੜਾ ਤੇ ਵੀਹ ਜੋਜਨ ਲੰਮਾ, ਉੱਚੇ ਮੀਨਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਹੜੇ ਸੁਤਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਦਿਸਦੇ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਲੰਕਾ ਮਹਲਾਂ ਤੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਲੋਕ ਵਰਗੀ ਦਿਸਦੀ, ਅਤੇ ਮੋਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਬਚੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਤੰਭਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਇੱਕ ਮਹਲ ਸੀ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੁਹਣ ਲੱਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਇਹ ਮੰਦਰ ਪੂਰੀ ਲੰਕਾ ਦਾ ਗਹਣਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੌ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਖਵਾਲੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਰਾਮ ਨੇ ਸੋਹਣੀ ਸੋਹਣੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਵੇਖੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਖਣਿਜਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਬਾਗ-ਬਗੀਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਉਥੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਜਾਨਵਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਦਿਸਦੇ। ਇਹ ਰਾਵਣ ਦਾ ਧਨਾਢ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਮਹਲਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੇਵਲੋਕ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਸੀ। ਵੱਡੀ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਰਾਮ ਨੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੋਹਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਵਸਥਿਤ, ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਮਕੈਨੀਕੀ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਸੁਵੇਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਜੋ ਦੋ ਜੋਜਨ ਫੈਲਾਅ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਸੀ, ਨਾਲੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤੇ ਵਾਨਰ ਦਲ ਵੀ ਸਨ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਉਥੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦਸ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵੱਲ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ। ਤ੍ਰਿਕੂਟ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਲੰਕਾ ਦੇਖੀ। ਲੰਕਾ ਸੋਹਣੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਵਣ, ਜੋ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਵਣ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਚਮਚਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਤ ਦਾ ਛਤਰੀ ਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਏਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਦੀ ਦੰਦ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੀ। ਖ਼ਰਗੋਸ਼ ਦੇ ਖੂਨ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਪਟਿਆ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਡੁੱਬਦੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ, ਉਹ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਭਾਂਤੀ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਰਘੁਨਾਥ ਰਾਮ ਉਸਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਚਾਨਕ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਲੰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਗੁੱਸੇ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਰਭਉ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਣਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਬੋਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੇ।