ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਬੜੀ ਲੰਮੀ ਉੱਤਮ ਧਰਮ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ। ਦੋਵੇਂ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਪੂਜਨੀਯ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕੁਰਾਹਟ ਨਾਲ, ਰਘੁ ਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰਾ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਇਸ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਉਚਿਤ ਅਤਿਥਿ-ਸੇਵਾ ਕਰਾਂ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਪੱਖੋਂ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਸਵੀਕਾਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮਹਿਮਾਨ ਹੋ, ਰਾਜਨ, ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਯੋਗ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਆਦਰ-ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।" ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਤਿਕਾਰਕ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਡਾ ਆਦਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਫਲ, ਮੂਲ, ਪਾਣੀ ਪੈਰ ਧੋਣ ਤੇ ਆਚਮਨ ਲਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪੂਜਨੀਯ ਦਰਸ਼ਨ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਬੁੱਧੀ, ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਰ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਚੱਲਾਂਗਾ—ਮੈਨੂੰ ਮਿੱਤਰਤਾ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮੀ ਤੇ ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਰੁਕਣ। ਗਾਧੀਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਹੇ ਪੂਜਨੀਯ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਉਚਾਰਕ ਸਨ, ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਹਾਇਕ ਕਲਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ, "ਆ, ਆ ਜਾ, ਸ਼ਬਲਾ! ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਮੈਂ ਇਹ ਨਿਰਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਤੇ ਆਦਰ ਦਿਆਂ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ।" ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਛੇ ਰਸਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਪੂਰੇ ਆਦਰ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਕਾਮਧੇਨੂ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਰ੍ਹਾ ਦੇ, ਹੇ ਕਾਮਧੇਨੂ।" "ਹੇ ਸ਼ਬਲਾ, ਤੁਰੰਤ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਭੋਜਨ—ਠੋਸ, ਤਰਲ, ਚਟਣ ਵਾਲਾ, ਚੂਸਣ ਵਾਲਾ—ਸਭ ਰਸਾਂ, ਅੰਨ ਤੇ ਪਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪੈਦਾ ਕਰ।" ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਸ਼ਬਲਾ ਨੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਉਹੀ ਚੀਜ਼ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਇੰਨੇ ਕੁ ਚੀਨੀ, ਸ਼ਹਦ, ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਦਿਰਾ, ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਭੋਜਨ, ਚਾਹੇ ਸਾਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਸਦਾਰ, ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਗਰਮ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾਏ ਚਾਵਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ, ਸੁਆਦਲੇ ਵਿਅੰਜਨ, ਰਸਦਾਰ ਦਾਲਾਂ, ਤੇ ਦਹੀਂ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਸੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਾਂ ਤੇ ਸੁਆਦਾਂ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ, ਮਿੱਠਿਆਈਆਂ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭਰਪੂਰ ਗੁੜ ਵਾਲੇ ਪਿਆਲੇ ਵੀ ਉਥੇ ਆ ਗਏ। ਹਰ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੇ ਰਾਮ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰਾ, ਆਪਣੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ, ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਦਾਸਾਂ ਸਮੇਤ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਤਿਥਿ-ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।" "ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਲਾ ਗਾਂ ਦੋ, ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਲੱਖ ਗਾਂਆਂ ਲੈ ਲਵੋ। ਇਹ ਗਾਂ ਰਤਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹੀ ਹੋਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਬਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇ ਦਿਓ।" ਇਸ ਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸਨ, ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਇਹ ਸ਼ਬਲਾ ਨਾ ਤਾਂ ਲੱਖ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਦਿਆਂਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਕਰੋੜਾਂ ਦੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਇਹ ਗਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਵਿਜੇਤਾ।" "ਸ਼ਬਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਧਰਮੀ ਪੁਰਖ ਦਾ ਨਾਮ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਜੀਵਿਕਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰੇ ਹਵਨ, ਆਹੁਤੀਆਂ, 'ਸ੍ਵਾਹਾ' ਤੇ 'ਵਸ਼ਟ' ਉਚਾਰ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਸਬ ਕੁਝ ਨਿਭਦੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ, ਹੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਇਸ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਤੇ ਸੱਚ ਹੈ।" "ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਬਲਾ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰਾ ਨੇ ਫਿਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਜੰਜ਼ੀਰਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਅੰਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀ ਦਿਆਂਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਾਰ ਹੋਣਗੇ।" "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਐਸੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਾਥੀ ਦਿਆਂਗਾ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਰਥਾਂ, ਜੋ ਚਾਰ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚੇ ਜਾਣ।" "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅੱਠ ਸੌ ਘੋੜੇ ਦਿਆਂਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਵਾਲੀ ਸਜਾਵਟ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਉੱਚ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹੋਣ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਦੱਸ ਹੋਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਹੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ।" "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਗਾਂਵਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਤੇ ਉਮਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਦਿਆਂਗਾ; ਮੈਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇਹ ਚਿੱਟੀ-ਚਿੱਟੀ ਧੱਬਿਆਂ ਵਾਲੀ (ਸ਼ਬਲਾ) ਦੇ ਦਿਓ।" "ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੁਣਾ ਰਤਨ ਜਾਂ ਸੋਨਾ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ; ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਚਿੱਟੀ-ਚਿੱਟੀ ਧੱਬਿਆਂ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਿਓ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਸਾਫ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਇਹ ਚਿੱਟੀ-ਚਿੱਟੀ ਧੱਬਿਆਂ ਵਾਲੀ (ਸ਼ਬਲਾ) ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ।" "ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਦੌਲਤ, ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਸਭ ਕੁਝ, ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਹੈ।" "ਅਮਾਵੱਸ ਤੇ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਯਜ, ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕਰਮ—ਇਹੀ ਮੇਰੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਵਿਧੀਆਂ।" "ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਇਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਕਾਮਧੇਨੂ ਗਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਰਣਯ ਤੇ ਡਟ ਕੇ, ਸ਼ਬਲਾ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।